والفجر 4؛ تجلی ديگری از ما می‌توانيم

امروز 27 مهرماه؛ در سالروز عمليات والفجر 4 كه با پيروزی رزمندگان اسلام در جبهه غربی و آفرينش حماسه‌ای ديگر در دوران هشت‌ ساله جنگ بود، قرار داريم. اين عمليات به خوبی تائيدكننده اين فرمايش مقام معظم رهبری است كه می‌فرمايند: «اين جنگ، جنگ اراده‌هاست. جنگ عزم‌های راسخ است.»

والفجر 4 به خوبی «ما می‌توانيم» را متجلی كرد؛ آنجا كه ارتش عراق، با آن وضع معلوم به لحاظ تجهيزات و ادوات از سويی و هجمه رسانه‌ای غرب در تضعيف روحيه عرشيانِ فرش‌نشين جبهه‌های ايران، از سويی به كار افتاده تا ادامه پيروزی‌ها را غيرممكن نشان دهد، تنها همت حسينی(ع) پيروزمندان در مداومت و مقاومت است كه راه موفقيت را می‌گشايد و بار ديگر ثابت می‌كند كه اين اسلحه‌های برتر نيستند كه باعث پيروزی می‌شود، بلكه رزم‌جوهای با اعتقاد هستند كه صفحه محاسبات را به هم می‌ريزد.

پاييز سال 62 دشمن از وحشت تكرار عمليات والفجر 2 و 3 حمله به مناطق مسكونی را به شدت افزايش می‌دهد. شهرهای انديمشك و دزفول و ... را به موشك می‌بندد. شهر مقاوم مريوان از زمين و هوا زير آتش پرحجم رژيم مستأصل شده عراق در جبهه‌های جنگ، قرار می‌گيرد.

حزب بعث عراق هدف از اين عمل وحشيانه خود را جلوگيری از حمله ايران اعلام و جنايت‌های خود را به شكل‌های مختلف توجيه می‌كند. نيروی زمينی عراق به خاطر ضعف در نبرد كوهستانی در پشت ميدان‌های مين و استحكامات، وحشت‌زده انتظار حمله ايران را می‌كشد. استكبار جهانی برای تزريق روحيه به نيروهای صدام و تخريب روحيه رزمندگان اسلام از هيچ اقدامی فروگذار نمی‌كند و در اين جهت قدرت تسليحاتی و نيروی هوايی عراق به ويژه هواپيماهای اهدايی غرب را به رخ می‌كشد.

دشت وسيع و دره شيلر ميان شهر مرزی بانه و مريوان با فرورفتگی خاصی كه از خاك عراق به داخل ايران دارد، در گذشته و در تاريخ جنگ تحميلی منطقه مهمی به شمار می‌رفت. بلندی‌های سورن، سوركوه و كانی‌مانگا در دهانه اين دشت قرار دارند.

عمليات والفجر 4 در سه مرحله و با هدف وصل اين بلندی‌ها به يكديگر در خط خودی، از روز 27 مهرماه 1362 به مدت 33 روز در منطقه جبهه شمالی سليمانيه و پنجوين انجام شد.

زمان حمله فرا رسید

حمله ساعت 24 و با رمز «يا الله» در منطقه‌ای به وسعت صدها كيلومتر مربع آغاز شد. نيروها در دو محور بانه و بلندی‌های‌ لری، گرمك، كنگرك و در محور مريوان و بلندی‌های پنجوين به نام زله، مارو و خلوزه به پيشروی پرداختند.

در مرحله دوم پس از گذشت دو روز از مرحله نخست، بلندی‌های سورن و كانی‌مانگا و چندين نقطه ديگر آزاد شد، اما بر اثر پاتك‌های دشمن روی قله‌های كانی‌مانگا، برخی از مناطق دست به دست شد و نهايتاً در اشغال دشمن باقی ماند.

