روش تعقلی بوعلی، پشتوانهای قابل اتکا برای بازآفرینی تمدن ایرانی است
گروه اندیشه: میراث بزرگ بوعلی که پشتوانه بزرگ جامعه امروز است و برای بازآفرینی تمدن ایرانی میتوان از آن بهره گرفت، روش تعقلی او است و محتوای فلسفه ابن سینا اگر دچار تحول شود که در بسیاری از موارد نیز متحول شده، قابل اتکا خواهد بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی امروز، یکم شهریور در همایش عقلانیت و حکمت سینوی که در دانشگاه علوم پزشکی همدان در حال برگزاری است، گفت: صحبت از بوعلی سینا و میراث گرانقدر علمی و فکری، فرصتی مغتنم برای بیان نقش خردورزی تمدن فرهنگ ایرانی و اسلامی است؛ زیرا ابن سینا نماد عقلانیت ایرانی بوده و تکریم و بزرگداشت وی میتواند زمینهساز نقد عقلانیت در فرهنگ جامعه امروزی باشد.
وی افزود: بیش از هزار سال از آرمیدن بوعلی در همدان میگذرد، این شهر در حیات و ممات این حکیم متفکر میزبان وی بوده است و اکنون نیز مانند گوهری او را در درون خود گرفته است.
جنتی اضافه کرد: همدان از گذشته بهعنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین در بعد از اسلام مطرح بوده است و این انتخاب بوعلی میان شهرهای اطراف بیدلیل نبوده است زیرا همدان را با علم انتخاب کرده است.
گاه فلسفه و حکمت از بازیابی اندیشههای بوعلی سینا باز میماند
وی ادامه داد: اگر بخواهیم بوعلی سینا را تنها پزشک بلند آوازه به حساب بیاوریم در حق وی کمکاری کردهایم زیرا جنبههای علمی، فلسفی و هنری وی را نادیده گرفتهایم. بوعلی سینا از تبار حکیمان و فیلسوفانی است که آثارش هنوز برای اهل علم تازگی دارد و گاه فلسفه و حکمت از بازیابی اندیشههای وی باز میماند.
وزیر ارشاد ادامه داد: بوعلی از جمله آدمهای هست که اندیشه و آثار علمی وی مرزهای جغرافیایی را درنوردیده است، وی پزشکی شهیر، فیلسوفی دقیق، حکیمی سلیم و هنرمندی خوشذوق است که نه تنها متعلق به یک ملت است بلکه به جهان تعلق دارد.
وی اظهار کرد: آنچه که مهم است هنوز آثار شیخالرئیس بازنمایی و معرفی نشده است و ظهور حضرت بوعلی در وجدان تاریخی ما به اندازهای است که شخصیت بوعلی را وارد حوزه فرهنگ کرده است یعنی بوعلی محدود به حوزه فلسفه نمانده است و شاعران و نویسندگان هر زمان که بخواهند به حکمت روی آورند بوعلی را مثال میزنند.
وزیر ارشاد ادامه داد: ابن سینا حتی وارد فرهنگ عامه مردم نیز وارد شده است و داستانهای گوناگون به نقل از وی، نشانه همین مطلب است. کار مهم بوعلی تحکیم بنیان عقلانیت در تمدن اسلامی است و تمدن اسلامی نیز تمدن عقلانی است؛ زیرا قرآن بیش از هر کتاب دیگری مردم را به تفکر و تعقل دعوت کرده است و از آغاز صدر اسلام متفکران همواره تلاش کردهاند تفکر عقلانی را در این فرهنگ ایجاد کنند و بیشک تمدن ایرانی اسلامی به پاس بزرگانی همچون بوعلی پایدار مانده است.
جنتی افزود: ابن سینا نماد عقلانیت ایرانی و اسلامی است و آثاری چون دانشنامه علائی، اوج تفکر فلسفی وی را نشان داده است. ابنسینا یکی از بزرگترین حاکمان تاریخ فلسفه جهان است و اگر بخواهیم در مشرق زمین از فیلسوفان بزرگ یاد کنیم به جرئت بوعلی را بهعنوان یکی از سه فیلسوف مطرح جهان میتوان یاد کرد، علت تأکید بر عقلانیت سینوی به دلیل این است که بنیاد اندیشههای بوعلی فلسفه حق است و ابن سینا فیلسوفی تأثیرگذار و صاحب نظام فکری دستگاه فلسفی است.
