
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، حجتالاسلام والمسلمین معادیخواه، کارشناس تاریخ اسلام ظهر امروز، 28 خرداد در نشست علمی کتاب «تمام نهجالبلاغه» که در دانشگاه مفید برگزار شد، گفت: دو کار بزرگ در حوزه نهجالبلاغه انجام شده است که اولین آن، مبحث مدارک و دومی مستدرکات است که در زمینه مستدرکات کتاب نهجالسعاده علامه محمودی است.
وی افزود: باید به یاد داشت که نهجالبلاغه تألیف و مستند امام علی(ع) نیست بلکه مطالبی منسوب به امام علی(ع) با سبکشناسی مرحوم سیدرضی است. حرکت سیدرضی در ابتدای مسیر خود، حرکتی کاملاً اهل بیتی بود؛ ایشان در ابتدا قصد داشتند کتابی در راستای سخنان اهل بیت(ع) به نگارش دربیارود که در پله اول در خصوص امام علی(ع) تمرکز یافت و در همین حوزه فعالیت کرد.
ادبیات، مرزشکن است
این کارشناس تاریخ اسلام گفت: یکی از دلایل موفقیت سیدرضی استفاده دقیق و درست از ادبیات بود؛ ایشان کتاب خود را نهجالبلاغه نام نهاد و به همین دلیل وجهه ادبی آن، اقبال بسیاری را باعث شد؛ نکته بسیار عمیقی که اکثراً از آن غافل هستند؛ ادبیات مرزشکن است و شما با بلیط ادبیات نیازی به ویزای هیچ کشوری ندارید.
وی افزود: اگر کتاب شما با رنگ و لعاب ادبی عرضه شود، کما اینکه مذهبی هم باشد اقبال بسیاری در دنیا خواهد داشت زیرا این کتاب بهواسطه ادبی بودن نگاهها را در مرتبه اول به خود جذب میکند.
معادیخواه یادآور شد: برای تکمیل تحقیقات پیرامون نهجالبلاغه باید به سبکشناسی اثر مرحوم سیدرضی نیز توجه داشت؛ باید توجه داشت که ایشان با همین رویکرد ادبی گلهایی را از این گلستان چیده است و اتفاقاً بهترین گزینهها و کمترین اشتباهات را داشت.
وی گفت: یکی از عوامل مؤثر در کشف رموز آثار مرتبط به امام علی(ع) درک دقیق شرایط آن و دشمنیها علیه ایشان است؛ در بسیاری از آثار نقل شده که امام حسن(ع) و امام علی(ع) با هم مشاجراتی داشتند که این مسئله دقیقاً از همین دشمنیها ناشی میشود که ریشه آن در معاویهشناسی است.
این کارشناس تاریخ اسلام تصریح کرد: معاویهشناسی نقش مهم و کلیدی در شناخت اهل بیت(ع) و حتی شناخت اوضاع و احوال و تحولات سیاسی و فرهنگی آن روزگار دارد؛ معنیشناسی و سبکشناسی سخنان اهل بیت(ع) در اینجا کلید راه است زیرا هیچ کسی نمیتواند بپذیرد که این سخنان بین امام علی(ع) و امام حسن(ع) رد و بدل شده باشد و به همین دلیل است که نشان میدهد، معاویه تا چه حدی در جعل روایات و احادیث و تنش در این میان نقشآفرین بوده است.
این مدرس حوزه تصریح کرد: امام حسن(ع) در زمان بالاگرفتن تنش میان میان کاخ سبز و امام علی(ع) از جوانب مختلف مورد هجمه قرار گرفت و دامهای بسیاری در راه ایشان گذاشتند که ایشان نیز با درک بالای سیاسی و ذات الهی خود به بهترین شکل نقشههای معاویه را خنثی کردند ولی دست دشمنان در تاریخ و نگارش باعث شد که تحریفات بسیاری در این زمینه صورت گیرد.
وی گفت: اصلاحات علوی نقش مهمی در کینهتوزیها نسبت به امام علی(ع) داشت زیرا امام حقوق مزایای استثنایی بسیاری از مسلمانان خالص که مبدل به طبقه اشراف جدید شده بودند را قطع کردند و همه چیز را برابر کردند که این عوامل نقش مهمی در این دشمنیها داشت.
معادیخواه بیان کرد: یکی از مهمترین مباحثی که در زمینه تاریخنگاری علوی وجود دارد سبک و سیاق سخنان حضرت است که در نهجالبلاغه در موارد بسیار انگشتشماری شاید بتوان مواردی را پیدا کرد که با سیاق سخنان امام علی(ع) همخوانی ندارد.
وی گفت: هویت نهجالبلاغه یک هویت دینی است که نقش سیدرضی در آن از اهمیت بسیاری بالایی برخوردار است که باید بیش از پیش به آن پرداخته شود.