هدف بسياری از مستشرقان تشكيك و رد نبوت پيامبر(ص) است/ اشكال روشی شرقشناسان
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی يكی از تلاشهای اصلی مستشرقان را رد و تشكيك مسئله نبوت پيامبراسلام(ص) دانست و تأكيد كرد بسياری از اشكالات آنان ناشی از تكيه كردن به روايات ضعيف و نادرست است.
گروه حوزههای علميه: عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی يكی از تلاشهای اصلی مستشرقان را رد و تشكيك مسئله نبوت پيامبراسلام(ص) دانست و تأكيد كرد: بسياری از اشكالات آنان ناشی از تكيه كردن به روايات ضعيف و نادرست است.
حجتالاسلام والمسلمين عبدالكريم بهجتپور، عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به حضور شرقشناسان در عرصه اسلامشناسی گفت: رگههايی از اسلامشناسی توسط غير مسلمانان و مخصوصا جريانهايی كه خارج از مرز و بوم مسلمانان بودند از همان ابتدای شكلگيری اسلام ايجاد شد.
وی افزود: آن دسته از مسيحيانی كه برای شناخت اسلام از نجران آمدند و با پيامبر(ص) ارتباط گرفتند تا ايشان را بهتر بشناسند و ارتباط برقرار كنند و يا مطرح شدند مباحثی بين پيامبر(ص) و يهوديان در باب دين جلوهای از تلاش غيرمسلمانان برای شناخت اسلام بوده است.
مدرس حوزه و دانشگاه يادآور شد: اولين گروهی كه رسما از قرن 16 ميلادی با كار ترجمه قرآن و نقد و ارزيابی اين ترجمهها كار را شروع كرد، كليسای كاتوليك بود كه سعی كردند برای بيمه كردن مسيحيان قرآن را بشناسند و با هدف تخريب و بيان نقاط ضعف اسلام برای اروپائيان مانع نفوذ اسلام بين اروپائيان و مسيحيان شوند.
مدرس حوزه و دانشگاه تصريح كرد: از اواخر قرن نوزده شاهد فعاليتهای پرنشاط شرقشناسانه در زمينه قرآن و تفسير و علوم قرآنی هستيم در اين مرحله شاهد هستيم كه فرهنگنامه توليد میشود و در مباحث علوم قرآنی به گستردگی ورود پيدا میكنند؛ در بحث تاريخگذاری و تحريفناپذيری قرآن و زمانداری، بيان قرآن و... مورد مطالعه قرار میگيرد و به تدريج فرهنگنامههای خوبی توليد شد كه اولين اولين فرهنگنامه مفردات قرآن كه فلوبول انجام شده است را ما نيز مورد استفاده قرار داديم.
وی گفت: آنها كار را با يك فرهنگنامه موضوعی آغاز كردند كه اوج كار آنها در زمينه توليد كتابهايی مثل تاريخ قرآن بود كه گفته میشود كه اين كار از ابتكارات آنان است و نولكه اولين كسی است كه اين اصطلاح را در 1858 كه همان اصطلاح تاريخ قرآن است را به كار برد و خواست ادعا كند كه به مسئله جمع قرآن رويكرد انتقادی دارد و مطالعه میكند؛ كتب ديگری مثل بل كه درآمدی بر تاريخ قرآن است نيز نوشته شد كه ترجمههايی نيز از آن انجام شد، رژی بلاشر نيز در اين زمينه تاليفاتی انجام داده است.
توسعه فعالیت مستشرقان با تدوین دایرة المعارف
اين مدرس حوزه و دانشگاه، ادامه داد: پس از اين مطالعات فرهنگنامهای تاريخ قرآنی؛ كار بزرگ و گستردهای با زمينه كارهای عميق پژوهشی انجام شد كه در نگارش دايرهالمعارفهای قرآنی خود را نشان داد؛ البته اين دايرهالمعارف دايرهالمعارف اسلام بود كه قرآن در ضمن آن بود،؛ دايره المعارف ليدن و دايره المعارف قرآن توسط خانم مگ اوليف كه شرقشناسان آن را بيشتر نوشتند؛ اين دايرهالمعارف دارای 800 مدخل و مقاله در موضوعات قرآنی است؛ هم اكنون نيز دايره المعارف اوليور ليمون نيز در يك جلد منتشر شد كه سعی كرده است كه از ورود به اختلافات صرفنظر كند و بخشی از مسلمانان در اين مقالات قلمزنی كنند كاری كه شرق شناسی كرده است خواسته يا ناخواسته به انفعال مسلمانان و توجه دادن مسلمانان به كارهای نشده و راههای نرفته در فعاليتهای پژوهشی قرآن انجاميد.
