مروری بر ساخت گلدستهها و گنبدهای قدیمی/ گفتوگو با یکی از سازندگان این بناها
معمار امامزاده سيدمرتضی(ع) كاشمر كه اين روزها دوران كهولت خود را سپری میكند در ساخت بنای فعلی امامزاده مشاركت داشته است، استحكام اين بنا را بینظير میداند.
گروه اجتماعی: معمار امامزاده سيدمرتضی(ع) كاشمر كه اين روزها دوران كهولت خود را سپری میكند در ساخت بنای فعلی امامزاده مشاركت داشته است، استحكام اين بنا را بینظير میداند.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا) شعبه خرسان رضوی نمایندگی کاشمر برای شما هم شايد اتفاق افتاده باشد كه بارها چشمانتان نظارهگر گلدستهها و گنبد امامزادههای شهر بوده و اين پرسش به ذهنتان خطور كرده كه چه دستان پر توان و چه مغزهای متفكری و با چه روشهای بديع و نابی به ساخت بقعه امامزادگان همت كردهاند.
در اين زمان بهطور حتم انگشت تعجب بر دهان گذاشتهايد و اين سؤال به ذهنتان آمده است كه چطور با كمبود امكانات در آن زمان، اين بناهای زيبا خلق شده است.
استاد علی بناء طرقی، يكی از آن مردان بزرگی است كه در ساخت بنای فعلی امامزاده سيدمرتضی(ع) در سالهای قبل از انقلاب اسلامی فعاليت میكرده است.
وی در سن بيست سالگی همراه برادرش مشغول ساخت پل در جاده كوهسرخ بوده كه مرحوم حاج علی اكبر معمار برای ساخت ساختمان امامزاده سيدمرتضی(ع) از آنها دعوت به همكاری كرده است.
استاد علی بناء كه متولد روستای طرق از توابع بخش كوهسرخ شهرستان كاشمر است، در اين خصوص میگويد: در آن زمان به همراه حاج آقای معمار و كربلايی محمد و حاج آقای فرقدانی و ديگر دوستان، شبانه اتاق بزرگی كه روی قبر امامزاده قرار داشت را تخريب كرديم تا بتوانيم كار اصلی را شروع كنيم.
اين استاد بنايی ادامه داد: در آن شب برای نخستين بار از روی پشت بام به زمين سقوط كردم اما به لطف خدا و عنايت امامزاده صدمهای جزئی ديدم و توانستم به كار ادامه دهم.
وی با اشاره به اينكه در ابتدای كار برای استحكام بنا پیهای گود و محكمی با مصالح آهك و سنگ ايجاد كرديم، اظهار كرد: نبود امكانات امروزی عامل كندی كار بود به طوری كه برای جمعآوری سنگ و كندن پی ساختمان حدود بيش از يك ماه كار كرديم.
اين استاد بنایی با بيان اينكه امروز مردم فقط شاهد دو گلدسته سر به فلك كشيده امامزاده سيدمرتضی(ع) هستند اما از سختیهای ساخت آن بیخبرند، تصريح كرد: برای استحكام همين دو گلدسته، 17 متر چاه حفر كرديم تا به آب رسيديم و از همان كف با آهك و سنگ چينی، دو گلدسته را بالا آورديم.
وی با اشاره به اينكه ارتفاع گلدستهها از روی آب تا نوك حدود 40 متر است، مصالح به كار رفته را آهك، آجر و خشت عنوان كرد و گقت: در آن زمان مثل زمان فعلی، امكاناتی چون بالابر و داربست فلزی وجود نداشت و همين دو گلدسته را از داخل، پله پله بالا برديم تا ساخت آن را به پيش ببريم، حتی مصالح مورد نياز را در همان فضای كم داخل گلدستهها با دست و طناب به پای كار میرسانديم.
