آثار شهید مطهری پیوند حقیقی میان قرآن و علم را با ظرافت نشان میدهد
گروه اندیشه: جایگاه قرآن و علم در آثار شهید مطهری بنیادین است و آثار این شهید بزرگوار پیوند حقیقی و عمیق میان قرآن و علم را با ظرافت نشان میدهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمود وزیری، مبلغ بینالمللی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، به جایگاه قرآن و علم در آثار شهید مطهری اشاره کرد و گفت: جایگاه قرآن و علم در آثار شهید مطهری بنیادین است یعنی شرافت هر علمی به معلوم و موضوع آن علم است بهعنوان مثال موضوع قرآن، انسان و سعادت اوست و چون این موضوع مهمترین موضوعات است پس علوم قرآنی شریفترین و بالاترین علوم است و این نشانگر پیوند حقیقی و عمیق میان قرآن و علم است که آثار شهید مطهری این پیوند را به خوبی و با ظرافت نشان میدهد.
معیار اصلی در آثار شهید مطهری، قرآن است
وی اظهار کرد: در آثار شهید مطهری معیار اصلی قرآن و سپس علم است به این معنا که علم تا جایی که با کتاب آسمانی مسلمانان قرآن مخالفتی نکند و مادامی که قطعیت معلوم این علم ثابت شده باشد این علم معتبر بوده و یک ارزش به حساب میآید و از آثار شهید مطهری اینگونه میفهمیم که معیار اولی قرآن و علم است.
حجتالاسلام وزیری عنوان کرد: نکته سوم جایگاه قرآن و علم در آثار مطهری، سرمایه جاودانی شدن و بیمه کردن اندیشهها، قرآنی بودن و بر اساس دانش بنا نهادن است در واقع این دو یعنی قرآن و علم محکی برای ارزیابی عیار اندیشه بشری است بدین معنا که اگر فرهنگ و آموزهها مؤیدی از قرآن و یا علم قطعی یافت این فرهنگ و آموزه قابل عرضه و اعتماد به جهان بشری و فرهیختگان عالم است.
تبیین رابطه قرآن و علوم در اندیشه شهید مطهری
این مبلغ بینالمللی در ادامه سخنان خود با اشاره به رابطه قرآن و علوم در اندیشه شهید مطهری گفت: از مجموعه تألیفات، تحقیقات و پژوهشهای شهید مطهری که همگی برخاسته از مکتب انسانساز اهل بیت(ع) است و بخشی از اندیشه مذهب تشیع را تشکیل میدهد، سه نوع رابطه را بین علم و قرآن یا علوم و قران میتوان از آن نوشتهها و پژوهش استفاده کنیم.
وی افزود: نخست رابطه مستقیم علم با قرآن است؛ آن کسانی که جستارهایی در تفکر شهید مطهری داشتند کاملاً برای آنها مشهود است که رابطه بین علم و قرآن رابطه مستقیم است نه رابطه با واسطه به عنوان مثال زمانی مستقیماً در تیررس نور خورشید قرار میگیریم و اشعه خورشید را مستقیم دریافت میکنیم و زمانی است که این اشعه خورشید را در چیزی ذخیره میکنیم و بعد از آن استفاده میبریم مثل ذره بین و شیشه اتاق و سایر مثلهای تخصصی که ممکن است استفاده از ابزارهای دیگر که رابطه را تشکیل میدهد در میزان اثرگذاری خورشید بر روی بدن فیزیولوژی انسان تأثیرات مؤثر و مفید کمتری بگذارد.
حجتالاسلام وزیری با اشاره به آیه 11 سوره مجادله «... یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ...؛ ... کسانى را که دانشمندند [بر حسب] درجات بلند گرداند...» گفت: این آیه در واقع می فماید انسان با داشتن دو بال میتواند بالا رود و ارتقا پیدا کند این دو بال یکی علم و دیگر ایمان.
علم و ایمان در اندیشه شهید مطهری، دو بال برای جامعه است
این مبلغ بینالمللی که سابقه تبلیغ در کشورهای اروپایی را دارد، ادامه داد: در اندیشه شهید مطهری علم و ایمان بهعنوان دو بال برای فرد و جامعه به استناد آیات قرآن از جمله این آیه معرفی شده است پس نشانگر ارتباط مستقیم بین علم و قرآن است.
وی، آیات نخستین سوره الرحمن را مثال دیگری برای رابطه مستقیم علم و قرآن و دانست گفت: خداوند در این آیات اسم خود را آورده و بلافاصله مسئله تعلیم قرآن را مطرح میکند؛ خداوندی که قرآن را آموخت و سر اینکه چرا اول قرآن را ذکر کرد بعد خلقت انسان، برای این است که انسان آفریده شد که به وسیله زندگی در دنیا مفاهیم ناپیدای قرآن را کشف کند و در پرتو عمل به آن به سمت سکوی پرش به سمت خدا نائل شود.
حجتالاسلام وزیری ابراز کرد: این آیات نشان دهنده هم اهمیت قرآن و هم خلقت انسان و هم اهمیت نطق و بیان است که یکی از بهترین ابزار برای نشر علم و دانش و تولید فرهنگ و تقویت باورهای اجتماعی بیان و سخنرانی و در کنار آن نوشتن تألیف و بیان است.
مبلغ بینالمللی آیه 9 سوره زمر «... یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ ...؛ ... آیا کسانى که مىدانند و کسانى که نمىدانند یکسانند ...» را مثال دیگری برای این امر دانست و گفت: خداوند متعال در این آیه سئوال میکند و این سئوال، استفهام انکاری است یعنی قطعاً اینگونه نیست و در یک رتبه نیستند.
