همایش «حافظ در پرتو قرآن و حافظان قرآن» در شیراز برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، در راستای برگزاری سی و ششمین دوره مسابقات سراسری قرآن، همایش «حافظ در پرتو قرآن و حافظان قرآن» با حضور متسابقان این دوره از مسابقات صبح امروز، دوم اسفند‌ در جوار آرامگاه خواجه شیراز برگزار شد.
این برنامه با تلاوت قاسم‌آبادی از استان خراسان رضوی آغاز شد و سپس در ادامه سرود ملی جمهوری اسلامی ایران پخش شد. سپس محمدجواد سلمان‌پور، رئیس دانشکده علوم قرآنی شیراز به ایراد سخنرانی پرداخت و ضمن عرض خوش‌آمدگویی به میهمانان عنوان کرد: حافظ شیرازی سندی است که حافظان قرآن ثمره جاوید قرآن هستند.
وی اظهار کرد: امروز حافظ یکی از شادترین روزگار روحانی خود را می‌گذراند زیرا کسانی‌که از تبار قرآن هستند گرد او جمع شده‌اند.
بنا‌بر این گزارش، در ادامه این مراسم گروه تواشیح سبطین اهواز به اجرای برنامه پرداختند و در ادامه حجت‌الاسلام عبدالقاسم کاکایی، رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز سخنرانی کرد.

دروازه قرآن و حافظ؛ دو سمبل ویژه شیراز
وی بیان کرد: شیراز دارای دو سمبل دروازه قرآن و حافظ است و این شهر نیز از دو جنبه، یکی قرآنی ‌که بر کتاب، کاغذ و سنگ نوشته و بالای دروازه قرآن شیراز قرار داده شده و دیگری قرآنی که بر جان انسان نگاشته شده است و حاصل آن حافظ است، مورد توجه است.
حجت‌الاسلام کاکایی، یکی از بزرگترین امانت الهی را قرآن دانست و گفت: حامل امانت الهی، انسان است و انسان کاملی مانند حافظ نیز حافظ قرآن است.
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز اظهار کرد: این لسان‌الغیب، استاد ایهام است و قسم به قرآن خوردن آن در بیت «ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ، به قرآنی که در سینه دارد» دارای دو وجه است یعنی خوشتر بودن شعر او به‌واسطه قرآنی است که از حفظ دارد.
وی با بیان اینکه در دیوان حافظ، هر جا که سخن از کتاب آمده است منظور قرآن کریم است، گفت: دیوان شعر حافظ میان دیوان شعرای شاعران بزرگ ایران دیوان کم‌حجمی است اما بسامد قرآن و کتاب در دیوان او، بسیار بالاتر از دیوان شعرای دیگر است.
حجت‌الاسلام کاکایی تصریح کرد: چیزی‌که حافظ در سینه دارد، خود ‌آن را گنج می‌داند و بزرگترین گنج زندگی او همین است و این گنج نیز بزرگترین نعمتی است که ‌حافظ می‌گوید به‌دست آورده است.
رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز ابراز کرد: با توجه به اینکه سینه حافظ که قرآن در آن حک، ثبت و حفظ شده است آیا فقط او در این مرحله مانده است یا خیر؟
وی ادامه داد: همان طور که خداوند فرموده حافظ قرآن خود اوست؛ لذا حافظ لوح وجود خود را با لوح محفوظ گره داده و قلب خود را به خدا پیوند داده است.
حجت‌الاسلام کاکایی تصریح کرد: همانطور که آبی که از آسمان نازل می‌شود، گل و ریحان و ثمرات فراوانی را در‌بردارد، قرآنی که بر قلب انسان وارد می‌شود نیز دارای برکات فراوانی است و حافظ نیز قلب خود را آماده کرده است و این قرآنی که بر قلب او نشسته همان است که می‌گوید «این همه شهد و شکر از سخنم می‌ریزد».
این استاد دانشگاه شیراز ابراز کرد: طبق گفته عرفا لازمه دستیابی به گنج ویرانی است و اگر کسی بخواهد به گنج دست یابد باید نفسانیت، خودپسندی و دنیاپرستی خود را خراب کند.

