تنوعبخشی غيرمنطقی به شيوههای آموزش قرآن موجب سردرگمی مخاطبان میشود
گروه فعاليتهای قرآنی: كارشناس قرائت، رسمالخط و روش تدريس قرآن تنوعبخشی به شيوههای آموزش قرآن بدون توجه به ضوابط را صحيح ندانست و گفت: تنوع غيرمنطقی شيوهها باعث ايجاد سردرگمی در مخاطبان میشود.
سيدمهدی سيف، كارشناس قرائت، رسمالخط و روش تدريس قرآن در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه قم، گفت: بايد در شيوههای تدريس قرآن از خود قرآن الهام بگيريم، خداوند در سوره ابراهيم آيه چهار فرموده است كه «وَمَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ بِلِسَانِ قَوْمِهِ» ما هيچ پيامبری را نفرستاديم مگر به زبان قومش؛ لذا بايد نسبت به آموزش قرآن به زبان عربی توجه ويژه داشت.
وی ابراز کرد: خدا هم چنين در آيه 18 سوره زمر میفرمايد :«الَّذِينَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ» كسانی كه سخن را میشنوند و به دنبال بهترين آن میروند، از اين رو از بين روشهای متعدد آموزش قرآن بايد بهترين را انتخاب كنيم و بايد متناسب با زمان خود و مخاطب خود روشها را بازسازی و تنظيم كنيم.
وی ادامه داد: مضمون روايت مشهوری از پيامبر(ص) است كه میفرمايد ما پيامبران با مردم به اندازه ظرفيت آنها سخن میگوييم و برخورد میكنيم و هر فرد را متناسب با دركش مورد خطاب قرار میدهيم؛ لذا اگر اين مبانی و اصول را در نظر بگيريم شايسته است كه روش مناسب و بهتر را در نظر بگيريم و در جا نزنيم.
اين كارشناس روش تدريس قرآن تصريح كرد: قرآن اين منطق را رد میكند كه فردی بگويد من قبلاً اين طور قرآن را ياد گرفته و به همين شيوه هم آن را ياد میدهم، اين منطقی است كه قرآن آن را قبول ندارد در صورتی كه پدران و جامعه ما اين طور بودند و ما به تبع آنها همين رويه را ادامه میدهيم.
كارشناس آموزش قرآئت قرآن دفتر تأليف كتب درسی آموزش و پرورش تأكيد كرد: بايد توجه داشته باشيم كه موضوع قرآن تا روز قيامت ثابت است اما روش استفاده و تدريس قرآن، درك و فهم آن تا روز قيامت قابل ارتقا و متناسب شدن است.
وی ادامه داد: تنوع و تكثر در شيوههای آموزشی قرآن اگر همين طور بیضابطه باشد چيز خوبی نيست، اگر اقتضا داشته و دليلی بر اين كار باشد خوب است، البته آيات قرآن ناظر به تنوع و تكثر منطقی شيوهها است نه اين كه از روشی خسته شده و روش جديدی تنظيم كنيم، بايد ببينيم كه كدام روش احسن است، در اين بين روش برای كودك و بزرگسال و جوان اقتضای جدايی دارد و اگر روشهای آموزش قرآن بر اساس منطق معقول به مبانی درستی استوار باشد خوب است.
سيف ابراز كرد: ايجاد تنوع و تكثر در شيوههای آموزش قرآن بدون وجود ضابطه به هيچ عنوان درست نيست و وحدت رويه بهعنوان امر معقول مورد نياز است و اين وحدت رويه بايد قانونمند، ضابطهمند و طی برنامه كلان ملی باشد.
وی بيان كرد: البته در همه جا نياز به وحدت رويه نداريم و بايد موردهای وحدت رويه در آموزش را مجزا كنيم و ببينيم تعريف و هدف ما چيست؟ اما به يك سری اصولی نياز داريم و اصول ما بايد وحدت رويه و معيار و ضابطه داشته باشد بهعنوان مثال روش از نظر علمی بايد درست باشد نبايد يك سری قواعد غلط را بهعنوان تنوع روش در نظر بگيريم، روش بايد جذاب باشد اما نه به هر قميتی و بايد روی ضابطه و معيار صحيح باشد.
