
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، نوروز، واژهای است مرکب از دو جز که روی هم به معنای روز نوین است و بر نخستین روز از نخستین ماه سال خورشیدی آن گاه که آفتاب به برج حمل انتقال مییابد گذارده میشود. و اصل پهلوی این واژه نوک روچ یا نوک روز بوده است.
مورخان و محققان درباره جایگاه نوروز با هم اختلاف دارند. به نظر میرسد آریائیها از مهاجرت به فلات ایران و هم مرز شدن با تمدن میانرودان سال را به دو قسمت تقسیم میکردند که هر یک با انقلابی شروع میشد و دو جشن نوروز و مهرگان سرآغاز این دو انقلاب بودند. یعنی هنگام انقلاب تابستانی جشن نوروز گرفته میشد و زمان انقلاب زمستانی جشن مهرگان پاس داشته میشده است. برخی معتقدند که جشن نوروز و مهرگان جشنی بوده است که در ایران قبل از ورود آریاییها وجود داشته است و اقوام قبل از آریاییها که در فلات ایران ساکن بودهاند به آن عمل میکردهاند.
نوروز را ایرانیان گرامی میدارند و آیینی است کهن که گرچه طی هزاران سال دگرگونهای بسیاری یافته، اما هرگز از میان نرفته و از سوی اقوام و مذاهب مختلفی که در سرزمین ایران حضور پیدا کردهاند، مهر تأیید خورده است، بدین سان امروزه نوروز از نمادهای بزرگ و وحدت بخش ملت ایران با همه تکثرهای قومی، مذهبی، فرهنگی و زبانی است.
ظهور اسلام و برخورد مسالمتآمیز آن با سایر ادیان و آیینها از جمله اعتقادات مذهبی و ملی ایرانیان موجب شد که مراسم و آداب مربوطه، به یکباره از جامعه اسلامی ایران رخت بر نبندد، فقط با مسلمان شدن تدریجی ایرانیان از وسعت آنها کاسته شد و اندک اندک همراه اعتقادات دینی اسلام، اسطورهها و داستانهای عربی نیز میان توده مردم نفوذ کرد. طی گذشت ایام، زمانی که برخی از سنتها و آداب در تضاد آشکار با اعتقادات و رسوم گذشته قرار میگرفت ایرانیان میکوشیدند سنت کهن ملی را در قالب شخصیتهای اسلامی باز یابند و به عبارت روشنتر سنتهای ملی ایرانی را با سنتهای اسلامی در آمیختند. در نتیجه از میان انبوه جشنهای ایرانی قبل از اسلام آنچه میان ایرانیان مسلمان باقی ماند منحصر به عید نوروز، جشن سده و جشنهای کوچکتری مانند جشن گل سرخ که در اصفهان مرسوم بوده است. از میان جشنهای یاد شده بزرگترین اعیاد ملی ایرانیان جشن نوروز است.
ایام فاطمیه یا ایام شهادت فاطمه زهرا، جمعاً شش روز است، سه روز در ماه جمادیالاول و سه روز در ماه جمادیالثانی که فاطمیه اول از ۱۳ تا ۱۵ جمادیالاول و فاطمیه دوم از سوم تا پنجم جمادیالثانی است که شیعیان به عزاداری برای دختر پیامبر اسلام(ص) میپردازند.
شیعیان درباره تاریخ درگذشت حضرت فاطمه(س) دو روایت متفاوت شامل هفتاد و پنج روز بعد از درگذشت پیامبر(ص) و دیگری نود و پنج روز را مورد وثوق میدانند. از آنجا که درگذشت حضرت محمد(ص) در بیست و هشتم صفر بوده است به روایت هفتاد و پنج روز، در مورخ سیزدهم تا پانزدهم جمادیالأوّل را «فاطمیه اول» میدانند و بنا به روایت نود و پنج روز، تاریخ شهادت فاطمه را در سوم تا پنجم جمادیالثانی دانسته و آنرا «فاطمیه دوم» مینامند.
با توجه به گردش 10 روزه ماههای قمری نوروز امسال با ایام فاطمیه و ایام حزن و اندوه شیعیان تلاقی پیدا کرده است و یادمان باشد حرمت دخت پیامبر اکرم(ص) در این ایام شادی شکسته نشود.
احیای فرهنگ فاطمی به معنای احیای همه معارف است
حجتالاسلام محمد اکبری، عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی ملایر در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، گفت: ایام فاطمیه به لحاظ جایگاه و موقعیت همچنین نقش حضرت فاطمه(س) در احیای قرآن، عترت، امامت، ولایت، دوام، بقا و ماندگاری اسلام و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) که داراست باید بسیار باشکوه و باعظمت به مثابه عاشورای فرزندش حسین بن علی(ع) و با حماسه مردمی و ارادتمندانش برگزار شود.
وی افزود: احیای فاطمیه و فرهنگ فاطمی به معنای احیای همه معارف، معالم و ارزشهای وحیانی و الهی است در واقع احیای فاطمیه به معنای احیای قرآن، احکام، اخلاق و آئین زندگی یک انسان نمونه، کامل و ایدهآل الهی است.
حجتالاسلام اکبری اضافه کرد: احیای فاطمیه به معنای احیای عبودیت، بندگی و احساس مقدس پروردگار متعال است همچنین زنده کردن امامت و ولایت تکوینی و تشریعی پیامبر اعظم(ص) و امامان معصوم که جانشینان به حق آن حضرت هستند.
وی ادامه داد: احیای فاطمیه یعنی احیاء، مبارزه و رویارویی با کفر، شرک، الحاد و استکبار صهیونیست بینالملل و نفاق و دورویی همچنین مقابله با همه مفاسد و آنچه که ضد ارزش و مایه انحطاط و تباهی همه انسانها بهویژه مسلمانان و ارادتمندان کوی آن بانوی نمونه و بزرگ جهان اسلام میشود.
