بررسی عوامل و راهکارهای تربیت قاریان بینالمللی
گروه فعالیتهای قرآنی: چند سالی است که عناوینی مانند قاریان بینالمللی در جامعه قرآنی کشور رایج شده است، در این گزارش سخنانی چند از قاریان و داوران بینالمللی کشورمان را در مورد عوامل و راهکارهای تربیت این قاریان میخوانیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، چند سالی است که عناوینی مانند قهرمانان قرآنی و قاریان بینالمللی میان جامعه قرآنی کشور رایج شده است. اما به راستی قاری بینالمللی کیست و به چه کسانی قاری بینالمللی اطلاق میشود و اصولاً ملزومات تربیت قاریان بینالمللی چیست؟
به نظر میرسد این عنوان بعد از برگزاری مسابقات بینالمللی قرآن در کشورهای اسلامی میان جامعه قرآنیان رایج شد و به کسانی این عناوین را اطلاق میکنند که در مسابقات بینالمللی قرآن ایران اسلامی و یا سایر کشورهای اسلامی حائز رتبههای برتر شده و یا اینکه در کشورهای مختلف اسلامی و در کرسیهای مختلف تلاوت میکنند.
اما به راستی رسیدن به این درجات و دستیابی به درجهای از تلاوت که در جهان اسلام مانا باشد، کار سادهای نیست و از عهده هر کسی بر نمیآید و تعداد این افراد نیز در کشورهای مختلف اسلامی چندان زیاد نیست حتی در کشور اسلامی ایران که بعد از انقلاب اسلامی شاهد رشد و شکوفایی چشمگیری قاریان بودیم، بهطوری که امروزه مشاهده میشود هنوز برخی از استانهای کشور موفق به تربیت چنین چهرههای قرآنی نشدهاند.
استان فارس نیز یکی از استانهاست که متأسفانه هنوز موفق به تربیت قاریان بینالمللی نشده است گرچه انصافاً این استان دارای استعدادهای درخشان زیادی است و قاریان بسیار خوبی نیز در آن پرورش یافته و در حال فعالیت هستند اما هنوز به آن درجهای که بتوان در سطح بینالملل مطرح شد، نرسیدهاند.
از اینرو تلاش کردیم به پای صحبت چند تن از قاریان بینالمللی کشورمان بنشینیم و از زبان آنان ملزومات تربیت قاریان بینالمللی در استانهای مختلف را بشنویم.
علیاکبر ملکشاهی، داور و قاری بینالمللی قرآن کریم در این رابطه به خبرنگار ایکنا گفت: به نظر میرسد در سالهای متمادی قاریان رتبه اول و بینالمللی کشورمان از شهرهایی چون مشهد و تهران بودند البته این امر نیز طبیعی است چون انصافاً قطبهای قرآنی کشورمان این دو شهر بودهاند و اساتید معرف و بزرگی در آن وجود داشتند.
این قاری بینالمللی قرآن کریم اضافه کرد: اکنون دیگر اینگونه نیست که قاریان مراکز استانهای ما حائز رتبههای برتر نباشند حتی اخیراً بحثی در اوقاف تهران با اساتید قرآنی برگزار شد که در آن این مسئله مطرح شد که چرا سالهاست از تهران دیگر کسی در مسابقات قرآن، رتبه نخست را کسب نمیکند و استانهای دیگر در این زمینه میدرخشند؛ لذا اساتید نیز بر آسیبشناسی این مسئله تأکید کردند.
وی ابراز کرد: این مسئله به دلیل این بود که سطح تلاوت دیگر از سطح محلی و منطقهای به سطح ملی کشیده شده است و اطلاعات قرآنی مربوط به سطح تلاوتها به دلیل تعاملات مختلف و گسترش اینترنت و ارتباطات رد و بدل میشود و قاریان از استانهای مختلف از آن استفاده میکنند.
ملکشاهی به نقش مراکز آموزشی نیز در این امر اشاره کرد و گفت: البته برخی از مراکز قرآنی کشور نیز مانند سازمان اوقاف و سازمان دارالقرآنالکریم با اجرای برنامههای مختلف آموزشی که در سطح کشور داشتند، بینقش و بیتأثیر در این قضیه نبودند.
این قاری بینالمللی قرآن ادامه داد: اما نقش اصلی درخشش قاریان در استانهای مختلف، همت آنان بوده است که توانستند در کشور اول شوند؛ بنابراین اگر قاریان ما در مراکز استانهای مختلف همت خود را ارتقا دهند، تلاش جدی داشته باشند و عزمشان به این باشد که خودشان را به این جایگاه قهرمانی برسانند و از قهرمانان قرآنی کشور باشند، میتوانند به این مهم دست یابند.
اخلاص و همت بلند؛ ملزومات درخشش قاریان
وی اضافه کرد: البته چاشنی اخلاص هم ضمیمه این مسئله است یعنی باید واقعاً از خدا بخواهیم که کمک کند و اینگونه نباشد که ما مسابقات قرآن را به چشم رقابت ببینیم و من خودم این اعتقاد را نداشته و ندارم.