2 آبان؛ انجام مرحله سوم عملیات

مرحله سوم عمليات روز 2 آبان‌ماه 1362 به اجرا درآمد. در مجموع 1000 كيلومتر مربع شامل 300 كيلومتر مربع از اراضی ايران و 700 كيلومتر مربع از اراضی عراق آزاد شد و معابر نفوذی گروهك‌های نفوذی ضدانقلاب به داخل ايران در دره شيلر مسدود شد.

دشت شيلر با فرورفتگی خاص خود، واقع در مرز دو كشور ايران و عراق و در حد فاصله دو شهر مريوان و بانه قرار دارد. اين منطقه از جمله مناطقی است كه طی قرارداد 1975 الجزاير، به دليل وجود ارتفاعات جانبی آن به شكل فرو رفتگی در داخل خاك ايران تعيين شد.

از جمله مهمترين ارتفاعات اين منطقه سورن، سوركوه و كانی‌مانگا است كه دهانه دشت شيلر را تشكيل می‌دهد. همچنين در دشت شيلر، شهر پنجوين قرار دارد كه ارتفاعات مشرف بر آن پنجون يا زله ناميده می‌شود.

هدف از عملیات والفجر 4

عمليات والفجر 4 در منطقه پنجوين و با هدف متصل كردن ارتفاعات سورن به سوركوه انجام شد. در صورت تحقق اين هدف، خط دفاعی جبهه خودی در اين منطقه (دشت شيلر) كوتاه شده و در به كارگيری نيرو صرفه‌جويی می‌شد. همچنين راه ضدانقلاب از محور دشت شيلر مسدود شده و شهر مريوان از ديد و تير دشمن خارج می‌شد. علاوه بر اين، شهر پنجوين و پادگان آن و پادگان گرمك به تصرف درآمده و نيروهای دشمن منهدم می‌شدند و سرانجام، با پيروزی در اين عمليات، مقدمات انجام عمليات در استان سليمانيه عراق فراهم می‌آمد.

شهر پنجوين عراق در طول جنگ به منطقه‌ای نظامی تبديل و خالی از سكنه شد. دشمن با آگاهی از قصد رزمندگان برای حمله به اين شهر، بخش عمده‌ای از آن را منهدم كرد.

انجام عملیات در 2 محور

بر اساس طرح مانور، عمليات در دو مرحله، از دو محور بانه و مريوان آغاز شد. اهداف مرحله اول از محور بانه، تأمين ارتفاعات لری، گرمك و كنگرك و از محور مريوان، ارتفاعات زله، مارو و خلوزه بود. در مرحله دوم، نيز می‌بايست ارتفاعات سورن و كانی‌مانگا تصرف می‌شد و با تكميل هدف‌های واسط عمليات، ارتفاع سورن به سوركوه وصل شده و هدف اصلی تحقق می‌يافت. برای انجام اين مانور، هشت لشكر و دو تيپ پياده از سپاه و يك لشكر پياده از ارتش مأمور شدند. در مرحله اول، 22 گردان از سپاه و سه گردان از نيروی زمينی ارتش و در مرحله دوم، هفت گردان از سپاه و يك گردان از نيروی زمينی ارتش و در مرحله سوم، تنها 25 گردان از سپاه وارد عمل شدند.

فرآيند اين عمليات، تصرف پيشرفتگی دشت شيلر، شهر و پادگان پنجوين و گرمك عراق و تسلط بر 13 شهر و روستای عراق، همراه با 19000 نفر كشته و زخمی و اسير و نابودی ده‌ها گردان و گروهان كماندويی و مخصوص دشمن بود.

دستاورد ديگر اين عمليات خارج كردن شهر مريوان از زير ديد و تير دشمن و فراهم =‌سازی مقدمات عمليات بعدی در استان سليمانيه عراق بود. اين گونه بود كه فرزندان دلاور ايران، حماسه‌ای ديگر آفريدند.