وزیر ارشاد ادامه داد: میراث بزرگ بوعلی که پشتوانه بزرگ جامعه امروز است و برای بازآفرینی تمدن ایرانی میتوان از آن بهره گرفت، روش تعقلی او است؛ اگر محتوای فلسفه ابن سینا دچار تحول شود همانگونه که در بسیاری از موارد نیز متحول شده است قابل اتکا است.
متون اسلامی ما بهترین مروجان عقلانیت هستند
وی ادامه داد: آنچه در زمانه ما بیش از هر چیز از ابن سینا آموختنی است ترویج عقلانیت سینوی در نسل گفتمان جامعه است، بیتردید متون اصلی اسلامی ما یعنی کتاب، سنت و اهل بیت(ع) بهترین مروجان عقلانیت هستند.
جنتی اظهار کرد: ما برای پیشرفت فرهنگ و عقلانیت ایرانی و اسلامی به عقلانیت ابن سینا نیاز داریم و ترویج علمگرایی در گروی عقلگرایی و تفکر فلسفی است.
وی گفت: شعار تدبیر و امید در دولت حاضر ریشه در همین مؤلفه عقل گرایی دارد زیرا تدبیر به معنی اندیشهورزی برای حل مسائل است، نخستین گام برای نهادینهشدن عقل سینوی در جامعه انتشار آثار ابن سینا است زیرا این آثار تأثیرات بسیاری را در جامعه در پی دارد، تحلیلگرایی آثار ابن سینا و شرح اندیشههای او در غالب کتابهای ساده و خوشخوان برای دستیابی جوانان به معرفت و حکمت از دیگر روشها است.
جنتی تصریح کرد: پیام اینگونه همایشها برای جوانان ما احیای میراث تمدن اسلامی ایران است، جوانان ما، فرزندان ابن سینا باید چراغ معرفت و پرسشگری را روشن بدارند و به مدد عقلانیت مدرن با اندیشههای جهانی به گفتوگو بپردازند.
وزیر ارشاد اظهار کرد: بهعنوان یکی از خدمتگزاران فرهنگ و هنر گمان میکنم جریان تفکر در روزگار ما با سه بحران جدی مواجه است که اگر به دقت بیان شود با استفاده از آثار ابن سینا میتوانیم بحرانها را حل کرد.
بحران حقیقت، مهمترین بحران جدی جامعه است
وی گفت: بحران حقیقت مهمترین بحران جدی جامعه است زیرا حقیقت گمشدهای امروز جهان است، کافی است در اتفاقات چند سال اخیر در جهان اسلام و بهویژه خاورمیانه نگاه کنیم تا ببینیم ریشه اصلی مشکلات جهان غفلت از فضیلت حقیقت است.
جنتی ادامه داد: بحران عدالت دومین مسئله جدی جهان است اگر چه بوعلی را نمیتوان یک متفکر اجتماعی مانند فارابی دانست اما قطعاً بازخوانی عدالت در اندیشههای بوعلی یکی از ضرورتهای علمی وی بوده است؛ جامعه فلسفی ما در صد سال گذشته موضوعاتی را در دستور کار خود قرار داده است که ارتباطی با جامعه ما نداشته است، علوم انسانی در کشور ما آنچنان دچار نظریههای غربی شده است که بازگذشت به فلسفه خودمان را نوعی تهجد میدانند.
وی گفت: همه دولتمران ما از اول انقلاب دغدغه تحقق عدالت را در جامعه داشتهاند ولی هیچکدام بهطور کامل به هدف خود نرسیدهاند، مهمترین و اصلیترین مشکل بحران اخلاق چه فردی و اجتماعی در جامعه است؛ بنیانهای اخلاقی در جامعه ما طی سالهای گذشته دچار دگرگونی شده است و بسیاری از صاحبنظران، خانوادهها و روحانیان از افول اخلاق و ارزشهای اخلاقی در جامعه نگران هستند در حالی که بوعلی یک رکن اندیشه سینوی را اخلاق میداند و اهداف آن را به دو دسته اخلاق اجتماعی و فردی تقسیم میکند.
جنتی وی در پایان عنوان کرد: شیخالرئیس مهمترین هدف فردی تربیت را تفکر میداند؛ آنچه که ما در جامعه کمتر به آن توجه کردهایم و باعث سستی اخلاق در جامعه شده است.