ملکشاهی گفت: اگر متولیان امور قرآنی استانها در بحث شناخت استعدادهای برتر، برنامههای بلندمدتی در سطح آموزش و پرورش داشته باشند، قطعاً مؤثر خواهد بود، مثلاً در استان فارس مسئولان و متولیان قرآنی اعم از دارالقرآنها، اوقاف و مؤسسات قرآنی استعدادهای درخشان را در سطح آموزش و پرورش شناسایی کنند و در مسابقات قرآن دانشآموزی، جهت این شناسایی حضور داشته باشند و برای آنها برنامهریزی انجام دهند، از هماکنون میتوانیم بگوییم که در چند سال آینده شاهد درخشش قاریان متعددی در سطح بینالمللی از استان فارس و دیگر استانها خواهیم بود.
اردوهای آموزشی خاص برای قاریان زبده استانها برگزار شود
این قاری بینالمللی همچنین برگزاری اردوهای آموزشی خاص را برای قاریان زبده استان ضروری دانست و افزود: دغدغه مسئولان استان نیز باید این مسئله باشد.
بنابر این گزاش، صالح اطهریفرد، قاری بینالمللی کشورمان نیز در گفتوگو با خبرنگار ایکنا گفت: برای رشد فردی که در این رشته حرفی برای گفتن داشته باشد علاوه بر توفیق الهی، دو عامل انسانی وجود دارد که این توفیق را ایجاد میکند.
اساتید متخصص و استعدادهای ویژه؛ عوامل تربیت قاریان بینالمللی در استانها
وی با بیان اینکه نخستین عامل وجود اساتید خوب و دلسوز است یعنی استادی که هم تخصص و هم تعهد را به قرآنآموزان خود آموزش دهد، گفت: دومین عامل، استعدادهای ویژهای است که در هر استانی وجود دارد که هم تلاش آنها و هم وجود استاد زبردستی که دارای تخصص و تعهد بوده، میتواند قاریان ممتازی را پرورش دهد.
اطهریفرد با یادآوری اینکه اگر در هر کدام از این دو محور آسیبهایی وجود داشته باشد، مسئله تربیت قرای بینالمللی خدشهدار میشود، افزود: برای تبدیل به یک قاری ممتاز شدن باید در درجه اول جوانان قرآنی و علاقهمند به بحث آموزش قرائت یا حفظ قرآن از اینکه بخواهد به محضر اساتید مختلف برسند و سخن آنان را در یک وزنه قرار دهند، پرهیز کنند.
قاریان از یک استاد پیروی کنند
عضو شورای عالی قرآن ابراز کرد: یکی از اشکالات عمدهای که بعد از چند سال قاریان را خسته و دچار سردرگمی میکند، همین است گرچه این مسئله بسیار خوب است که به محضر اساتید مختلف رسیده و از آنان کسب فیض کرد اما به هر حال سلیقههایی که اساتید دارند، مختلف است و باعث میشود که هر کدام نسخههای خاصی برای قاریان بپیچند و چه بسا برخی از این نسخهها در راستای تمرین آنان، با نسخه استاد دیگر کاملاً متفاوت باشد مثلاً یکی تقلید از یک استاد را پیشنهاد میدهد و دیگری استادی دیگر را و این مسئله موجب سردرگمی قرآنآموزان میشود.
خانوادهها در بحث آموزش قرائت قرآن بهصورت وارونه عمل میکنند
این قاری بینالمللی کشورمان عنوان کرد: ما متأسفانه با بحث قرائت قرآن به شکل خاص، وارونه عمل میکنیم حتی پدر و مادرها نیز در این مسئله توجیه نیستند چه بسا فرزندان آنها استعدادهای خوبی دارند و از همان ابتدا در مقطع دوم دبستان میخواهند آن را به کلاس صوت و لحن بفرستند در صورتی که این کلاس، دارای پیشنیازهایی چون روخوانی و روانخوانی است و بعد از آن مسئله تجوید بسیار مهم است که باید طی شود و بعد از آن نیز مسئله قرائت تقلیدی است و باید چندین ترم این مسئله گذرانده شود.
بلوغ فکری و حنجره مناسب؛ لازمه تربیت قاریان بینالمللی
این قاری بینالمللی کشورمان ابراز کرد: علاوه بر بلوغ فکری، بلوغ حنجره برای مسئله نغمات نیز برای تربیت قاریان بسیار ضروری است و برای این مسئله نباید از همان کودکی به فرزندان فشار آورد.
وی با بیان اینکه مسئله دیگر این است که قرآنآموزان کمتر به حرف اساتید فن قرائت گوش میدهند، گفت: من 21 سال است که جلسه قرآن برگزار میکنم و در این مدت هر هفته که جلسه میروم مشاهده میکنم که از یک جلسه 40 الی 50 نفره، حتی دو نفر هم حرف ما را گوش نمیدهند، نظر ما را میخواهند اما کار خود را انجام میدهند و دائم از این شاخه به آن شاخه میروند و بدون استقرار بر روی شیوهای خاص ادامه میدهند و نتیجه این میشود که صدایشان خسته شده و فرصتشان از بین میرود و به سن دانشگاه و تأهل که میرسند، از قرائت قرآن فاصله میگیرند.
