پيوستهای فرهنگی طرحها و جايگاه دين در اين پيوستها/
گسستگی طرح پيوست فرهنگی از ساختار فكری طراحان اقتصادی جامعه
گروه اجتماعی: لزوم طراحی پيوست فرهنگی برای طرحهای پولی و مالی و عمرانی كشور از سوی بلندپايهترين مقامات كشور مورد تأكيد و به صورت قانون درآمده است، اما هنور ضرورت اين تدوين در تفكرات طراحان اقتصادی جای نگرفته كه برای عموميت بخشی و فرهنگسازی در اين خصوص نيازمند كار رسانهای و فرهنگی هستيم.
هر طرح و فعاليت اقتصادی، ارتباطی، اجرايی، ورزشی، آموزشی و ... به صورت قطعی و مسلم بر فرهنگ جامعه درگير با آن طرح تأثير میگذارد و در پی آن تأثير متقابل خرده فرهنگهای درون يك جامعه اثرات فرهنگی طرح مذكور را به صورت تصاعدی بالا میبرد.
تأثير ورود ابزارهای ارتباطی مانند تلفن همراه، اينترنت و اخيراً مكالمه تصويری شايد جزو ملموسترين موارد قابل ذكر برای تأثير طرحهای ارتباطی بر فرهنگ جامعه باشد تأثيری كه قبل از ورود اين وسايل ارتباطی به آن فكر نكرده و تمهيدات لازم برای كاهش اثرات منفی آن را برنامهريزی نكرده بوديم.
عدم دور انديشی كه موجب شد مسئولان پس از ورود اين ابزارها و مشاهده تأثيرات فرهنگی ناشی از آن به ناكارامدترين روشهای ممكن از جمله محدود كردن امكانات و سانسور روی بياورند.
اما اگر كمی دورانديش بوديم در كنار ارائه هر طرح نو از سدسازی، كارخانهسازی، ساخت باشگاه ورزشی، ساخت جاده گرفته تا ورود هر ابزار جديد به كشور يك برنامه فرهنگی مرتبط با آن نيز طراحی میكرديم.
مسئلهای كه رهبر معظمانقلاب اسلامی حضرت آيتالله العظمیخامنهای(مدظله العالی) در ديدار اعضای شورای عالیانقلابفرهنگی در آذرماه سال 1386 بر ضرورت آن تأكيد و عنوان كرده بودند كه «در طرحهای گوناگون كه در كشور تنظيم میشود، طرحهای پولی و مالی و عمرانی، حتما يك پيوست فرهنگی وجود داشته باشد».
اين موضوع همچنين در نخستين بند سياستهای كلی برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ايران مصوب 15دی ماه 89 ابلاغی از سوی رهبر معظم انقلاب و نيز در ماده (2) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ايران، مورد تأكيد قرار گرفته اما اجرايی نشده است.
در حالی كه پيوست فرهنگی فرصتی ارزشمند به منظور جاری ساختن سياستهای كلان فرهنگی، ابزاری برای ايجاد مصونيت و پيشگيری از پيامدهای منفی در عرصه فرهنگ و همچنين اقدامی در راستای ايجاد تحول و پيشبرندگی در فرايندها و روشهای مديريت فرهنگی كشور مبتنی بر ارزشهای فرهنگ اسلامی و در نهايت، عامل موثر در جهت ارتقای بهرهوری محسوب میشود.
بر همين اساس شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه «نظامنامه پيوست فرهنگی طرحهای مهم و كلان كشور» كه در جلسه 732 مورخ 21 فروردين 92 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصويب رساند.
مهمترين هدف نظامنامه پيوست فرهنگی ايجاد زمينه و شرايطی است كه با ايجاد گفتمان فراگير اصلاح عملكرد فرهنگی تصميمات مديريتی در همه سازمانهای اجرايی كشور، ضمن اينكه طرحهای مهم به ويژه پروژههای عمرانی و اجتماعی، اقتصادی به نحو مطلوبی اجرا میشوند، ارزشهای دينی، ملی و انقلابی نيز حفظ و تقويت شود.
اين مصوبه هنوز در حال طراحی است و نكته قابل تأمل در آن اين است كه پيوست فرهنگی برای طرحهای مهم و كلانی كه قبلاً اجرا شده و كماكان نيازمند توجه و ارتقای فرهنگی میباشند نيز پيشبينی و تدوين خواهد شد.
