گروه هنر: در شهر سنندج بزرگمردی از سرزمين ادب و عرفان میزيست كه كنج مسجد «هژاره» را سر به سر با تمام گنج جهان عوض نمیكرد و عشق بيكران او نسبت به زيباترين مخلوق خدا، حضرت محمد(ص) باعث خلق آثاری شد كه هنوز هم طراوت بخش محافل معنوی و گرمیبخش دلهای عاشق است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه كردستان، در شهر سنندج بزرگمردی از سرزمين ادب و عرفان میزيست كه كنج مسجد «هژاره» را سر به سر با تمام گنج جهان عوض نمیكرد و عشق بيكران او نسبت به زيباترين مخلوق خدا، حضرت محمد(ص) باعث خلق آثاری شد كه هنوز هم طراوتبخش محافل معنوی و گرمیبخش دلهای عاشق است.
مردم ديار سنندج، اين مرد مؤمن را خوب میشناسند و چنان علاقهای به او دارند كه خواندن اشعارش را باعث تبرك خانه و بركت در روزی خود میدانند.
سيدبهاءالدين شمس قريشی ملقب به «شمسالاشراف» و متخلص به «شمس»، فرزند سيدمحمد پاوهای است كه در سال 1293 هجری قمری در روستای «سهردی» شهرستان پاوه چشم به جهان گشود و بنا به رسم و آيين آن زمان، برای فراگيری علم و دانش فقهی به حجرههای شهرهای پاوه، بياره و سنندج رفت و بعد از آن در شهر سنندج ساكن شد.
شمس قريشی كه سراسر عمر خود را با تقوا و پاكی در تعليم قرآن به مردم گذراند، با خلق آثاری چون «مولودنامه»، «معراجنامه»، «شمسالعقايد«(تماماً به زبان كردی) و «اشعاری نغز و اديبانه به زبان فارسی، كردی، هورامی و عربی»، محافل دينی مردم اين ديار را رنگ و بويی نورانی بخشيد.
وی مولودنامه را در سالهای قريب به 1350 هجری قمری به رشته نظم درآورد كه اين اثر در 9 فصل به شرح ميلاد، زندگی، آداب، اخلاق، سيره و سنن نبی مكرم اسلام(ص) میپردازد و خاص قرائت در محافل و جشنهای ميلاد و محافل نعت پيامبر اكرم(ص) سروده شده است.
مولودنامهخوانان و مديحهسرايان اشعار او را ميان نوای پرخروش دفها آراسته و بینظير میسرايند و در جشنهای دينی و معنوی، كلام او را زينتبخش محافل خود میكنند.
شمسالاشراف بيشتر عمر خود را در كتابخانه مسجد هژاره شهر سنندج به آموزش و تعليم كتاب قرآن كريم و ديگر كتب دينی به كودكان و بزرگسالان اختصاص داد و در اين مسجد سمت امام جمعه را برعهده داشت.
شمس دارای سيمايی نورانی و عرفانی بوده و چنان كه خود او نيز در اشعارش آورده از كرامات و عنايات خاص پروردگار و رسول اكرم(ص) برخوردار بوده است.
يكی از اين موارد جايی است كه خود او میگويد؛ در نوشتن كتاب معراجنامه برای وصف «بوراق»(مركب پيامبر اكرم(ص) در شب معراج) سردرگم بودم كه چه بنويسم، از قضا همان شب بر حسن اتفاق بوراق را در خواب ديدم كه «حضرت محمد(ص) را سوار كرده بود و با سرعت به پيش میرفت»، كه بعد از بيداری، از اين خواب برای توصيف بوراق استفاده كردم.
شمس قريشی انسانی قانع بود و به آنچه در دنيا داشت قناعت میكرد، آن چنانكه میتوان اين بيت شعر او را مصداق بارز همين مسئله دانست؛ بهم هه ژاريمه له مزگه وته ههژاره گوشه گير/گهر بدهن شهمسا جيهانم سهربهسهر من نامهوی.
اين انسان والامقام، صوفی پاك و خداپرستی صادق بوده كه از آيين طريقه «نقشبندی» پيروی میكرده و مريد «شيخ عمر ضياءالدين» بوده است، همچنان كه در كتاب شمسالعقايد خود بسيار به بزرگی از او ياد میكند.