این مدرس دانشگاه عنوان کرد: از ایام فاطمیه همچنین میتوان به تداوم و استمرار آرمانها و ارزشهای امام راحل، مقام معظم رهبری و شهدای عزیز و گرانقدری که با نثار خون خویش و مجاهده و ایثار خود فرهنگ و نام و مکتب آئین و سبک زندگی فاطمی را به ما و جامعه اسلامی و انقلابی آموختند.
وی در ادامه گفت: بنابراین با توجه به جایگاه و نقشی که فاطمیه و فاطمه زهرا(س) در عرصه قرآن و عترت همچنین هدایت همه مسلمانان داشته و دارد نباید تحتالشعاع مراسم و آیینهای ملی و مردمی یعنی ایام نوروز قرار بگیرد و این علاوه بر اینکه قرآن و سنت بر پررنگ نمودن و جلوهگری بیشتر ایام فرهنگ و مراسم فاطمیه بر ایام نوروز دلالت میکند وجدان و فهم عمومی و سنت عمومی مردم نیز چنین است که اگر در یک زمان با جشن و مصیبتی همزمان مواجهه شدند مصیبت و عزا را مقدم بر جشن و مراسم خود قرار دهند، همانگونه که در هنگام مصیبت یکی از اقوام جشن و عروسی خود را به زمان دیگر موکول میکنیم در ایام نوروز نیز باید بدین گونه مصیبت حضرت فاطمه(س) برگزار باشد.
حجتالاسلام اکبری افزود: هنگامی که مردم ما در سالها پیش اسلام را پذیرفتند و کشور ما مزین به فرهنگ و آئین اسلام شد بهطور قطع موظف به پذیرفتن آئین و مناسک این دین نیز شدهایم. از قدیمالایام جشن نوروز همه ساله در کشور برپا میشده است حال که امسال با شهادت حضرت زهرا(س) مصادف شده است پس باید آداب عزاداری این مصیبت را در این ایام رعایت کنیم.
وی ابراز کرد: اسلام، قرآن و مکتب نورانی اهل بیت(ع) به ما این مطلب و این فرهنگ را میآموزد که فاطمیه نه تنها مقدم به همه مراسم و مناسک اسلامی باشد بلکه مقدم بر مراسم ملی و قومی ما باشد که این مطلب برگرفته از آموزههای دینی و قرآنی است چون احیای فاطمیه احیای توحید، نبوت، امامت و همه معارف و حقایق و ارزشهای الهی و انسانی است که فطرت همه انسانها بهویژه مسلمانان تشنه این معارف ناب و زلال حقایق اسلام هستند.
این مقام مسئول اظهار کرد: مسئولان و هدایتگران جامعه و روشنفکران بهویژه رسانه ملی باید در نهادینهکردن این مطلب که مناسک فاطمیه پررنگ و مقدم بر نوروز برگزار شود باید بهصورت بسیار اثرگذار وارد شوند بهویژه در این زمان که وهابیت با همه وجود و امکانات برای کوبیدن و تضعیف مذهب حقه شیعه به میدان آمده است احساس مسئولیت کنیم.
وی گفت: با توسل و معرفت به دامن مطهره حضرت زهرا(س) تمام هجمهها و تبلیغات وهابیون را خنثی کنیم و علاوه بر اینکه حضرت زهرا(س) حق هدایت و ولایت را بر ما دارد و فردای قیامت از ما سؤال خواهد کرد مسئول هستیم که این حق را ادا کنیم.
مناسبتهای ملی و دینی از ظرفیتهای مناسب در فرهنگ شیعی هستند
حجتالاسلام علی دشتکی، مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی استان همدان نیز در این باره گفت: یکی از فرصتهای بسیار مناسب در فرهنگ شیعی و اسلامی و فرهنگ ایرانی ظرفیت مناسبتها چه ملی (مثل نوروز) و چه دینی(مانند اعیاد و شهادتها) است که میتوان از آنها در رابطه با مسائل فرهنگی بهرهبرداری کنیم و طبیعی است اگر در برگزاری این مناسبتها دقت صورت گیرد هیچگونه منافاتی میان آنها بهوجود نمیآید.
وی افزود: اگر در مناسبت عید نوروز بحث تحول طبیعت را پی میگیریم، شاخصترین برنامه، عید نوروز و صله رحم است که در فرهنگ دینی و سبک زندگی فاطمی و علوی اوج بر الگوگیری به جامعه هستند بهگونهایی که در رابطه با صله ارحام همچنین تحول در زندگی حضرت زهرا(س) تأکیدات بسیاری داشتهاند.
حجتالاسلام دشتکی اضافه کرد: تقارن مناسبتهای دینی و ملی تضادی که با هم ندارند بلکه مکمل هم هستند تا جایی که امام صادق(ع) میفرمایند: هر روزی که به سمت خدا برویم آن روز عید است.
وی ادامه داد: فلسفه عید نوروز به خاطر تحول در طبیعت است و اصل تحول در دین مبین اسلام و در مکتب شیعه بهعنوان یک محور سعادتبخش معرفی شده است که هیچگونه تضاد در این باره وجود ندارد و آنچه که مسلم است نگاه دیگران است که این دو مناسبت را به تضاد وا میدارد که باید این افکار را شناسایی و با آنها مبارزه کنیم.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان همدان گفت: اگر سیره فاطمی را در ایام فاطمیه پیاده کنیم محوریترین سیره فاطمی تحول انسان بهسوی خالق است و درس عملی این مکتب هم در عید نوروز است.