معرفی بقعه متبركه امامزاده علمدار سمنان

گروه اجتماعی: در كنار بلوار حكيم الهی سمنان و نزديكی ميدان امام خمينی(ره)، بقعه‌ای وجود دارد كه به علمدار مشهور است و از نوادگان امام زين‌العابدين(ع) است.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه سمنان، در كنار بلوار حكيم الهی سمنان و نزديكی ميدان امام خمينی(ره)، بقعه‌ای وجود دارد كه به علمدار مشهور است و از نوادگان امام زين‌العابدين(ع) است.

در خصوص نسب و تاريخ زندگانی مدفون اين آرامگاه مرحوم صنيع‌الدوله در كتاب مطلع الشمس جلد سوم می‌نويسد : «بيرون از دروازۀ عراق مقبره‌ای است، گويند اين بقعه متعلق به پير حسين، علمدار حضرت رضا(ع) است.»

عده‌ای معتقدند كه در هنگام مسافرت حضرت رضا(ع) از مدينه به مرو، در سال 198 هجری قمری، پير حسين علمدار نيز جزو ملتزمان ركاب ايشان بوده و وقتی به سمنان می‌رسند پير حسين علمدار فوت می‌كند و در محل كنونی دفن می‌شود.

عده‌ای ديگر را عقيده بر اين است كه علمدار يكی از مجاهدان و سرداران ملی سمنان در موقع حملۀ مغول به شهر سمنان است و می‌گويند: هنگامی كه خبر حملۀ سپاه ويرانگر و خونخوار مغول از طرف دامغان به سمنان می‌رسد، پير حسين علمدار به اتفاق پير نجم‌الدين دادبخش، كفن پوشيده و مردم را به دفاع تشويق نمودند و خود پيشاپيش مردم به حركت درآمدند، ولی مقاومت دلاورانه مردم شهر در هم شكست و مغولان پس از ورود به شهر به قتل عام مردم بيگناه مشغول شدند. در اين ميان پير علمدار و پير نجم به شهادت می‌رسند و بعد از عزيمت مغول به سوی خوار(گرمسار)، افرادی كه از قتل عام جان سالم بدر برده بودند ، جنازۀ پير حسين علمدار را جلو دروازۀ عراق و جسد پير نجم الدين را در دروازۀ خراسان دفن كردند و آرامگاه‌هايی بر تربت آنها ساختند.»

ليكن چنانكه از كتيبۀ شمالی نمای خارجی بقعۀ علمدار مستفاد می‌گردد، پير حسين يكی از نوادگان امام زين‌العابدين(ع) است و با توجه به اينكه سمنان در زمان خلفای عباسی پناهگاه سادات سجادی بوده، اين سند بيشتر مقرون به صحت است. به طوريكه مرحوم آيت‌الله علامه حائری در 29 صفرالمظفر 1373 از كتاب مستطاب بحرالانساب معين و مبرهن در شجره امامزاده زكريا(ع) فرمودند: علمدار فرزند حسين اصغر بن امام زين‌العابدين(ع) است و از طرفی ديگر در زيارتنامه موجود در امامزاده كه مفاد آن در سنه 29 صفرالمظفر 1385 هجری قمری به تأييد حضرت آيت‌الله علامه حائری رسيده نام صاحب بقعه را امامزاده علمدار(ع) فرزند حسين اصغر ذكر كرده و بارگاه حضرت حسين اصغر كه فرزند حضرت امام زين‌العابدين(ع) است در شهرستان سبزوار است .

نمای خارجی بقعه به صورت يك مكعب مستطيل است مصالح به كار رفته در آن در اصل خشت خام و ملات گلی بوده و نمای شرقی آن با آجر ساخته شده است. ايوان آرامگاه، كه متصل به بقعه و رو به مشرق واقع است، تقريباً 5 متر بلندی و به اندازۀ ارتفاع بقعه است. قوس ايوان به صورت نيم دايره و دارای پشت بغل‌های سادۀ گچی است. حرم به صورت اتاقی مربع شكل به طول و عرض 5 متر، كه در وسط آن ضريح مشبك آهنی سبز رنگی به طول تقريبی 30/3 و عرض 30/2 و ارتفاع 40/2 متر بر روی پايه ای از سنگ به بلندی 20 سانتی متر بر روی قبر سنگی قرار دارد ، در دو قسمت شمالی و شرقی دربهايی وجود دارد كه به روی نمای داخلی باز می‌شود. در سمت جنوب نيز اتاق كوچكی جهت نگهداری وسايل بقعه و تأسيسات ديگری جهت جابجائی و عقب نشينی بقعه ساخته شده است. در قسمت غرب دو طاقنمای سادۀ دو طبقه ديده می‌شود. در بالای حرم و در چهار گوشۀ آن، چهار فيل گوش به وجود آمده كه قسمت بالای آن به داخل محوطۀ حرم انحنا يافته، به كمك طاقنماهای مثلث شكل به طرح دايره‌ای و مدور تبديل شده و گردنی گنبد روی آن بنا گرديده است.

گنبد مخروطی زيبا و جالب آن بر فراز بنا و بر روی اتاق حرم با ساقه ای كوتاه جلب توجه می‌كند. نمای خارجی گنبد را كاشي‌های فيروزه‌ای لعاب داده پوشانده كه در ميان آن عبارت «يا الله يا لا اله الا الله» و «يا علی ادركنی» به وسيلۀ كاشي‌های سفيد زينت‌بخش گنبد شده است.

گنبد از محاذی بام بيش از 16 متر و ارتفاع گنبد تا كف حرم 8 متر است. كف حرم از خيابان مجاور حدود يك متر و سطح ايوان شرقی تقريباً 75 سانتی متر از سطح كوچه مجاور بلندتر است. بقعه در دی ماه 76 با شماره 1941 در فهرست آثار ملی به ثبت رسيده است.

ضلع جنوبی و غربی قسمتی در سال‌های اخير محصور شده و امامزاده دارای صحن جديد شده و در قسمتی از صحن عمليات ساختمانی انجام شده كه قرار است قسمت تحتانی به سرويسها و وضوخانه تبديل شده و قسمت فوقانی سالن متصل به حرم در دست احداث می باشد كه به دليل اجرای طرح خيابان عمليات تكميل سالن متوقف شده است . مساحت بنای قديم بقعه حدود40 متر مربع است. اداره امور بقعه متبركه كه توسط هيئت امناء و زيرنظر مديريت اوقاف و امور خيريه استان است.