
محمدرضا سنگری، پژوهشگر تاریخ اسلام و عضو شورای مؤلفین کتب درسی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با بیان اینکه اگرچه نام کربلا با تشنگی آمده است اما کربلا تنها سرزمینی است که جان تشنه انسان را سیراب میکند، اظهار کرد: باید از عاشورا برای رفع عطش فکری و روانی جامعه استفاه کرد؛ لذا همه اقشار میتوانند از کربلا بهرهگیری کنند اما این موضوع مستلزم صرف زمان و توجه است.
محرم در هر زمان و مکان دارای مخاطب است
وی با یادآوری اینکه محرم در هر زمان و مکانی مخاطب دارد، گفت: مسئله عاشورا همیشه با مرثیه، داغ و سوگ همراه است اما سرشار از درس است و پیام زندگی در خود دارد و همه قشرهای اجتماعی مثل دانشآموز، دانشجو، ورزشکار، پیشهور، پیر و جوان میتوانند از آن استفاده کنند.
این پژوهشگر با اشاره به اینکه امام حسین(ع) از آغاز حرکت خود تا زمانی که به کربلا میرسند در تمام این فاصله زمانی که بیش از 125 روز است با افراد مختلف گفتوگو میکنند، عنوان کرد: از مجموع اصحاب اباعبدالله(ع) 32 نفر کسانی هستند که به سبب گفتوگوهای امام با دشمنان زمینه بازگشت آنها فراهم شد و یکی از شاخصترین آنها حربن یزید ریاحی است.
برخورد کریمانه امام حسین(ع)؛ زمینهساز تحول در افراد
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی محبت، بزرگواری و برخورد کریمانه امام حسین(ع) با حربن یزید ریاحی را زمینهساز تحول در حر دانست و یادآور شد: زمانی که لشکر حر به یاران امام میرسد برخلاف اینکه برخی یاران امام این فرصت را بهترین فرصت جنگ میدانند اما امام همه لشکر و حتی اسب آنان را سیراب میکند و میفرماید ما هرگز آغازگر جنگ نخواهیم بود.
سنگری ضمن اشاره به نحوه پیوستن حر به یاران امام حسین(ع) افزود: یکی دیگر از گفتوگوهای اباعبدالله(ع) صحبت با ولید بن عقبه، حاکم مدینه است که امام با 30 نفر همراه در دارالاماره با وی گفتوگو میکند که محتوای آن موجود است و میتواند چراغ راه مناسبی برای کسانی باشد که اکنون در سطح جهانی در حال مذاکره با دشمن هستند تا ببینند امام با دشمن چگونه مواجه میشود، چگونه از آنان فرصت میگیرد و چگونه فضا را برای قیام خود آماده میکند.
وی با بیان اینکه امام در مکه با 9 نفر از کسانی که یا ناصح هستند یا مردد و یا به حکومت بنیامیه دلبستگی دارند گفتوگو میکند، گفت: اباعبدالله(ع) از هشتم ذیالحجه تا زمانی که به کربلا میرسند 25 منزل یا ایستگاه را طی میکنند و با بیش از 25 نفر مباحثه داشتهاند که برخی از آنان با تردید از امام سؤال میکنند برای چه چیزی قیام میکنی، برخی تهدیدات و اوضاع و احوال کوفه را یادآور میشوند و عدهای هم پیشنهاد میدهند که با یزید بیعت کنند و امام به همه آنها پاسخ میدهد.
مدرس دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب به گفتوگوی امام حسین(ع) با عمر سعد نیز اشاره و ابراز کرد: امام وقتی وارد کربلا میشود نیز گفتوگوهای مفصلی با افراد مختلف دارد از جمله عمر سعد که فرمانده سپاه دشمن است و او را دعوت به همراهی میکند و زمانی که عمر اظهار نگرانی میکند که میترسم باغ و خانه مرا بگیرند امام میفرماید بهتر از آن را در حجاز به تو میدهم اما عمر بهانهجویی میکند و میگوید میترسم فرزندانم را از من بگیرند.
هرگز نباید نسبت به هدایت افراد ناامید باشیم
این پژوهشگر حوزه عاشورا، مجموعه گفتوگوهای اباعبدالله(ع) با افراد مختلف را عبرتآموز دانست و افزود: گفتوگو میتواند تأثیرگذار باشد و هرگز نباید نسبت به هدایت هیچ کس ناامید باشیم بلکه باید بر حق و حقیقت سماجت و ایستادگی کنیم تا حجت بر ما و دشمن تمام شود اما اگر به جایی رسیدیم که طرف مقابل برای نپذیرفتن حق لجاجت و بهانهجویی کرد و از هدایت او مأیوس شدیم، آنگاه باید رشته ارتباطات را قطع کرد.
سنگری با تأکید بر اینکه باید در گفتوگو باید به دشمن فرصت تأمل و فکر بدهیم، گفت: شاید گفتوگو زمینه برگشت و هدایت اشخاص را فراهم کند و امام حسین(ع) یک شب از دشمن امان گرفت که در این فرصت حر به سمت حق برگشت؛ بنابراین اگر فرصت زمینهساز برگشت یک نفر هم شود، ارزنده است.
لزوم انتخاب زیباترین لحن و بیان در مذاکرات
مدرس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی بر انتخاب زیباترین لحن و بیان برای گفتوگو تأکید و اظهار کرد: امام وقتی با دشمن صحبت میکرد بهترین زبان و شکل گفتار و رفتار را انتخاب میکرد که باعث تحول در طرف مقابل میشد.
این پژوهشگر حوزه عاشورا در پایان با بیان اینکه در حرکت امام حسین(ع) علاوه بر گفتوگو، واگویه یا گفتوگوهای درونی جالب و شیرینی نیز وجود دارد، گفت: اباعبدالله(ع) و یاران ایشان بارها خود را خطاب قرار میدادند و این گفتوگوهای درونی نشان میداد که آنها آماده حماسهسازی هستند.