وی تأكيد كرد: روش آموزش قرآن بايد آسان باشد و اين آسانی دارای جذابيت منطقی و علمی به پيروی از مبانی و معيارها باشد و اگر اين اصول را مورد توجه قرار دهيم هر روشی بيشتر از اين معيارها پيروی كرد مناسبتر خواهد بود.
كارشناس قرائت، رسمالخط و روش تدريس قرآن كريم، وجود انبوه روشهای آموزشی و پراكندگی را كه در حال حاضر در زمينه آموزش قرآن وجود دارد مايه ايجاد سردرگمی قرآنآموزان، مربيان و متوليان دانست و افزود: تنوع بدون منطق باعث سردرگمی میشود و اگر تنوع قانونمند نباشد دچار مشكل خواهيم شد، در آموزش قرآن بايد معيارها و استانداردها برای روشها تبيين شود و از بگارگيری روشهايی كه با اين استانداردها مغايرت دارد جلوگيری كنيم و بايد اصولی داشته باشيم كه صاحبنظران آن معيارها را قبول دارند.
وی تأكيد كرد: در روشهای تدريس نيز پس از تعريف معيارها و استانداردهای لازم بايد بر آن اساس، تنوع و تكثر ايجاد كنيم و اين تنوع فردی نيست، برخی اوقات تنوع به اقتضای مخاطب انجام میشود كه كودك دبستان يا دانشگاه يا بزرگسال يا كم سواد است اما گاهی نيز در يك روش مسائل آموزشی برای مخاطبان مختلف يكسان است اما مثلاً تلاوتی كه روی نوار و لوح فشرده برای كودكان پياده میشود با روش جوانان و بزرگسالان متفاوت خواهد بود.
سيف ادمه داد: تنوع و تكثر در شيوههای آموزش قرآن قطعاً نياز است اما تنوعی كه دلخواه شخصی و بیمنطق باشد چيز خوبی نيست، اگر دو روش آموزش قرآن هر دو معقول، منطقی و استاندارد باشند رقابت بين آنها باعث پويايی روش میشود و اگر تنها يك روش وجود داشته باشد رقابتی وجود نخواهد داشت.
وی با اشاره به برگزاری جشنواره شيوههای نوين آموزش قرآن كريم توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: اين جشنواره بايد چشمهای باشد كه همواره اطراف خود را خرم میكند و نتيجه داشته باشد، اين جشنواره بايد بين انواع روشها رقابت سازنده ايجاد كند تا روشها را به سمت استاندارد شدن سوق دهيم و به روشهای جديدتر نيز دسترسی پيدا كنيم.
وی ابراز کرد: خدا هم چنين در آيه 18 سوره زمر میفرمايد :«الَّذِينَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ» كسانی كه سخن را میشنوند و به دنبال بهترين آن میروند، از اين رو از بين روشهای متعدد آموزش قرآن بايد بهترين را انتخاب كنيم و بايد متناسب با زمان خود و مخاطب خود روشها را بازسازی و تنظيم كنيم.
وی ادامه داد: مضمون روايت مشهوری از پيامبر(ص) است كه میفرمايد ما پيامبران با مردم به اندازه ظرفيت آنها سخن میگوييم و برخورد میكنيم و هر فرد را متناسب با دركش مورد خطاب قرار میدهيم؛ لذا اگر اين مبانی و اصول را در نظر بگيريم شايسته است كه روش مناسب و بهتر را در نظر بگيريم و در جا نزنيم.
اين كارشناس روش تدريس قرآن تصريح كرد: قرآن اين منطق را رد میكند كه فردی بگويد من قبلاً اين طور قرآن را ياد گرفته و به همين شيوه هم آن را ياد میدهم، اين منطقی است كه قرآن آن را قبول ندارد در صورتی كه پدران و جامعه ما اين طور بودند و ما به تبع آنها همين رويه را ادامه میدهيم.
كارشناس آموزش قرآئت قرآن دفتر تأليف كتب درسی آموزش و پرورش تأكيد كرد: بايد توجه داشته باشيم كه موضوع قرآن تا روز قيامت ثابت است اما روش استفاده و تدريس قرآن، درك و فهم آن تا روز قيامت قابل ارتقا و متناسب شدن است.