خداوند؛ نازل‌کننده و تلاوت‌کننده اصلی قرآن
وی خاطرنشان کرد: قرآن بر پیامبر(ص) نازل و بر مؤمنان تلاوت شده است اما هم نازل‌کننده و هم تلاوت‌کننده اصلی آن خداست و تجلی و حضور خداوند به برکت قرآن کریم است.
حجت‌الاسلام کاکایی تأکید کرد: قرآن معرفت، حکمت، لطیفه و نکته است و نباید آن را ساده گرفت؛ لذا خود حافظ فرمود که شعر حافظ همه بیت‌الغزل معرفت است‌.
وی در پایان اظهار کرد: محبتی که در دل حافظ و حافظان وجود دارد، چیزی است که گروه‌های ظاهرگرایی چون القاعده و طالبان نمی‌توانند آن را متوجه شوند.
به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام رشیدیان، امام جمعه بیضاء در ادامه این مراسم شعرهای خود را قرائت کرد و سپس برنامه شعرخوانی قرآن و حافظ برگزار شد که در آن حسینی‌میرآبادی، استاد دانشگاه و یکی از شاعران شیرازی برخی اشعار حافظ را خوانده و عظیمی، یکی از متسابقان از استان استان خراسان رضوی آیات مرتبط با آن را قرائت کرد.
سعید حسام‌پور، رئیس بخش ادبیات فارسی دانشگاه شیراز نیز در این همایش درباره تأثیرپذیری حافظ از قرآن سخنرانی کرد و گفت: اگر نگاه کوتاهی به ادبیات عربی و فارسی بیندازیم متوجه خواهیم شد که از زمان نزول قرآن، این کتاب الهی در خلق متون تأثیر شگرفی داشته است و هر اثر ادبی که از قرآن تأثیر گرفته باشد تأثیرات و جاذبه خود را دو‌چندان کرده است.
وی با تأکید بر اینکه بی‌تردید نقش حافظ در ادبیات ما نقش بی‌بدیلی است، گفت: با وجود تعداد بسیار اندک اشعار حافظ نسبت به شاعران دیگر جالب است که تأثیرپذیری او از قرآن به شکل‌های متنوع و حتی پیچیده‌ای رخ می‌دهد و هر بار به حافظ نگاه کرده و شعر او را می‌خوانیم جلوه‌ای تازه از این تأثیرپذیری را کشف می‌کنیم.
حسام‌پور تصریح کرد: در شکل‌گیری شخصیت و تدوین اشعار حافظ غیر از منابع اسلامی و قرآن و اندیشه‌های اسلامی، میرزا شریف جرجانی، استاد او و محمد گل‌اندام ‌که اشعار حافظ را گردآوری کرده است نقش مهمی داشته‌اند.
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز اظهار کرد: برخی افراد حافظ را مفسر قرآن و صاحب کتاب تفسیر می‌دانند و جامی حافظ را لسان‌الغیب و ترجمان‌الاسرار خطاب می‌کند.

تقسیم تأثیرپذیری شعر حافظ  از قرآن به دو حوزه کلی ساختار و محتوا
وی با بیان اینکه تأثیرپذیری شعر حافظ به دو حوزه کلی ساختار و محتوا تقسیم می‌شود، افزود: ‌حافظ در شعر خود دو اسطوره ماندگار «رند» و« پیرمغان» را خلق کرده است و حافظ تأثیرپذیری از قرآن را به زیباترین شکل ممکن در اشعار خود آورده است.
حسام‌پور عنوان کرد: در حوزه محتوا نیز حافظ به‌طور کلی بی‌تعلقی را مبنای اندیشه پیرمغان و رند قرار داده است که همین مسئله را به شکل‌های مختلف در قرآن مشاهده می‌کنیم. 
رئیس بخش ادبیات فارسی دانشگاه شیراز با بیان اینکه سه نکته ضروری است که حافظ را از شاعران دیگر متفاوت کرده است، گفت: نکته اول اینکه تا فردی ممارست هر روزه و هر لحظه‌ای با چیزی نداشته باشد نمی‌تواند در کلام خود مستقیم و غیرمستقیم این تأثیر را نشان دهد.
وی ادامه داد: نکته دوم این است که درباره یک رفتار روزمره صحبت نمی‌کنیم بلکه درباره یک اثر هنری آن هم شعر حافظ صحبت می‌کنیم؛ بنابراین نسبت به رفتارهای روزمره چنین رفتاری بی‌واسطه‌تر است.
حسام‌پور عنوان کرد: نکته سوم این است که حافظ افزون بر اینکه مانند بسیاری از شاعران دیگر از آیات و سوره‌های قرآن به شکل کنایه تلمیح و تضمین و غیره بهره گرفته است؛ یک گام فراتر نهاده و از این حد و بالاتر رفته است و از جنبه کلی ساختار غزل به‌شدت ‌تأثیرپذیر قرآن است.
وی اظهار کرد:‌ بررسی تخصصی غزل حافظ نشان می‌دهد همان ساختاری که در غزل حافظ است در سوره‌های قرآن نیز وجود دارد و این تأثیر نشان‌دهنده عمق پیوند ناگسستنی او با قرآن بوده است.