اين استاد با بيان اينكه تمامی نقشهها و احداث بنای امامزاده، توسط مهندس فتحی تهيه و ايشان نظارت كامل بر كار داشت، گفت: اين بنا با توجه به قرار گرفتن در دامنه كوه با وسواس خاص آن مرحوم و ارادتی كه به امامزاده داشت توسط گروه 15 نفرهای احداث شد.
وی با اشاره به بناهای قديم با جديد، افزود: بناهای فعلی يك سوم زحمات كارگران و بناهای قديم برای ساخت ساختمان را متحمل نمیشوند.
وی وجود امكانات را در احداث يك بنا مهم دانست و ادامه داد: جهت ساخت گنبد حرم با آوردن چندين ماشين چوب، طی مدت سه روز داربست آماده شد تا توانستيم كار را ادامه دهيم.
اين استاد بنا كه شايد يكی از افراد باقی مانده از نسل سازندگان بنای امامزاده سيدمرتضی(ع) باشد، خاطرنشان كرد: كار در بالای آن داربستها بدون حادثه نبود اما به عشق امامزاده و توكل بر خداوند هر وقت حادثهای پيش میآمد بدون اينكه صدمه چندانی صورت بگيرد، دوباره به كار ادامه میدادند.
وی با اشاره به اينكه فقط زمان ساخت گنبد حرم، بيش از يك ماه طول كشيد، اظهار كرد: استفاده از مصالحی نظير آجر و آهك در ساخت گنبد، انجام كار را كندتر میكرد.
استاد علی بنا كه ساخت مسجد شادمهر را نيز در كارنامه خود دارد، بيان كرد: هركس در اين امامزاده مشغول به كار بود با ارادتی خاص، عقيده پيدا میكرد كه امامزاده خودش كارها را به پيش میبرد.
وی دستمزد روزانه آن زمان بابت كار در امام زاده را 7 تا 10 تومان اعلام كرد و گفت: در پايان كار با توجه به اينكه از ابتدا تا پايان كار در كنار حاج علی اكبر معمار بوديم به بركت امامزاده سيدمرتضی(ع) تشويقی هم دريافت كرديم كه به شيرينی كار برای امامزاده سيدمرتضی(ع) افزود.
وی با بيان اينكه آب مورد نياز جهت ساخت و ساز در آن مكان از محل چشمه آب سيدمرتضی(ع) تأمين شده است، گفت: مصالح مورد نياز از جمله آجر و آهك از كاشمر برای كار آورده میشد اما به دليل نبود موزایيك در كاشمر از شادمهر موزایيك مورد نياز تهيه شد.
اين استاد بنا با اشاره به اينكه در آن زمان توسط مرحوم فتحی، ضريح طلايی و دربهای چوبی از اصفهان سفارش داده شده بود و برای كاشیكاری و آينهكاری حرم، فردی به نام استاد احمد از مشهد آمده بود، ادامه داد: با توجه به مسافت طولانی داخل شهر و مناسب نبودن وضعيت جاده منتهی به سيدمرتضی(ع)، در بالادست حرم چند خانه ساخته شد و همگی ما با خانوادههایمان در آنجا زندگی میكرديم.
وی كه ثمره زندگیاش دو فرزند پسر و چهار دختر است، ابراز كرد: تمام زندگیام از بركت و رحمت خداوند و عنايت امامزاده سيدمرتضی(ع) است.
استاد علی بناء طرقی با بيان اينكه ارادت خاص مرحوم فتحی به امامزاده سيدمرتضی(ع) ما را به وجد میآورد و در كار ما تأثيرگذار بود، افزود: وجود اين امامزادگان برای مردم كاشمر نعمت است و هر كس بتواند به هر طريقی از مالی گرفته تا كار و . . . به اين امامزادگان كمكی كند اجر دنيوی و اخروی آن را دريافت میكند همان طور كه ما دوچندان آن را دريافت كردهايم.
استاد علی بناء در پايان تنها آرزويش را آرام گرفتن در كنار امامزاده سيدمرتضی(ع) پس از مرگش عنوان كرد.