لزوم اتحاد استعدادهای قرآنی استانها
اطهریفرد در ادامه بر ضرورت اتحاد استعدادهای قرآنی استانها تأکید کرد و گفت: متأسفانه مشاهده میشود وقتی شخصی در استان خود رتبه بینالمللی کسب میکند، سریع به تهران منتقل شده و در آنجا ساکن میشود اما سؤالی که مطرح میشود این است که چرا این قاری در استان خود نمیماند و افراد دیگری را مانند خود در آنجا پرورش نمیدهد؟
این قاری بینالمللی کشورمان افزود: واقعیت این است که بعد از اینکه قاری رتبه بینالمللی کسب میکند، میتواند برای استان خود مفید باشد اما متأسفانه دیده میشود که ارتباط قاریان جوان و استعدادهای خوب با این قاری بینالمللی هرچه هم متواضعانه باشد، اما برخوردهای آنان سرد میشود.
وی ادامه داد: این قاری بینالمللی که خوش درخشیده در منطقه خود استفادهای نمیشود و از طرفی دستش نیز برای فعالیتهای درآمدزا بسته است و از سوی دیگر اگر هم بخواهد بماند که استعدادها را پرورش دهد، خود افراد آن را قبول نمیکنند؛ لذا به تهران مهاجرت میکند و این مسئله به عینه بسیار دیده میشود.
به گزارش ایکنا، جهانبخش فرجی، عضو شورای عالی قرآن و قاری بینالمللی قرآن کریم نیز در پاسخ به خبرنگار ما گفت: در کشور ایران، برای تبدیل به قاری بینالمللی شدن فیلترهای بسیار زیادی گذاشتند که این فیلترها معمولاً فیلترهای معقولی هم به نظر نمیرسد یعنی میتوانیم به جای آن، سطوح قاریان بینالمللی را بیشتر کنیم و تا جامعه بتواند از وجود آنان بهرههای بیشتری ببرد.
فرجی به اجرای طرح ارزیابی قاریان و مدرسان قرآن از سوی شورای عالی قرآن اشاره کرد و گفت: جهت شناسایی قهرمانان قرآنی کشورمان، باید این طرح برجسته شود و از قاریان استانهای مختلف از جمله استان فارس بخواهیم که در این طرحها شرکت کنند و سطح خود را به جایی برسانند که در طرح ارزیابی، درجات بالایی کسب کنند.
این قاری بینالمللی کشورمان ابراز کرد: اخذ درجه یک و دو در این طرح جزو درجه قاریان بینالمللی است و اگر کسی بتوانند این درجات را در این طرح کسب کند، این لقب و افتخار را نیز میتواند به دست آورد؛ لذا این طرح نیز راهکار بسیار خوبی است که از سوی شورای عالی قرآن اجرا میشود.
لزوم فراهمسازی فضای مشارکت تمامی قاریان و اساتید استانها در طرح ارزیابی
وی تأکید کرد: باید فضای شرکت قاریان و اساتید استانهای مختلف کشور جهت شرکت در این طرح فراهم شود تا تمام آنان بتوانند در آزمون این طرح مشارکت کرده و خود را به سطح قاریان بینالمللی ارتقا دهند.
این گزارش میافزاید، مسعود نیکدستی، تنها قاری بینالمللی استان اصفهان نیز در گفتوگو با خبرنگار ایکنا تأکید کرد: یکی از نکات مهم این مسئله سیاستگذاری مسئولان فرهنگی و قرآنی هر شهر و استان است که برای اینکه دارای قاریان بینالمللی شوند در این زمینه سرمایهگذاری کنند.
وی ادامه داد: نکتهای که باید مدنظر قرار داد این است که سرمایهگذاری برای این مورد برای یک، دو و یا پنج سال کفاف نمیدهد بلکه کسی که میخواهد رتبه اول را در جهان اسلام کسب کند حداقل باید 20 تا 25 سال تلاش کرده باشد و از سنین نوجوانی وارد این عرصه شده و در جلسات متعدد شرکت کند تا بتواند پیشرفت چشمگیری داشته باشد.
این قاری بینالمللی کشورمان تأکید کرد: به همین دلیل است که مسئولان فرهنگی استانهای مختلف کشور باید در دوران فعلی، بهصورت کلاسیک یک سری مراکزی را حمایت یا تأسیس کنند که اینها فقط و فقط مسئول بحث تلاوت قرآن در کشور و یا شهرهایی که میخواهند پیشرفت کنند، باشند.
