تكيه بر عقل، وحدت اسلامی و مبانی قرآنی؛ شاخصهای جريان اعتدالگرای اسلامی
گروه حوزههای علميه: عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) العالميه تكيه بر عقل، وحدت اسلامی، مبانی اخلاقی و قرآنی را از جمله شاخصهای جريان اعتدال گرای اسلامی برشمرد و عنوان كرد: اعتدال يكی از مهمترين مولفههای دين اسلام است.
حجتالاسلام والمسلمين محمدعلی ميرعلی، عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) العالميه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) اعتدال يكی از مهمترين مولفههای دين اسلام برشمرد و گفت: مفهوم اعتدال برگرفته از مصدر عدل است كه به معنی قرار دادن هر چيز در جای خود است.
وی افزود: عدل با مساوات متفاوت است و مفهومی بالاتر از اينهاست؛ در عدل آنچه كه حق است بايد در جای خود قرار داده شود و كسی كه اعتدال دارد يعنی به عدل رفتار میكند و هر چيزی را در سرجای خود قرار میدهد؛ نه كم و بيش؛ نه جلو و نه از پس.
عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) العالميه با ذكر اين مطلب كه در آموزههای قرآنی دلالتهای بسياری برای مفهوم اعتدال وجود دارد، تصريح كرد: در بسياری از آيات الهی خداوند بر مفهوم اعتدال در زمين و آسمان و خلقت انسان اشاره دارد كه نشانگر اين مطلب است كه سيرجهان مبتنی بر اعتدال است و هرچيزی خارج از اين قاعده محكوم به شكست و خسران خواهد بود.
وی بيان كرد: اعتدال با مفهوم سازش و مسامحه در رفتار فردی نيز متفاوت است و قرار نيست به كسی كه مسامحه میكند معتدل بگوييم؛ معتدل به كسی گفته میشود كه میداند چه برخوردی را در چه جايی انجام دهد و حق هر چيز را در جای خود ادا میكند.
ميرعلی يادآور شد: از جمله آموزههای اعتدالی در قرآن میتوان به بحث ظلمستيزی، استعمارستيزی و حمايت از مظلوم اشاره كرد كه با توجه به اينكه شايد در نگاه اول موضع تهاجمی هم داشته باشد ولی در عمق اين مباحث كه وارد میشويم اوج كمال و اعتدال را در آنها میبينيم.
وی ادامه داد: حمايت از مظلومين و ظلمستيزی كه امام راحل در عصر جديد وارد ادبيات اسلامی معاصر كرد، از اساس و مبانی قرآنی است و مبتنی بر جريان تفكر عقلانی و انديشههای ناب اسلامی است؛ اين تفكر در مقابل تفكر نصگرايی افراطی و ضد عقل است.
ميرعلی اظهار كرد: بزرگترين ظلم به انديشه امام و انقلاب اسلامی قرار دادن اين انقلاب در كنار ساير انقلابهای ديگر است در حالی كه اين انقلاب از درون مبتنی بر عقلانيت محض دينی بود و با شعار دفاع از مظلومين و ظلم ستيزی و بيداری اسلامی روی كار آمد و همين روند و حمايت ايران از گروههای جهادی چون حزب الله كه از اول نيز بر محور صلحجويانه و در عين حال عقلگرايی تشكيل شد با حماسه 33روزه منجر به بيداری اسلامی در جهان اسلام شدند.
وی گفت: همين محور اعتدال در نظام سياسی بينالمللی است كه ايران اسلامی بنيانگذار آن بود؛ عقل گرايی نظام اسلامی در مقابل جريان ضدعقلی و نص گرای افراطی سلفی و تفكرات قوميت گرای ناسيوناليستی قرار دارد.
عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) عنوان كرد: خداوند در قرآن بيان میدارد كه إِنَّ أَكرَمَكُم عِندَاللّهِ أَتقَاكُم؛ به اين ترتيب هر كسی يا هر چيزی كه به غير از معيار تقواست، نمیتواند در حدی باشد كه معيار خوب و بد انسانها باشد؛ معيار خوبی و بدی انسان فقط تقواست نه قوميت و انديشههای نژاد پرستانه و نحله پرستی چون سلفيت و وهابيت.
