گروه ادب: با وجود اعلام مسئولان بيست و ششمين نمايشگاه كتاب تهران مبنی بر نظارت دقيق بر محتوای آثار عرضه شده، قرآنهايی در نمايشگاه عرضه شده است كه بدون مجوز توزيع عرضه شدهاند.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، بيست و ششمين نمايشگاه بينالمللی كتاب تهران در حالی آخرين روز خود را سپری میكند كه سيری از اتفاقات را در اين 10 روز سپری شده با خود به همراه داشته است. از ماجرای عرضه قرآن برنده جايزه كتاب سال در غرفه كودك و نوجوان گرفته تا عرضه كتابهای چاپ سال 1379، تا حضور تنها چهار كشور عربی در بخش بينالملل در بيست و ششمين نمايشگاه بينالمللی كتاب تهران، همه و همه نكاتی بود كه به وجهه بينالمللی بودن يك نمايشگاه كه به اعتراف همه مسئولان بزرگترين اتفاق فرهنگی كشور محسوب میشود خدشه وارد میكند.
اين اتفاقات را در حالی بررسی میكنيم كه به ناهماهنگیهای اجرايی، نحوه برخورد، اطلاعرسانی و ... در آن نخواهيم پرداخت. نكته مهم و فاجعهبار عدم نظارت صحيح بر آثار ارائه شده در اين نمايشگاه است كه موجبات نگرانی دغدغهمندان اين حوزه را فراهم كرده است.
با وجود اعلام مسئولان نمايشگاه كتاب تهران بر نظارت دقيق بر محتوای آثار و فرآوردههای عرضه شده، قرآنهايی در اين نمايشگاه عرضه شده كه اين قرآنها به ظاهر دارای مجوز چاپ هستند، اما با توجه به اينكه هر چاپ نياز به كسب مجوز توزيع جديد دارد اين قرآنها فاقد اين مجوز هستند و ممكن است هر اتفاقی از جمله مغلوط بودن آنها رخ دهد.
غلطهايی كه الان در قرآنها مشاهده میشود، در واقع غلط نيست؛ اعرابی در قرآن كم يا زياد میشود كه به آن غلط نمیگويند؛ چرا كه صحافی قرآنها را كارگرها انجام میدهند و به صورت دستی صورت میگيرد و امكان دارد آن فرد غفلت بكند و يك اعراب را برندارد، تكراری بردارد يا حتی آن را جا به جا بگذارد.
بروز اين اتفاق در تمام قرآنهای جهان در حد يك يا دو درصد ممكن و جاری است، اما بايد تلاش شود كه همين يكی، دو درصد خطا نيز در قرآنهای ما مشاهده نشود.
در همين زمينه از ناشران قرآنی خواسته شده كه افرادی را به منظور شمارش اين اشتباهات مأمور كنند. البته بعضی موارد نيز در هنگام چاپ به وجود میآيد. مثلاً فايلی كه قرآن بر روی آن است هيچ مشكلی ندارد، اما هنگامی كه میخواهد از آن خروجی بگيرند و روی زينك بيايد، امكان دارد يك ذره خارجی روی يك حرف قرار بگيرد و تبديل به نقطه بشود كه همين ذره ميتواند «ر» را تبديل به «ز» كند.
از آنجا كه ناشر با وجود دريافت مجوز نشر قرآن، مجوز توزيع ندارد، بايد برای قرآن مجوز توزيع بگيرد. كارشناسان سازمان دارالقرآن مجددا قرآن را مطالعه میكنند، اگر چنين اغلاطی در قرآن وجود داشته باشد، از ناشر خواسته میشود آن را تصحيح كند و پس از آن مجوز نشر آن قرآن صادر میشود. اين سيكل كاری هم اكنون در حال طی شدن است و در عين زمانبر بودن از ورود قرآن مغلوط به بازار جلوگيری میكند.
فارغ از همه تبعات بيرونی اين موضوع، عرصه مصحف كه مجوزی ندارد يا مجوز برای سالهای متمادی تمديد نشده است میتواند آثار سوء ديگری نيز داشته باشد، مگر نه اينكه موجب انحراف يك نفر را فراهم كردن به مثابه انحراف يك جامعه تلقی میشود. سوالی كه اينجا مطرح میشود اينكه برای بررسی اين موضوع بايد به كدام مرجع رجوع كرد و تظلمخواهی اين ظلم به نام و اعتبار جمهوری اسلامی ايران را پيش چه كسی برد؟
آيا متوليان امر گوش شنوايی برای اين مهم دارند و شايد اين موضوع يكی از آخرين امتحانات آنان در انتهای دوره كاری باشد. در پايان ذكر اين نكته نيز ضروری به نظر میرسد كه مدارك بيشتری نيز در اين حوزه در اختيار خبرگزاری بينالمللی قرآن موجود است كه در صورت مراجعه مسئولان تقديم میشود.
چندی پيش از چاپ و انتشار قرآن فارسی، يعنی بدون متن عربی آيات قرآن مطلع شديم. اين كتاب حتی در برخی از سازمانهای دولتی نيز عرضه شده است؛ از اين رو به بررسی نظرات برخی از مراجع عظام تقليد پرداختيم.
نظرات برخی از مراجع عظام تقليد:
مرحوم آيتالله العظمی بهجت(ره) در اين باره گفته است كه «ترجمه بدون متن عربی قرآن، كار صحيح و جايزی نيست و اين حربهای است از ناحيه دشمنان اسلام برای از بين بردن قرآن كه در چند صد سال پيش در كتابها و دستوراتشان آن را ذكر كردهاند. بنابراين به هيچ وجه اين كار اجازه نبايد داده شود.»
در همين راستا، مرحوم آيتالله العظمی فاضللنكرانی(ره) نيز گفته است كه «از لحاظ شرعی نمیتوان چاپ ترجمه قرآن را منوط به چاپ متن عربی آن كرد، اما بايد توجه كرد كه عنوان قرآن ندارد و به اين عنوان نبايد چاپ شود. ولی ثواب تلاوت قرآن فقط به قرائت متن عربی است.»
همچنين آيتالله العظمی مكارمشيرازی(دام ظله) در اين باره اظهار كرده كه «همان گونه كه در گذشته نيز گفتهايم، اين كار صحيحی نيست و ممكن است توطئهای برای حذف متن قرآن از زندگی مردم باشد.»
ذكر اين نكته كه عرضه قرآنكريم بدون مجوز تا چه حد میتواند در تخريب وجهه جمهوری اسلامی خطرناك باشد، نيازی به تشريح نداشته باشد. سالهاست كه شيعه در جهان اسلام از سوی متحجرين و افراطيون متهم به جعل قرآن و تحريف آن شده است و در همين ميان دوستانی!!! پا به عرصه میگذارند تا با گُل به خودیها همه نقشههای شوم بدخواهان شيعه و محبان اميرالمومنين(ع) را دانسته يا ندانسته عملی كنند.
در بررسی قرآن كريمی كه بدون مجوز به انتشار میرسد بايد نكاتی را متذكر شد تا مخاطبان اين يادداشت به عمق خطر پیببرند؛ با اين فرض كه قرآن توزيعی در نمايشگاه بدون هيچ سوء نيت و در واقع بدون غلط فاحش در رسمالاملاء منتشر و توزيع شده باشد باز هم توجه به نكات مطرح شده خالی از لطف نيست.
يادداشت از محمدجواد منعمی