سيده نرگس نجفی، پژوهشگر قرآنی درگفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه اردبيل، تصريح كرد: در قرآن كريم تأكيد زيادی به كاشت درخت شده است و اين نشان از اهميت كاشت درختان مثمر و استفاده از ميوههای آن به عنوان مبنع تغذيه است .
مديرعامل مؤسسه تحقيقاتی قرآن و عترت ثقلين، تصريح كرد: ما در قالب تحقيقات مختلف آيات و روايات مربوط به كاشت درخت، اهميت درختكاری و درختان بهشتی را دستهبندی كردهايم، به طوریكه در قرآن كريم همواره به كاشت درختان مثمر تأكيد بيشتری شده است و اصلا در سيره معصومين(ع) يك مورد در خصوص چمن يا كاشت درختان غيرمثمر تأكيد يا سفارش نيست.
نجفی به اهميت درخت در قرآن اشاره كرد و افزود: طبق فرمايش قرآن هم در بهشت و هم در جهنم درخت هست، اما درختان بهشتی درختان مثمر و درختان جهنم درختان غيرمثمر هستند، به طوری كه در قرآن از درختی بنام زقوم كه در قعر جهنم میرويد ياد شده است و يا از گيان بد بويی بنام «ضريع» نيز كه در جهنم وجود دارد نام برده شدهاست.
وی افزود: از ضريع به عنوان غذای اهل جهنم ياد شده است كه خداوند در آيه 13سوره مزمل، میفرمايد: «ان لذينا...طعاما ذا غصة و عذابا اليما» اهل جهنم وقتی غذاهای جهنم را میخورند احساس خوشحالی و سيری نمیكنند بلكه غصهدار میشوند؛ چون عذاب اليم و دردناك است.
نجفی ادامه داد: غذای ضريع، نه باعث چاقی آنان میشود و نه آنان را سير میكند، چون غذا نيست بلكه آتش و عذاب است.
وی ادامه داد: ضريع از هر مردار گنديدهای گنديدهتر و از هر ميوه و غذای تلخی تلختر و از هر آتشی سوزاندهتر است كه اهل جهنم هر مقدار از آن بخورند باعث سيری آنان نمیشود، چون آتشی بيش نيست، و در روايت است كه «اگر قطرهای از ضريع در آبهای دنيا ريخته شود تمام حيوانات دريايی از بوی بد آن میميرند».
وی ادامه داد: طعام ضريع از نظر مفسران و روايات، نوعی گياه خاردار است كه برگ ندارد و اگر خشك شود سم كشنده میگردد و هيچ حيوانی اين گياه را نمیخورد.
اين محقق ادامه داد: زَقّوم نيز نام درختی است كه به گفته قرآن در قعر آتش جهنم رشد میكند. بر اين درخت ميوهای میرويد كه غذای جهنميان است. در سه جای قرآن و به طور مشخص در آيه ۶۲ سوره الصافات، در آيه ۴۳ سوره الدخان و آيه ۵۲ سوره الواقعه، از كلمه زقوم يا درخت زقوم استفاده شده است. ميوههای اين درخت به شكل سرهای شياطين است كه دوزخيان از آنها میخورند و در دل آنها همچون فلز گداخته قليان میكند و در پی آن آب جوش مینوشند.
نجفی ادامه داد: در اين سورهها، قرآن در كنار برشمردن پاداشهايی كه برای نيكوكاران در جهان آخرت و بهشت وجود دارد به پذيرايی جهنميان با زقوم اشاره كرده و آنها را به ترك گناه دعوت مینمايد، بنابراين آنطور كه از روايات اسلامی برداشت میشود، اين درخت در نقطه مقابل و متضاد درخت طوبی كه درختی بهشتی است، قرار دارد. از اين درخت به درخت شقاوت نيز تعبير شده است كه هر شخص گناه كار به ميزان شرك، گناه و قذارت باطن خود از اين درخت در دل خود ريشه دارد.
وی در ادامه با اشاره به اينكه همه انبياء الهی كشاورز بودند، شغل آنان را نشان از اهميت كشاورزی و كاشت درخت عنوان كرد و ادامه داد: امام رضا(ع) در سفر تبعيدی به ايران در شهر نيشابور نهال بادام را كاشته است كه اينها همه نشان از اهميت موضوع درختكاری و كاشت درخت مثمر در جامعه است و طبق روايات ديده نشده است كه هيچ يك از انبياء درخت غيرمثمر يا چمن بكارد، اين در حالی است كه درخت چنار آن زمان هم بوده است.
وی در پايان به برخی از تفاوتهای درختان غيرمثمر و درختان مثمر يا بهشتی اشاره كرد.