وی گفت: اسلام تاكيد بسياری بر عقل گرايی دارد البته در كنار توجه به نص؛ زيرا عقل چراغ كشف معارف اسلامی است كه از نص بيان شده است؛ قرآن در كنار اهل بيت(ع) معنی كامل خود را بروز میدهد و گنجهای قرآن با تدبر در آيات آن بيرون كشيده میشود؛ قرآن برای هر كسی قابل فهم است و با مرور سطحی قرآن هم شايد بتوان از آن، مطالبی را دريافت ولی مطالبی كه زندگی انسان را متحول كند با تدبر در قرآن با معيارهايی كه اهل بيت(ع) به ما ارايه كردهاند به دست میآيد.
ميرعلی يادآور شد: جريان انقلاب اسلامی و شيعه اثنی عشری معتدلترين جريانی است كه در طول تاريخ اسلام شكل گرفته است؛ زيرا اين جريان مبتنی بر عقلگرايی با توجه به نص است و سيدجمال نيز بر روی همين محور جريان اعتدالگرای اسلامی را در حساسترين برهه در ميان كشورهای اسلامی به وجود آورد كه البته به دليل اينكه حامی خاصی نداشت اين جريان با روی كار آمدن جريان ناسيوناليسم عرب كمرنگ شد.
عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) تصريح كرد: تكيه بر عقل، وحدت اسلامی، مبانی اخلاقی و اسلامی و قرآنی، شاخصهای جريان اعتدال گرای اسلامی هستند؛ در ايران هم اين جريان در ماههای اخير نزج گرفته است كه شرايط خاصی در كشور ايجاد شده است كه البته بايد دقت داشت كه هر كسی كه ادعای اعتدال داشت را نبايد معتدل دانست.
وی بيان كرد: هر كسی خود را معتدل میداند و كمتر كسی است كه خود را افراطی و ضد عقل بداند، حتی اگر از رفتارش چنين برداشتی شود؛ در حقيقت اعتدال دارای خط ميزان است كه همان قرآن و بيانات ائمه اطهار(ع) است كه توسط مراجع و رهبری بيان شده است؛ امروز نيز رهبر انقلاب در هر سخن و گفتار خود سعی میكنند تا اين خط را برای همگان آشكار كنند و قطعا كسی كه از اين مسير خارج شود را نيز میتوان در جمعيت افرادی ذكر كرد كه به اعتدال رفتار نمیكنند.
وی افزود: عدل با مساوات متفاوت است و مفهومی بالاتر از اينهاست؛ در عدل آنچه كه حق است بايد در جای خود قرار داده شود و كسی كه اعتدال دارد يعنی به عدل رفتار میكند و هر چيزی را در سرجای خود قرار میدهد؛ نه كم و بيش؛ نه جلو و نه از پس.
عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) العالميه با ذكر اين مطلب كه در آموزههای قرآنی دلالتهای بسياری برای مفهوم اعتدال وجود دارد، تصريح كرد: در بسياری از آيات الهی خداوند بر مفهوم اعتدال در زمين و آسمان و خلقت انسان اشاره دارد كه نشانگر اين مطلب است كه سيرجهان مبتنی بر اعتدال است و هرچيزی خارج از اين قاعده محكوم به شكست و خسران خواهد بود.
وی بيان كرد: اعتدال با مفهوم سازش و مسامحه در رفتار فردی نيز متفاوت است و قرار نيست به كسی كه مسامحه میكند معتدل بگوييم؛ معتدل به كسی گفته میشود كه میداند چه برخوردی را در چه جايی انجام دهد و حق هر چيز را در جای خود ادا میكند.
ميرعلی يادآور شد: از جمله آموزههای اعتدالی در قرآن میتوان به بحث ظلمستيزی، استعمارستيزی و حمايت از مظلوم اشاره كرد كه با توجه به اينكه شايد در نگاه اول موضع تهاجمی هم داشته باشد ولی در عمق اين مباحث كه وارد میشويم اوج كمال و اعتدال را در آنها میبينيم.