وجود فضای رقابت؛ یکی از عوامل تربیت چهرههای بینالمللی
وی با اشاره به اینکه سن تلاوت از 6 یا 7 سالگی تا 13 یا 14 سالگی است، گفت: وقتی تعدد قرای نوجوان در یک شهر بیشتر شود و بعد از دوران بلوغ هم این رقابت ادامه یابد، انگیزههایی میان اقشار نوجوان ایجاد میکند و هم اینکه سیاستگذاری مسئولان فرهنگی استان باعث میشود که شخصیت آنان در این قالب شکل گیرد؛ لذا در صورت بروز چنین اتفاقی، پیشرفت آن استان در زمینه قرآن حتمی است که ما چنین کاری را در استان اصفهان انجام دادهایم و به یاری خدا در آینده نزدیک شاهد تربیت قرای بسیار خوبی در این استان خواهیم بود.
نیکدستی در ادامه با اشاره به سایر عوامل تربیت قرای بینالمللی در استانهای مختلف عنوان کرد: یکی از مواردی که در این مقوله مد نظر قرار میگیرد، از جهت اقلیمی و استعدادهای نهفتهای است که در جوانان آن منطقه خاص است.
وی عنوان کرد: بحث دیگری که در تربیت قرای بینالمللی در استانهای مختلف کشور باید در نظر گرفت بحث اساتید هر منطقه و وجود جلسات قرآنی قوی است؛ در تهران، مشهد و غیره مشاهده میکنیم که جلسات پرشوری برگزار میشود و اگر کنکاشی شود خواهیم دید که این جلسات در برخی استانها مانند استان فارس ضعیفتر است؛ لذا وجود جلسات قوی و اساتید فن متخصص کمک میکند که هر استانی دارای چهرههای بینالمللی شود.
این قاری بینالمللی کشورمان بخش دوم تربیت قرای بینالمللی را خود قاریان دانست و گفت: این مسئله شاخص بسیار مهمی است یعنی خود شخص قاری هم در هر منطقهای که قرار دارد باید به فکر پیشرفت خود باشد و در این راه تلاش مضاعف داشته باشد زیرا اکنون عصر ارتباطات و فراتر از آن است.
وی عنوان کرد: به دلیل اینکه در برخی نقاط عرضه و تقاضای فعالیتهای قرآنی بهویژه تلاوت بیشتر است، مسلماً این مکانها نیز در زمینه تلاوت رشد خواهند داشت یعنی این مسئله به خود شخص قاری نیز باز میگردد که تلاش کند آموختههای علمی و تجربی خود را بالاتر ببرد حتی برای آن از منطقهای بهصورت محدود کوچ کند.
بنا بر این گزارش، مجید زکیلو، قاری و داور بینالمللی قرآن کریم در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با اشاره به راهکارهای تربیت چهرههای بینالمللی در نقاط مختلف کشور گفت: در این خصوص ابتدا به نظر میرسد که تمامی انسانها دارای استعدادهای خدادادی هستند که در وجود آنها نهاده شده است.
تلاوت قرآن، یک عرصه کاملاً هنری و فنی است
وی افزود: مقوله تلاوت قرآن نیز یک عرصه کاملاً هنری و فنی است و اینگونه نیست که هر کسی بتواند در این وادی قدم بگذارد و موفق بیرون آید. باید اساتید فن، اشخاصی را که هوش موسیقیایی بسیار قوی و حساس، هوش و ذکاوت خوب و حنجره مناسبی دارند را شناسایی و کشف کنند بهویژه در بخش نوجوانان باید این اتفاق رخ دهد تا اشکالات آنها توسط اساتید فن برطرف شود و بتوانند استعدادهای خود را بهخوبی به منصه ظهور برسانند؛ لذا این طور نیست که بگوییم فقط در مشهد یا تهران و یا مصر میتوان قاریان خوبی را تریبت کرد.
این داور بینالمللی کشورمان با تأکید بر اینکه قاری ممتاز شدن نیاز به یک زمینه و فضاسازی قوی دارد، گفت: این مسئله باید توسط کارشناسان فن صورت گیرد و از نوجوانی که هنوز حنجره آنان نو و هرز نرفته است، با توجه به هوش و ذکاوت و استعدادهای آنان استفاده کرد.
این استاد و پیشکسوت قرآنی کشورمان به فنون قرائت اشاره کرد و گفت: باید در تربیت قاریان، انواع فنون قرائت شامل تجوید، صوت، صداسازی، لحن، وقف و ابتدا حتی تفسیر قرآن را بهصورت تخصصی کار کرد؛ این استعدادها زیرنظر بهترین اساتید، تجوید، صرف و نحو ادبیات و غیره را فراگیرند و از سن نوجوانی طی یک بازه زمانی دو تا پنج سال با اینها بهصورت شبانهروزی در اردوهای تخصصی تحت نظر اساتید فن کار شود.
