هفتم صفر روز شهادت امام حسن مجتبی(ع) یا ولادت امام کاظم(ع)

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از قم، از دیرباز در حوزه هزار ساله نجف اشرف هفتم صفر را روز شهادت امام مجتبی(ع) می دانند و شیعیان عراق و سایر کشورها نیز در این روز برای سبط اکبر؛ امام مجتبی(ع) اقامه عزا می‌کنند اما در ایران شهادت سبط اکبر بیست و هشتم صفر است همزمان با رحلت پیامبر اعظم(ص). چرا؟ به دلیل اختلاف روایت؛ دو قول برای روز شهادت امام حسن مجتبی نقل شده است: 1.بیست و هشتم صفر؛ بر اساس نقل شیخ کلینی و شیخ مفید و شیخ طبرسی. رضوان الله علیهم و 2.هفتم صفر؛ بر اساس نقل شهید اول، کفعمی، شیخ بهایی، علامه مجلسی، مرحوم صاحب جواهر، شیخ کاشف الغطاء و محدث قمی(رضوان الله علیهم).
 هرچند حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی مؤسس معظم حوزه علمیه قم فقط هفتم صفر برای امام مجتبی(ع) اقامه عزا می‌کردند و به امر ایشان در آن روز بازار هم برای اقامه عزا تعطیل می‌شده و هنوز هم در برخی از بیوت مراجع در قم روز هفتم صفر برای امام مجتبی(ع) روضه برپا می‌شود اما همچنان در تقویم رسمی کشور هفتم صفر روز ولادت امام موسی بن جعفر(ع) درج می‌شود که بنابر برخی پژوهش‌های انجام شده قطعا ماه ولادت ایشان ذی الحجه است و هفتم صفر ولادت آقا موسی بن جعفر سلام الله علیه نیست! و اگر هم ولادت باشد نکته مهم این است که محرم و صفر ماه حزن اهل بیت(ع) است و بسیاری از بزرگان ما مانند استاد فقید آقای مجتهدی(ره) تقیّد داشتند که در روز هفتم صفر مجلس روضه تشکیل شود و روضه امام مجتبی(ع) یا امام کاظم(ع) خوانده شود و تأکید می‌کردند این روزها حتی اگر تولد امام معصوم(ع) هم باشد، روز سرور نیست، روزهای اسارت اهل بیت امام حسین(ع) و ماه حزن است!
براساس این گزارش به نقل از سایت معاونت تبلیغ حوزه نکته جالبی که ایشان می‌فرمودند این بود که چون ناصرالدین شاه تولدش در این روز بود و برای اینکه روز تولدش مصادف با شبِ وفات امام حسن مجتبی(ع) نباشد تا بتوانند جشن بگیرند این دست کاری را در تقویم کرده است که در حد یک احتمال می‌شود پذیرفت؛ اما قابل تامل است چون واقعا تولد او در همین روز بوده ششم صفر و قبل از آن قول بیست و هشتم مرسوم نبوده و الان هم فقط منحصر به ایران است!.
به هر حال سیره مراجع عظام و نظرشان در مورد جشن در ماه صفر همین است و عموم آنها با برگزاری مجلس شادی در ماه صفر که ماه حزن اهل بیت(ع) است مخالف هستند.
چقدر خوب است که فقط یک روز یعنی هفتم صفر ـ با توجه به قوت این قول ـ به شهادت امام مجتبی(ع) اختصاص داده شود تا هم با سایر شیعیان هماهنگ شویم و هم در ایام آخر صفر مجال کافی برای طرح مباحث هویتی و اعتقادی در مورد رسول خدا(ص) باشد و هیچ یک از دو مناسبت، در یک روز، تحت الشعاع دیگری قرار نگیرد.

آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در این خصوص بیان کرده‌اند: الف) با توجّه به اینکه معمول شیعه آن است که عزادارى امام حسین(ع) را تا اربعین ادامه مى‌دهد و در پایان ماه صفر نیز وفات‌هاى متعدّدى است; به خاطر این جهات مختلف، کلّ دو ماه محرّم و صفر در عرف پیروان مکتب اهل بیت(ع) به عنوان دو ماه سوگوارى معروف شده است، به همین دلیل از برگزارى جشن عروسى در تمام این دو ماه اجتناب مى‌کنند; از این جهت تولّد امام کاظم(ع) تحت الشعاع مصائب مختلف مجموع این دو ماه قرار گرفته است، در حالى که مسئله تولّد حضرت زینب(س) در مقایسه با شهادت زهراى مرضیّه(س) اینچنین نیست؛ علاوه بر این، در بعضى روایات نیز آمده که بعد از واقعه کربلا تا چهل روز آثار عزاى آن حضرت در طبیعت نیز بوده است. این نکته نیز فراموش نشود که طبق بعضى روایات معروف، روز هفتم ماه صفر، روز شهادت امام حسن مجتبى(ع) است به خصوص اینکه ولادت حضرت زینب(س) قبل از شهادت زهراى مرضیّه است.
ب) خلاف شرع نیست; ولى اَولى آن است که حرمت اربعین (چهل روز) شهادت، مقدّم داشته شود، چنانکه هفتم ماه صفر به روایتی قوی حتی قوی‌تر از 28 صفر سالروز شهادت امام حسن مجتبی(ع) است و این روز مصادف شده  با سالروز میلاد امام کاظم(ع) به روایتی ضعیف.
آیت‌الله العظمی میرزا جواد تبریزی نیز گفته است: ماه‌های محرم و صفر ماه‌های حزن بر سیدالشهدا و خاندان اهل بیت(ع) است و باید به مراسم عزاداری و روضه خوانی بگذرد. والله العالم
متن جوابیه آیت الله العظمی بهجت در این باره نیز به شرح زیر است:  مناسب است در جمع بین دو قول(مشهور) در روز هفتم صفر به شهادت سبط اکبر امام مجتبی(علیه الاف التحیة والثناء) و تولد امام موسی کاظم(ع) ترتیب مجالس برای هر دو امام بزرگوار به اینکه مصائب امام دوم(ع) و مناقب امام هفتم(ع) را متذکر و یادآور باشند و همین احتیاط حاصل می‌شود.
همچنین آیت‌الله العظمی وحید خراسانی تصریح کرده است: به آنچه فقیه محقق، مؤسس حوزه علمیه(قدس سره) فرموده‌اند باید عمل شود.