وی يادآور شد: شرقشناسان چند مسئله را به طور مفصل بررسی كردهاند وقتی در اسلامشناسی شرقشناسان وارد میشويم روی خود شخصيت حضرت پيامبر(ص) كار بسياری انجام دادند؛ بخش عظيمی از كاركرد آنان روی مباحث سنت، فقه و قرآن بود؛ حوزههای اصلی كار اينها اين است و در هر يك از اينها انبوهی از شبهات و سوالات را مطرح كردند؛ محمد دوسوقی در كتاب تاريخ استشراق به خوبی اين مباحث را مطرح كرده است و كتابی است كه اگر كسی با دقت آن را مطالعه كند به بخشهای مهمی از كار مستشرقان پی میبرد.
بهجتپور، اظهار كرد: در حوزه علوم قرآنی جان گورتون مقالهای در دايرهالمعارف ليدن منتشر كرد كه نسبت قرآن و فقه را بررسی میكند؛ او و امثال او ادعا دارند كه مسلمانان بخشهايی از قرآن را هوشيارانه حذف كردهاند و فقه را از آيات قرآنی فاصله دادهاند؛ وی از آيات قرآن و همين مسئله پلی میزند به سمت اينكه قرآن تحريف شده است و قرائتهای ديگری از قرآن بوده است كه اينها الان حذف كردهاند و در فقه رگههايش وجود دارد.
وی گفت: اين يك زاويه است وقتی وارد شبهه میشوند به بهانههای مختلف قسمتهای مختلف نسبت بين منابع را میسنجند و بر اساس آن به يك سری داوریهای غلط فرو میغلطند كه اسلامی كه در تحقيقات آنها هست دچار يك نقص است؛ اينكه پيامبر نخواست قرآن را به شكل كامل جمع كند و بخشهايی را حذف كرد و يا اينكه بخاطر ضعف حافظه و غفلت كاتبان همه قرآن به دست نسل بعدی نرسيده است از جمله شبهات آنان است.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی، اظهار كرد: به نظر من بايد به گونه ديگری سوال را مطرح كردند كه اصولا اشكال كار شرقشناسان در مطالعات اسلامی و قرآنی چيست؛ مهمترين اشكالشان اين است كه روشی كه ما در گزارشهای تاريخی و وزنكشی اسناد و مدارك انجام میدهيم را مورد توجه قرار نمیدهند در مورد گزارشهای تاريخی گزارشهای مختلفی هست كه گاهی ضد و نقيض هستند تاريخدانان يكی از كار اصلیشان بررسی قيمت و وزن اسناد و مطالعات رجالی و اعتماد محققان اسلامی است؛ مستشرقان گزارشهای ضعيف را میآورند و شروع به انتقاد میكنند و نمیدانند چه كنند چون وزنكشی نمیكنند علمای اسلام اين كارها را قبلا كردهاند.
بی توجهی به وزن اسناد؛ یکی از ایرادات مستشرقان
وی گفت: اينها اصرار دارند كه پيامبر ما، پيامبر نبوده است و اصرار دارند كه قرآن را به محمد بن عبدالله گره بزنند و نگويند كه ايشان پيامبر است؛ وقتی از اين رويكرد غير مومنان به پيامبری مثل محمد(ص) نگاه كنيد نتيجه طبيعیاش آن است كه در بسياری از بخشها دچار بدبينی و ذهنی منفی داشته باشيد و احساس اين را كنيد كه توطئهای در كار است.
اين استاد حوزه يادآور شد: در قرآن نيز اين مسئله مطرح شده است كه كافران پيامبر(ص) را ساحر و شاعر میشمردند مسئله ايمان و كفر بسيار مهم است ما هم ادعا نمیكنيم كه شرقشناس بايد مومن به پيامبر باشد ولی بايد از نگاه مومنان به پيامبر به اين مسئله نگاه كند و به همين خاطر دچار بسياری از اشكالات میشوند.