اردوهای تخصصی زیرنظر اساتید فن استانها برگزار شود
وی با تأکید بر اینکه در بحث تلاوت قرآن اینگونه نیست که کسی بتواند در یک شب قاری بینالمللی شود، گفت: با توجه به آموزش که در سطح کشور متوازن نیست و در برخی استانها مانند استان فارس ممکن است اساتید برجستهای جهت تربیت چهرههای بینالمللی حضور نداشته باشند؛ لذا به نظر میرسد بهترین راهکار این باشد که طی استعدادیابیهای صورت گرفته در هر استان، طی یک بازه زمانی دو تا پنج ساله اردوهای تخصصی زیر نظر اساتید فن برای این استعدادها برگزار شود تا بتوان چهرههای بینالمللی تربیت کرد.
به گزارش ایکنا، رحیم خاکی، قاری بینالمللی کشورمان نیز در گفتوگو با خبرنگار ما، تربیت سنتی را عامل تربیت چهرههای بینالمللی دانست و گفت: در هر شهر و استانی اگر بنا باشد در حوزه تخصصی و حرفهای، گروهی از زبدگان و نخبگان قرآنی تربیت کنیم که اینها بهعنوان شاخص و سرمایههای نیروی انسانی جهت کسب عناوین افتخار و بهعنوان الگو برای سایر اقشار و نوجوانان و قرآنآموزان قرار گیرند، طبیعتاً این مسئله با دستور و اجرای فرمان امکانپذیر نیست.
برنامهریزی بلندمدت با استفاده از کارشناسان صورت گیرد
وی بیان کرد: باید با یک برنامهریزی بلندمدت و استفاده از نظرکارشناسان و اساتید فن در سطح ملی این مهم صورت گیرد، این کار باید با علاقه و اخلاص در طول یک زمان مشخص حداقل 10 ساله انجام شود تا این زحمات به بار بنشیند.
قاری بینالمللی کشورمان افزود: باید جوانانی که در این حوزه رشد میکنند را حمایت کرد تا آرام آرام در مرز حرفهای و ممتاز بودن در سطح ملی و بینالمللی قرار گیرند، تا بتوانیم از خود این اتفاق، آثار و برکات متفاوت را شاهد باشیم.
این گزارش میافزاید، وحید وکیلی، قاری بینالمللی کشورمان نیز به خبرنگار ایکنا گفت: در گام نخست خود فرد باید دارای یک استعداد ذاتی و خدادادی باشد یعنی دارای هوش موسیقایی خوب و درک باشد و تجزیه و تحلیل مناسبی از اصوات برای خود داشته باشد و دارای یک صدای تقریباً متوسط رو به بالایی باشد که بتواند از عهده تلاوت خوب که منجر به بینالمللی شدن میشود، برآید.
وکیلی به وظایف مسئولان استانها و شهرستانها در این زمینه اشاره کرد و گفت: وظیفه مسئولان امر در استانها و شهرستانها این است که استعدادیابی کنند؛ در استانهای مختلف با کسانی مواجه هستیم که به جلسات قرآن میآیند به امید اینکه یک روز تلاوت خوبی داشته باشند ولی تقریباً نصف بیشتر آنها این مؤلفهها را ندارند و یکی دو سال وقت خود را میگذارند اما چون نتیجه نمیبینند بازمیگردند اما در این میان کسانی که دارای استعدادهای خوبی هستند میمانند و ادامه میدهند.
رتبه نخست مسابقات بینالمللی قرآن کریم جمهوری اسلامی ایران بر لزوم استعدادیابی قرآنی در کشور تأکید کرد و افزود: در مسابقات ورزشی چیزی به نام استعدادیابی داریم اما این مسئله در زمینه قرائت قرآن نداریم.
تلمذ و طی مسیر با یک استاد، لازمه بینالمللی شدن است
وی افزود: تجربه شخصی من این است که طی مسیر برای بینالمللی شدن بسیار مهم است اینکه قاری، استادی پیدا کند که با سلیقه او همخوانی داشته باشد و با این استاد مسیر را طی کند بسیار ضروری است.
وکیلی اضافه کرد: مشکلی که اکنون وجود دارد این است که کسانی که جلسهداری میکنند خیلی کم هستند یعنی کسانی که مسیر را به قاری نشان میدهند تا این قاری موفق شود، در استانهای مختلف بسیار کم هستند و همچنین قاریان برای بینالمللی شدن باید در محضر اساتید خوب تلمذ کنند و اینها عواملی است که منجر به تربیت قاریان بینالمللی میشود.
بنا بر این گزارش، محمود لطفینیا، استاد و داور بینالمللی قرآن کریم در گفتوگو با خبرنگار ایکنا عنوان کرد: تربیت قاری بینالمللی نیاز به زمینهسازی و برنامهریزی مناسب آموزشی برای جامعه هدف دارد.
لطفینیا با بیان اینکه رادیو قرآن و سیمای قرآن نیز عوامل رسانهای خوبی در این زمینه هستند اما این کافی نیست، گفت: عواملی چون برگزاری مسابقات قرآن توسط نهادهای مختلف و بهویژه مسابقات اوقاف، مسابقات دانشآموزی توسط آموزش و پرورش و دانشجویی توسط وزارت علوم از اصلیترین عوامل ایجاد رقابت میان جوانها برای رسیدن به یک حد عالی از تلاوت قرآن است که در کشور ما به آن قاری بینالمللی گویند.