وی ادامه داد: حمايت از مظلومين و ظلمستيزی كه امام راحل در عصر جديد وارد ادبيات اسلامی معاصر كرد، از اساس و مبانی قرآنی است و مبتنی بر جريان تفكر عقلانی و انديشههای ناب اسلامی است؛ اين تفكر در مقابل تفكر نصگرايی افراطی و ضد عقل است.
ميرعلی اظهار كرد: بزرگترين ظلم به انديشه امام و انقلاب اسلامی قرار دادن اين انقلاب در كنار ساير انقلابهای ديگر است در حالی كه اين انقلاب از درون مبتنی بر عقلانيت محض دينی بود و با شعار دفاع از مظلومين و ظلم ستيزی و بيداری اسلامی روی كار آمد و همين روند و حمايت ايران از گروههای جهادی چون حزب الله كه از اول نيز بر محور صلحجويانه و در عين حال عقلگرايی تشكيل شد با حماسه 33روزه منجر به بيداری اسلامی در جهان اسلام شدند.
وی گفت: همين محور اعتدال در نظام سياسی بينالمللی است كه ايران اسلامی بنيانگذار آن بود؛ عقل گرايی نظام اسلامی در مقابل جريان ضدعقلی و نص گرای افراطی سلفی و تفكرات قوميت گرای ناسيوناليستی قرار دارد.
عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) عنوان كرد: خداوند در قرآن بيان میدارد كه إِنَّ أَكرَمَكُم عِندَاللّهِ أَتقَاكُم؛ به اين ترتيب هر كسی يا هر چيزی كه به غير از معيار تقواست، نمیتواند در حدی باشد كه معيار خوب و بد انسانها باشد؛ معيار خوبی و بدی انسان فقط تقواست نه قوميت و انديشههای نژاد پرستانه و نحله پرستی چون سلفيت و وهابيت.
وی گفت: اسلام تاكيد بسياری بر عقل گرايی دارد البته در كنار توجه به نص؛ زيرا عقل چراغ كشف معارف اسلامی است كه از نص بيان شده است؛ قرآن در كنار اهل بيت(ع) معنی كامل خود را بروز میدهد و گنجهای قرآن با تدبر در آيات آن بيرون كشيده میشود؛ قرآن برای هر كسی قابل فهم است و با مرور سطحی قرآن هم شايد بتوان از آن، مطالبی را دريافت ولی مطالبی كه زندگی انسان را متحول كند با تدبر در قرآن با معيارهايی كه اهل بيت(ع) به ما ارايه كردهاند به دست میآيد.
ميرعلی يادآور شد: جريان انقلاب اسلامی و شيعه اثنی عشری معتدلترين جريانی است كه در طول تاريخ اسلام شكل گرفته است؛ زيرا اين جريان مبتنی بر عقلگرايی با توجه به نص است و سيدجمال نيز بر روی همين محور جريان اعتدالگرای اسلامی را در حساسترين برهه در ميان كشورهای اسلامی به وجود آورد كه البته به دليل اينكه حامی خاصی نداشت اين جريان با روی كار آمدن جريان ناسيوناليسم عرب كمرنگ شد.
عضو هيئت علمی جامعهالمصطفی(ص) تصريح كرد: تكيه بر عقل، وحدت اسلامی، مبانی اخلاقی و اسلامی و قرآنی، شاخصهای جريان اعتدال گرای اسلامی هستند؛ در ايران هم اين جريان در ماههای اخير نزج گرفته است كه شرايط خاصی در كشور ايجاد شده است كه البته بايد دقت داشت كه هر كسی كه ادعای اعتدال داشت را نبايد معتدل دانست.
وی بيان كرد: هر كسی خود را معتدل میداند و كمتر كسی است كه خود را افراطی و ضد عقل بداند، حتی اگر از رفتارش چنين برداشتی شود؛ در حقيقت اعتدال دارای خط ميزان است كه همان قرآن و بيانات ائمه اطهار(ع) است كه توسط مراجع و رهبری بيان شده است؛ امروز نيز رهبر انقلاب در هر سخن و گفتار خود سعی میكنند تا اين خط را برای همگان آشكار كنند و قطعا كسی كه از اين مسير خارج شود را نيز میتوان در جمعيت افرادی ذكر كرد كه به اعتدال رفتار نمیكنند.