وی اظهار کرد: مجموع این آیات و این قبیل آیات نشان دهنده وجود رابطه مستقیم بین علم و قرآن است و این رابطه مستقیم را شهید مطهری در لابهلای سخنرانیها، کتابها و نوشتههای خوب به خوبی توانست به منصه ظهور و بروز برساند.
حجتالاسلام وزیری اضافه کرد: نکته دوم این است که نه تنها رابطه بین علم و قرآن در اندیشه شهید مطهری مستقیم است بلکه رابطه تنگاتنگی و جدایی ناپذیر بین علم و قرآن است یعنی فراتر از بی واسطه بودن رابطه علم و قرآن این رابطه غیرقابل انفکاک است.
وی با تأکید بر اینکه از قرآن علم میجوشد، گفت: برای رابطه تنگاتنگ علم با قرآن همچنین میتوان به آیه 38 سوره یاسین «وَالشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا...؛ و خورشید به [سوى] قرارگاه ویژه خود روان است...» اشاره کرد که خداوند در عصری که فرضیه بطلیموس حاکم بود و یکی از مواد این فرضیه این بود که خورشید و سیارات در آسمان، ثابت هستند، خداوند متعال با این آیه حرکت وضعی و انتقالی برای خورشید سایر سیارات و ستارگان اثبات میکند و سالها گذشت و علم فرضیه بطلیموس را باطل اعلام کرد و بهصورت قطعی اثبات کرد که ستارگان، سیارگان و خورشید دارای حرکت هستند.
حجتالاسلام وزیری اظهار کرد: در آیه دیگری در سوره قمر خداوند میفرماید «... فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ؛ ... پس آیا پندگیرندهاى هست» و تفسیرهای مختلفی برای آن صورت میگیرد بدان معنا که آیا کسی است که یادآور شود و دیگر اینکه آیا کسی است که در آیات خدا اندیشه کند و این اندیشه به دلیل این است که اندیشه در آیات خدا تولید علم میکند و علم را به صورت انبوهی به وجود میآورد پس خود این نیز شاهد دیگری برای وجود رابطه تنگاتنگ علم و قرآن است.
امام جمعه اسبق کلن آلمان اظهار کرد: شاهد سوم این امر، تعبیر خداوند در آیات متعدد است که چرا مردم نمیاندیشند و در آیه 24 سوره محمد میفرماید « أَفَلَا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ...؛ آیا به آیات قرآن نمىاندیشند...» و این نشاندهنده این است که اگر مردم اهل تعمق باشند بیشتر میدانند و میفهمند و این دانش برخاسته از تدبر در قرآن است.
علم و قرآن مؤید و ترویجگر یکدیگرند
وی درادامه سخنان خود گفت: رابطه بین علم و قرآن رابطه متقابل است یعنی همانطور که قرآن مؤید علم، ترویجگر و تولیدگر دانش است علم نیز مؤید قرآن است و دلیل آن اکتشافات علمی در قرون گذشته است و هر کجا که علم قطعی کشف شد آن علم قطعی مؤید صحت قرآن شد البته لازم به ذکر است که ما نیاز نداریم که دنبال دلایل علمی برای صحیح دانستن قرآن باشیم زیرا تمام یک و نیم میلیارد مسلمان در دنیا با هر گرایشی متفقیم که قرآن کلام خداست و تحریف نشده و مصون از تحریف است و از هیچ راهی ممکن نیست که به قرآن خدشهای وارد شود لذا علم قطعی همیشه مؤید قرآن و قرآن نیز همیشه مؤید علم است.
حجتالاسلام وزیری با بیان اینکه ممکن است سئوال پیش آید آیا بین این دو اختلافی است، گفت: در اینگونه موارد قطعاً حق با قرآن است زیرا کلام خداست بنابراین قطعاً علم اشتباه کرده و این اشتباه در طی قرون آینده جهل خود را ثابت کرده و قطعی خواهد شد.
این مبلغ بینالمللی به آیه 40 سوره معارج «...بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ...؛ ... به پروردگار خاوران و باختران...» اشاره کرد و گفت: خداوند در این آیه مشرقها و مغربهای متعدد برای زمین قرار برشمرده است و این متصور نیست مگر اینکه زمین در بین اشکال هندسی دارای شکل کروی باشد و با یکسری مقدمات علمی و نجومی خداوند در آن عصری که بسیاری تصورشان این بود که زمین دارای اشکال مربع یا مستطیل است، برای زمین اثبات شکل کروی در بین اشکال هندسی کرده است.
وی با اشاره به تأیید و رابطه متقابل علم و قرآن گفت: «وَأَنَّا کُنَّا نَقْعُدُ مِنْهَا مَقَاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَن یَسْتَمِعِ الْآنَ یَجِدْ لَهُ شِهَابًا رَّصَدً؛ و در [آسمان] براى شنیدن به کمین مىنشستیم [اما] اکنون هر که بخواهد به گوش باشد تیر شهابى در کمین خود مىیابد» (آیه 9 سوره جن) این آیه وجود شهاب سنگهای معلق را در فضا ثابت میکند و در آن زمان کسی نبوده که در آسمان دنیا و نزدیکترین آسمان به بشر سرکشی کند و خداوند میفرماید شهاب سنگهایی در همین آسمانها هستند و اگر کسی قرار است استراق سمع کند این استراق سمع او باعث تیرباران آسمانی به وسیله شهاب سنگها مواجه میشود؛ لذا وجود شهاب سنگ در فضا نشاندهنده رابطه متقابل علم و قرآن است.
حجتالاسلام وزیری ابراز کرد: کسانی که با اندیشه شهید مطهری آشنا هستند این موارد را به خوبی در زندگی علمی شهید مطهری مشاهده میکنند که موج میزند.