این قاری بینالمللی کشورمان عنوان کرد: قاری بینالمللی کسی است که کرسی مسابقات بینالمللی را درک کرده باشد و صاحب رتبهای در مسابقات بینالمللی شده باشد اما نباید فراموش کنیم که اصلیترین عنصر برای تربیت یک قاری بینالمللی استاد است.
پراکندگی اساتید تربیتکننده چهرههای بینالمللی در کشور
وی ادامه داد: ما اگرچه پراکندگی قاری و قاریان خوب در حد مطلوب در کشور زیاد داریم اما متأسفانه به همین تناسب، پراکندگی استادی که بتواند قاری بینالمللی تربیت کند، نداریم زیرا استادی که بخواهد قاری بینالمللی تربیت کند باید خود از یک کسوت بینالمللی برخوردار باشد و باید به ضوابط و قواعد تلاوت در حد تلاوت مسابقات بینالمللی کاملاً آشنا باشد و خودش آن مهارت را درک کرده باشد تا بتواند جوانان و علاقهمندان را با آن ظرایف آشنا کند و طی برنامهریزی در این جهت هدایت کند.
برگزاری دورههای آموزشی مستمر؛ پیشنیاز تربیت قاری بینالمللی
این مبتهل برجسته کشورمان اضافه کرد: یک قاری، گذشته از استعدادهایی که دارد و میتواند در این دورههای آموزشی رشد کند اما اگر پیگیری مستمر و مداوم در طول هفتههای سال نداشته باشد، نمیتواند به مقام بینالمللی دست یابد زیرا یک قاری بینالمللی باید هر هفته تحت نظر استادی باشد که بتواند او را در یک فرایند آموزشی چندساله به حدی برساند که این آمادگی در او ایجاد شود تا بتواند در مسابقات کشوری رقابت کند.
لطفینیا اظهار کرد: مسئولان استانی میتوانند به نحوی با سرمایهگذاری خاصی از اساتید بینالمللی و کسانی که میتوانند شاگردانی در این حد تربیت کنند که در کشور نیز شاخص هستند، استفاده کنند یعنی در جهت آموزش قاریان بینالمللی، استاد بینالمللی را دعوت کرده و برنامههای آموزشی زمانبندی شده را بهصورت مستمر و در طی چند سال را با حضور این اساتید اجرا کنند.
این داور بینالمللی قرآن در ادامه به مؤلفههای تخصصی داشتن یک قرائت خوب در حد بینالمللی اشاره کرد و گفت: داشتن ذوق بالا و استعداد سرشار، صدای مناسب، یادگیری قواعد تجوید در حد بسیار عالی و نهایتاً داشتن همت عالی که اگر همه اینها زیرسایه لطف و فضل الهی بهعنوان توفیق در اختیار یک نفر قرار گیرد میتواند پای کرسی تلاوت قرآن بنشیند و تلمذ کند و به درجات بالا برسد.
خوب شاگردیکردن؛ پیشنیاز رسیدن به درجات عالی
وی با تأکید بر اینکه نکتهای که مهم است این است که تا کسی درست شاگردی نکند نمیتواند به درجات عالی برسد، گفت: مهمترین عنصر برای خود قاری، گذشته از همه موارد، خوب شاگردی کردن است چه بسا کسانی که از استعدادهای متوسط برخوردارند اما به جهت شاگردی خوب به درجات عالی میرسند اما چه بسا کسانی که از استعدادهای عالی برخوردارند اما به جهت خوب شاگردی نکردن و دست مایه قرار دادن غرور دچار پسماندگی و عقبماندگی شدند.
به گزارش ایکنا، بهروز یاریگل، استاد و داور بینالمللی قرآن کریم در پاسخ به خبرنگار ما، تربیت استاد و برپایی جلسات در استان را بسیار مؤثر ارزیابی کرد و گفت: این مسئله مقداری زمانبر است و باید حداقل چهار تا پنج سال کار کنیم تا بتوانیم یکسری افراد پیشکسوت قرآنی را تربیت کنیم و حتی باید این امر را از جوانها آغاز کنیم و آنقدر بهصورت پایهای و کلیدی با آنان کار کنیم که بتوانند جوابگوی نیاز استان باشند.
تربیت چهرههای بینالمللی نیازمند هزینه، برنامهریزی و مدیریت است
یاریگل ابراز کرد: مورد بعدی در این مسئله، نیاز به هزینه، برنامهریزی و مدیریت است اما متأسفانه به این مسئله در سطح استانهایی که سطح قرائت بالایی ندارند، توجه نمیکنیم البته استان فارس در این زمینه محروم نیست و اساتید خوبی دارد و شاگردان خوبی در بخشهای دانشآموزی و حفظ و قرائت تربیت کرده و در آن خوب کار شده است اما نکته اساسی این است که معلمان و اساتید واقعاً خبره که بتوانند در این زمینه بچهها را به آن مقصودی که میخواهیم برسانیم، نداریم.