وی ادامه داد: تنوع و تكثر در شيوههای آموزشی قرآن اگر همين طور بیضابطه باشد چيز خوبی نيست، اگر اقتضا داشته و دليلی بر اين كار باشد خوب است، البته آيات قرآن ناظر به تنوع و تكثر منطقی شيوهها است نه اين كه از روشی خسته شده و روش جديدی تنظيم كنيم، بايد ببينيم كه كدام روش احسن است، در اين بين روش برای كودك و بزرگسال و جوان اقتضای جدايی دارد و اگر روشهای آموزش قرآن بر اساس منطق معقول به مبانی درستی استوار باشد خوب است.
سيف ابراز كرد: ايجاد تنوع و تكثر در شيوههای آموزش قرآن بدون وجود ضابطه به هيچ عنوان درست نيست و وحدت رويه بهعنوان امر معقول مورد نياز است و اين وحدت رويه بايد قانونمند، ضابطهمند و طی برنامه كلان ملی باشد.
وی بيان كرد: البته در همه جا نياز به وحدت رويه نداريم و بايد موردهای وحدت رويه در آموزش را مجزا كنيم و ببينيم تعريف و هدف ما چيست؟ اما به يك سری اصولی نياز داريم و اصول ما بايد وحدت رويه و معيار و ضابطه داشته باشد بهعنوان مثال روش از نظر علمی بايد درست باشد نبايد يك سری قواعد غلط را بهعنوان تنوع روش در نظر بگيريم، روش بايد جذاب باشد اما نه به هر قميتی و بايد روی ضابطه و معيار صحيح باشد.
وی تأكيد كرد: روش آموزش قرآن بايد آسان باشد و اين آسانی دارای جذابيت منطقی و علمی به پيروی از مبانی و معيارها باشد و اگر اين اصول را مورد توجه قرار دهيم هر روشی بيشتر از اين معيارها پيروی كرد مناسبتر خواهد بود.
كارشناس قرائت، رسمالخط و روش تدريس قرآن كريم، وجود انبوه روشهای آموزشی و پراكندگی را كه در حال حاضر در زمينه آموزش قرآن وجود دارد مايه ايجاد سردرگمی قرآنآموزان، مربيان و متوليان دانست و افزود: تنوع بدون منطق باعث سردرگمی میشود و اگر تنوع قانونمند نباشد دچار مشكل خواهيم شد، در آموزش قرآن بايد معيارها و استانداردها برای روشها تبيين شود و از بگارگيری روشهايی كه با اين استانداردها مغايرت دارد جلوگيری كنيم و بايد اصولی داشته باشيم كه صاحبنظران آن معيارها را قبول دارند.
وی تأكيد كرد: در روشهای تدريس نيز پس از تعريف معيارها و استانداردهای لازم بايد بر آن اساس، تنوع و تكثر ايجاد كنيم و اين تنوع فردی نيست، برخی اوقات تنوع به اقتضای مخاطب انجام میشود كه كودك دبستان يا دانشگاه يا بزرگسال يا كم سواد است اما گاهی نيز در يك روش مسائل آموزشی برای مخاطبان مختلف يكسان است اما مثلاً تلاوتی كه روی نوار و لوح فشرده برای كودكان پياده میشود با روش جوانان و بزرگسالان متفاوت خواهد بود.
سيف ادمه داد: تنوع و تكثر در شيوههای آموزش قرآن قطعاً نياز است اما تنوعی كه دلخواه شخصی و بیمنطق باشد چيز خوبی نيست، اگر دو روش آموزش قرآن هر دو معقول، منطقی و استاندارد باشند رقابت بين آنها باعث پويايی روش میشود و اگر تنها يك روش وجود داشته باشد رقابتی وجود نخواهد داشت.
وی با اشاره به برگزاری جشنواره شيوههای نوين آموزش قرآن كريم توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: اين جشنواره بايد چشمهای باشد كه همواره اطراف خود را خرم میكند و نتيجه داشته باشد، اين جشنواره بايد بين انواع روشها رقابت سازنده ايجاد كند تا روشها را به سمت استاندارد شدن سوق دهيم و به روشهای جديدتر نيز دسترسی پيدا كنيم.
