زبان‌ شاعران مسلمان، تحت سيطره متون دينی است

گروه ادب: يك شاعر آئينی كشورمان درباره شعرسرايی در حوزه آئينی اظهار كرد: شاعران مسلمان و به نوعی می‌توان گفت كه شاعران ايرانی، حتی اگر بخواهند شعر غيردينی بگويند، نمی‌توانند؛ زيرا زبان‌شان در سيطره متون دينی است.

سيدصابر موسوی، شاعر آئينی كشور

سيدصابر موسوی، شاعر آئينی كشور در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، درباره چاپ دوم مجموعه غزل «بغض ديرسال من» بعد از دو سال و پايان يافتن چاپ اول آن طی سه ماه، با بيان اينكه اين مجموعه از 30 غزل تشكيل می‌شود و كمتر غزلی در آن است كه به صورت مستقيم يا به شكلی تحت تاثير متون دينی نباشد، اظهار كرد: برای نمونه در پيشانی‌نوشت غزل اول، فرازی از دعای كميل آمده است و غزل دوم با فرازی از دعای ندبه همراه شده. غزل نوزدهم، يك آيه از سوره بقره را در پيشانی‌نوشت خود دارد كه خود غزل هم به شكل مستقيم تحت تاثير آيه شريفه يا فرازی از ادعيه است.

موسوی افزود: مثلاً آيه نود و چهار سوره بقره كه خداوند در آن می‌فرمايد «قُلْ إِن كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الآَخِرَةُ عِندَ اللّهِ خَالِصَةً مِّن دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُاْ الْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ؛ بگو اگر ـ گمان ميبريد ـ خداوند، جهان ديگر را از ميان همه مردم تنها به شما اختصاص داده است، پس (عملاً با جهاد در راه خدا) آرزوی مرگ كنيد، اگر راستگوئيد»، مضمون شعر نيز به تمنای مرگ می‌پردازد.

اين شاعر جوان كشورمان گفت: در شعر ديگری نيز به «وَمَكَرُواْ وَمَكَرَ اللّهُ وَاللّهُ خَیْرُ الْمَاكِرِين» (آيه 54 سوره آل عمران) به موضوع مكر خدا در غزل پرداخته شده است. همان طور كه از نمونه‌ها بر می‌آيد، تعدادی از غزل‌های اين مجموعه به طور مستقيم تحت تاثير آيات، روايات و ادعيه است، اما الباقی نيز به شكل محسوسی به مبانی دينی و آئينی مرتبط است.

موسوی با بيان اينكه با قطعيت می‌توان گفت كه فضای اين مجموعه را يك قالب دينی تشكيل داده است، عنوان كرد: زمانی كه بحث و صحبت از شعر آئينی و مذهبی می‌شود، می‌توانيم از دو ديدگاه به اين موضوع نگاه كنيم؛ گروه اول جريان شعرهای آئينی كنگره‌ای و جشنواره‌ای است.

وی با اشاره به اين گروه ادامه داد: در اين گروه شاعر با هدف شركت در يك كنگره و همايش به سرايش شعر می‌پردازد و معمولاً صراحت، بازر‌ترين شاخصه اين اشعار است. صراحت در پرداختن به موضوع و به هر ميزان كه صراحت بيشتر می‌شود، به تبع آن، ميزان شعريت و شاعرانگی كمتر می‌شود.

شاعر «بغض دير سال من» ادامه داد: اما در مقابل اين گروه، شاعرانی هستند كه هيچ گاه به اين شكل به شعر آئينی نگاه نكرده‌اند، شايد هيچ گاه به هدف سرودن شعر آئينی، دست به قلم نشده‌اند، اما از آنجا كه فضای ناخودآگاه ذهنی آنها تحت سيطره فضای مذهبی و دينی است، حتی زمانی كه می‌خواهند شعر غيردينی بگويند، زبان‌شان تحت سيطره متون دينی است.

موسوی افزود: در اين گروه می‌توان شفيعی‌كدكنی را مثال زد. وی هيچ‌گاه به شكل مستقيم به سرودن شعر آئينی اقدام نكرده است، اما هنگامی كه مخاطب می‌خواند «بخوان به نام گل سرخ در سحاری شب، كه بام‌ها همه بيدار و بارور گردد»؛ ناخودآگاه اين لحن انسان را به ياد «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِی خَلَقَ» می‌اندازد. اين رويكرد به جهت انس شاعر با متون دينی است.

وی با بيان اينكه چنين شعرسرايی، كاملاً با شعرهای آئينی كه برای جشنواره‌ها و كنگره‌ها سروده می‌شود متفاوت است، گفت: از جمله توفيقاتی كه داشتم، همراهی با مبانی دينی از اوان كودكی بوده است و اين باعث شده كه خواه، ناخواه، ذهنم همراه با مسائل دينی باشد و در مجموع بايد گفت كه من اين قالب و جريان را انتخاب نكرده‌ام.

اين شاعر آئينی با بيان اينكه اين جريان با من زندگی كرده، پيش رفته و در شعرهای من خودنمايی می‌كند و به هيچ وجه اختياری نيست، اظهار كرد: اين اولين كتاب من است و يك كار گزينشی محسوب می‌شود كه گزيده لحظه‌هايی از ديوان «حزين لاهيجی» است كه تا پايان سال 93 به پايان می‌رسد و اين كار را از دو سال قبل آغاز كرده‌ام.