این داور بینالمللی قرآن کریم اضافه کرد: این بحث بسیار مهم است که ما اساتید درجه یک تأثیرگذار بر روی قاریان و حفاظ که بتوانند در رتبههای بالا و سطح کشوری مقام کسب کنند نداریم و نباید از این مسئله ناراحت شد و باید در این زمینه کار و تلاش کنیم.
جلسات نخبگان قرآنی بهصورت مستمر تداوم یابد
وی اظهار کرد: برای اینکه بتوانیم از بهترین اساتید قرآن در زمینه قرائت، تجوید، صوت، لحن و حفظ و سایر موارد در سطح استان استفاده کنیم نیاز به هزینه، مدیریت و برنامهریزی داریم و در این زمینه باید جلساتی با حضور اساتید بهصورت هفتگی یا ماهیانه برای نخبگان استان برگزار کنیم.
این پیشکسوت قرآنی با تأکید بر اینکه نباید نخبههای قرآنی هر استان را فراموش کنیم، گفت: باید اساتید درجه اول کشوری و بینالمللی را به استان آوریم و زمینه این مسئله آن است که تمام متولیان قرآنی و سازمانهایی چون اوقاف، تبلیغات اسلامی ارشاد و غیره بر روی این مسئله کار کنند و با تشکیل یک شورا در سطح استان این مهم را انجام دهند.
وی تأکید کرد: این مسئله بسیار مهم است که مراکز قرآنی ما به یک وحدت رویه برسند و شورایی داشته باشند و همگی در آن دلسوزی کنند اما زمانی که ما به یاد استان نیستیم و هیچ استقبالی از کارهایی که فعالیتهای قرآنی را رو به جلو میرود، نمیکنیم نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که حرکتی فاخر در استان شکل گیرد.
این داور بینالمللی قرآن ابراز کرد: جهت تربیت چهرههای بینالمللی قطعاً در مقطعی لازم داریم که از بهترین اساتید و کشوری دعوت کنیم که مثلاً ماهیانه جلسات تخصصی را با نخبگان قرآنی استان داشته باشند و این جلسات باید حداقل دو سال تداوم داشته باشد زیرا مقطع کوتاه اصلاً فایدهای ندارد.
بنا بر این گزارش، امین پویا، قاری بینالمللی کشورمان به خبرنگار ایکنا گفت: اگر به بحث آموزش و عرصه تلاوت قرآن بیشتر پرداخته شود و کرسیهای تلاوت بیشتری در استانها برگزار شود و حمایت بیشتری از اساتید و قاریان قرآن استان شود و اگر برای این امور هزینه شود، انگیزهسازی صورت گیرد و بهطور کل تلاوت قرآن وارد مدارس شود؛ مسلماً فارس نیز مانند سایر استانها دارای قاریان بینالمللی خواهد شد.
وی ادامه داد: اگر بخواهیم در هر زمینهای اعم از ورزشی، فرهنگی و هنری رشد داشته باشیم، باید به بحث آموزش بیش از پیش توجه شود و برای آن هزینه شود؛ بهویژه اینکه در استانی مانند فارس و شهری مانند شیراز که از قدیمالایام به هنرمندی مشهور هستند، استعدادها و ظرفیتهای فراوانی در زمینه تلاوت قرآن وجود دارد.
بنا بر این گزارش، سعید طوسی، قاری بینالمللی کشورمان نیز در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با اشاره به تکنیکهایی که قاریان باید مدنظر داشته باشند، گفت: دنیای امروزی، دنیای تکنیک است و قرائت قرآن امروز در جهان اسلام با 20 یا 30 سال پیش بسیار متفاوت شده است؛ لذا یکی از مؤلفههای تبدیل شدن به قاری بینالمللی توجه به معناست و دیگری تطبیق آهنگ و موسیقی با معانی و مفهوم آیات قرآن است.
طوسی تأکید کرد: اگر این موارد و تکنیکها بهصورت تخصصی از سوی قرای استانها پیگیری شده و اساتید فن نیز به آنان آموزش دهند، قطعاً شاهد شکوفا شدن استعدادهای این استان خواهیم بود.
به گزارش ایکنا، علیاکبر حشمتی، معاون ارزیابی و نظارت شورای عالی قرآن در پاسخ به خبرنگار ما گفت: این مسئله به همت قاریان بازمیگردد و قاریان باید مقداری سطح توقع خود را نسبت به این قضیه بالا ببرند و همت خود را متعالی کرده و بیشتر تملذ و استماع کنند و حضور بیشتری در محضر اساتید داشته باشند.
وی با بیان اینکه متأسفانه در استانهای متعددی این کمبود اساتید وجود دارد، افزود: اساتیدی که مقرر باشند و قاریان بتوانند استفاده مطلوب و بهینه از آنها داشته باشند کم است، البته در استان فارس چنین اساتیدی هستند اما در سطحی که تمام عزیزان ما بخواهند استفاده مطلوبتری ببرند، باید به تهران و یا برخی شهرهای دیگر بروند که شاید این امر برای آنها امکانپذیر نباشد.