ماموستا اقبال بهمنی، امام جمعه شهرستان موچش در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه كردستان، در موردسيدبهاءالدين شمس قريشی اظهار كرد: سيدبهاءالدين شمس قريشی محققی بسيار توانایی بوده است كه كتابهای مولودنامه، معراجنانه، شمسالعقايد و ديوان اشعارش را با تبحر تمام به رشته تحرير در آورده است.
وی افزود: كتاب شمسالعقايد او در مورد عقايد اهل سنت و جماعت در قالب مجموعهای كامل با زبانی بسيار ساده بهوسيله شعركردی به نگارش درآمده است كه حاصل و چكيده تحقيق و تفحص او در كتابهای عربی است.
ماموستا بهمنی با اشاره به اينكه شمسالاشراف انسانی وحدتگرا بود، عنوان كرد: اين عارف آگاه برای فراگيری وحدت در جامعه اسلامی تلاشهای بسياری كرده و از پرداختن به مسائل اختلافی خودداری كرده است.
وی با اشاره به اينكه شمس انسانی فرهنگی، آگاه و مجتهدی روشنفكر و دانا بود، يادآور شد: او شاعری خداپرست بود كه در حال حاضر اشعارش زمزمه ذاكران و مداحان خانقاه و مساجد است.
سيدبهاءالدين حسينی، از مداحان و فعالان قرآنی شهر سنندج نيز در مورد ويژگیهای شخصيتی شمس قريشی، اظهار كرد: او شخصيتی بسيار متقی و اهل عرفان بوده كه متمسك به طريقه نقشبنديه و مريد شيخ عمرضياءالدين بوده است.
وی عنوان كرد: او سالهای سال در مسجد هژاره شهر سنندج امام جماعت و پيش نماز بود و تدريس قرآن كريم را به كودكان و بزرگسالان انجام میداد.
حسينی با بيان اينكه جان شمسالاشراف با عشق به خداوند و رسول اكرم(ص) آميخته شده بود، اعلام كرد: زهد و ورع او زبانزد خاص و عام است.
وی با اشاره به اينكه اين عارف بزرگ برای سرودن اشعارش از كتب تفسير و حديث و همچنين مكتوبات عرفانی بهره برده است، افزود: اكثر ابيات كتابهای شمس در قالب مثنوی است و از اشعار دههجايی استفاده كرده است.
اين مداح سنندجی با بيان اينكه غنای اشعار شمس شانه به شانه اشعار شاعران بزرگ اسلامی حرکت میکند، ادامه داد: اشعار اين انسان والامقام بسيار سهلالممتنع بوده كه اكثراً برای همگان قابل درك و فهم است.
وی با اشاره به اينكه گلچين اشعار شمس فقط مختصری از اشعارش را دربرگرفته است، ذكر كرد: متأسفانه هنوز تعداد زيادی از اشعار شمس به چاپ نرسيده در حالیكه مردم شهر سنندج بیصبرانه منتظر چاپ ديوان كامل اشعار او هستند كه اميدواريم اين كار با همت مسئولان بهزودی انجام گيرد.
حسينی با اشاره به علاقه وافر مردم كردستان به اشعار و ابيات شمس قريشی، تأكيد كرد: مردم كردستان و علیالخصوص شهر سنندج آنچنان به اشعار و ابيات شمس علاقه دارند كه خواندن مولودنامه را در منزل خود حداقل برای سالی يكبار در جشنی با نام مولودی سبب نزول رحمت الهی، بركت خدا و ازدياد رزق و روزی میدانند.
امين مرادی، رئيس حوزه هنری استان كردستان نيز با اشاره به اينكه شمسالاشراف، مداح و عارف نامی كُرد بوده است، عنوان كرد: تاكنون به همت اين اداره 9 يادواره برای آن مرحوم برگزار شده است.
به گفته مرادی بناست كه در هفته وحدت سال جاری نيز دهمين يادوراه سيد بهاءالدين شمسقريشی به پاس گراميداشت ياد و خاطره اين عارف نامی برگزار شود.
سيد بهاءالدين شمس قريشی سرانجام در سال 1365 هجری قمری در سن 72 سالگی در شهر سنندج چشم از جهان گشود و هم اكنون مزار او در مجموعه ورزشی شهيد كاظمی سنندج پذيرای محبان و مريدان اوست.
گزارش از ويدا باغبانی