بینالمللی شدن به اول بودن در مسابقات نیست
حشمتی با تأکید بر اینکه بینالمللی شدن به اول بودن در مسابقات نیست، گفت: همین که یک قاری میتواند به خارج از کشور اعزام شود و قرائت جمهوری اسلامی ایران را ارائه دهد حال چه حق را به او بدهند، چه ندهند، این یک قاری بینالمللی است.
معاون ارزیابی و نظارت شورای عالی قرآن با بیان اینکه بسیاری از عزیزان ما در استانها ممتاز هستند و مطابق با بینالمللیها نیز تلاوت میکنند، گفت: اینکه این عنوان بینالمللی چقدر میتواند تأثیر داشته باشد، باید گفت تنها تأثیر روانی دارد و تأثیر ماهوی آن آنقدر نیست و بسته به قاری و امتیازی که در قرائت او وجود دارد و آن زحمتی که کشیده و خود میداند چقدر است، دارد.
این گزارش میافزاید، محمدرضا پورزرگری، قاری و داور بینالمللی قرآن کریم نیز به خبرنگار ایکنا گفت: برگزاری جشنوارههای تخصصی تلاوت یکی از کارهایی است که میتواند سطح قرائت قاریان را ارتقا دهد.
وی افزود: دارالقرآنهای استانها از قاریان استانی خود دعوت کنند و برای آنها کرسی تلاوت برپا کنند و به آنها بها دهند تا قاریان نیز برای اینکه بتوانند خود را بهتر بروز دهند و ظهور بیشتری داشته باشند، صاحب انگیزه شوند؛ لذا مسئولان قرآنی استانها باید به این مقوله توجه ویژه نشان دهند.
پورزرگری ادامه داد: همچنین قاریان باید با سازمان دارالقرآنالکریم، اوقاف و شورای عالی قرآن ارتباط برقرار کنند و ارتباط نزدیکی با این نهادها داشته باشند؛ ضمن اینکه از علم و توانایی اساتید و قاریان بینالمللی نیز استفاده کنند و از آنها دعوت کنند و کلاسهایی را بهصورت هفتگی و ماهانه داشته باشند یا حتی اگر در استان خودشان چنین چیزی میسر نیست به تهران رجوع کنند.
برپایی محافل انس با قرآن به تنهایی کفایت نمیکند
وی با اشاره به سایر ملزومات تربیت قاریان بینالمللی گفت: شاید یکی از زمینههای لازم برای تربیت قاریان بینالمللی برگزاری محافل انس با قرآن است اما این به تنهایی کفایت نمیکند، قطعاً برای هر کدام از کلاسهای ویژه و تخصصی در بحث هنر تلاوت و گذراندن دورههای لازم در زمینه صوت، لحن، تجوید، وقف و ابتدا باید از اساتید مجرب خود دعوت شود و از اینها استفاده کنند تا تجربیات آنان منتقل شود.
پورزرگری با تأکید بر اینکه کلاسهایی در زمینه صداسازی، چگونگی استفاده از الحان و نغمات در تلاوت و تجوید پیشرفته باید برگزار شود، گفت: باید قاریان ما با اصول و فنون وقف و ابتدا آشنا شوند تا بتوانند در عرصه رقابت با قاریان کشور حرفی برای گفتن داشته باشند.
با این اظهار نظرها چند سوال پیش می آید که مطرح می کنم : چرا ایکنا بجای اینکه این نظرخواهی را از تربیت کنندگان قاریان بین المللی بپرسد ، از خود آنها می پرسد ؟ مگر ایشان پرورش دهنده و متخصص در زمینه استعدادیابی هستند ؟ جناب آقای ملکشاهی ، اوقاف و ارشاد چه نقشی در پرورش قاریان بین المللی داشته اند ؟ جناب آقای اطهری فرد ، مگر قاریان بین المللی توانایی کشف استعدادها و پرورش آنها را دارند که به مهاجرت ایشان به تهران انتقاد می کنید ؟ جناب آقای زکی لو ، خلاف نظر بقیه که گفته اند بهتر است قاری نوجوان با یک استاد ارتباط داشته باشد و حرف او را گوش کند ، شما از اردوهای آموزشی صحبت می کنید که اتفاقا سازمان دارالقرآن و شورای عالی قرآن به صورت موازی کاری دارند آن را اجرا می کنند و این کار از نظر کارشناسان مربوط رد شده است . سوال آخر را دوباره از خود ایکنا می پرسم و آن اینکه چرا برای هر کسی که در زمینه قرآن کار کرده و یا قاری قرآن است منصب استادی را عنوان می کنید و آن هم استاد و داور بین المللی ؟! آیا قکر نمی کنید بعضی اظهار نظرها به منافع شخصی بعضی از ما بر می گردد ؟ با تشکر