اما مسئله مهمی كه بايد در اجرايی شدن اين مصوبه مورد توجه قرار گيرد نبود دغدغه فرهنگی در ذهن برخی از طراحان اقتصادی كشور است. هر طرح مهم اجرايی در كشور دارای جنبه اقتصادی است و برای طراحان بسيار مهم است كه بتوانند طرح خود را به سود دهی اقتصادی برسانند اما هنور اهميت جايگاه فرهنگی پروژههای عمرانی و اقتصادی مورد توجه طراحان قرار ندارد و در اين خصوص به شدت نيازمند فرهنگسازی هستيم.
اين مسئله كه بعد از گذشت بيش از 35 سال از پيروزی انقلاب مسئله لزوم تدوين پيوست فرهنگی بالاخره از نظر قانونی محقق شده است.(با تأكيد بر اينكه هنوز اجرايی نشده است) به نظر میرسد در اين برحه زمانی لزوم جريانسازی رسانهای در اين خصوص ضرورت دارد تا به كمك برجستهسازی رسانهای به مطالبهگری تحقق تدوين پيوست فرهنگی برای طرحها و برنامههای اقتصادی، سياسی و ... پرداخته شد.
اما مسئلهای كه از هم اكنون بايد بر آن تأكيد شود جايگاه دين در اين پيوست فرهنگی است. در هر تأكيدی كه بر طراحی پيوست فرهنگی صورت میگيرد بايد جايگاه نگاه دينی به آن نيز تأكيد و برجسته شود و برای اين كار نيازمند حضور و فعاليت متخصصات مسائل دينی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در كنار هم هستيم.
در اصل اگر قرار است پيوست فرهنگی واقعاً برای هر پروژهای طراحی شود بايد متخصص طراحی پيوست فرهنگی ترتبيت كرد. متخصصی كه بخشی از دغدغه فكری خود را تأثيرات پروژه اقتصادی، سياسی، اجتماعی، ورزشی، ارتباطی و ... بر روی دين بداند.
و هم اكنون كه در ابتدای راه تدوين و اجرای پيوست فرهنگی هستيم، مطالبهگری رسانهای يكی از راههای ايجاد توجه و حساسيت نسبت به حضور دين در پيوستهای فرهنگی است و اميد است با طراحی و پيگيری سوژه «پيوستهای فرهنگی در طرحها و برنامههای سازمانها و جايگاه دين در اين پيوستها» در خبرگزاری ايكنا در اين مسير گامی موثر برداريم.
تأثير ورود ابزارهای ارتباطی مانند تلفن همراه، اينترنت و اخيراً مكالمه تصويری شايد جزو ملموسترين موارد قابل ذكر برای تأثير طرحهای ارتباطی بر فرهنگ جامعه باشد تأثيری كه قبل از ورود اين وسايل ارتباطی به آن فكر نكرده و تمهيدات لازم برای كاهش اثرات منفی آن را برنامهريزی نكرده بوديم.
عدم دور انديشی كه موجب شد مسئولان پس از ورود اين ابزارها و مشاهده تأثيرات فرهنگی ناشی از آن به ناكارامدترين روشهای ممكن از جمله محدود كردن امكانات و سانسور روی بياورند.
اما اگر كمی دورانديش بوديم در كنار ارائه هر طرح نو از سدسازی، كارخانهسازی، ساخت باشگاه ورزشی، ساخت جاده گرفته تا ورود هر ابزار جديد به كشور يك برنامه فرهنگی مرتبط با آن نيز طراحی میكرديم.
مسئلهای كه رهبر معظمانقلاب اسلامی حضرت آيتالله العظمیخامنهای(مدظله العالی) در ديدار اعضای شورای عالیانقلابفرهنگی در آذرماه سال 1386 بر ضرورت آن تأكيد و عنوان كرده بودند كه «در طرحهای گوناگون كه در كشور تنظيم میشود، طرحهای پولی و مالی و عمرانی، حتما يك پيوست فرهنگی وجود داشته باشد».
اين موضوع همچنين در نخستين بند سياستهای كلی برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ايران مصوب 15دی ماه 89 ابلاغی از سوی رهبر معظم انقلاب و نيز در ماده (2) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ايران، مورد تأكيد قرار گرفته اما اجرايی نشده است.
در حالی كه پيوست فرهنگی فرصتی ارزشمند به منظور جاری ساختن سياستهای كلان فرهنگی، ابزاری برای ايجاد مصونيت و پيشگيری از پيامدهای منفی در عرصه فرهنگ و همچنين اقدامی در راستای ايجاد تحول و پيشبرندگی در فرايندها و روشهای مديريت فرهنگی كشور مبتنی بر ارزشهای فرهنگ اسلامی و در نهايت، عامل موثر در جهت ارتقای بهرهوری محسوب میشود.
بر همين اساس شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه «نظامنامه پيوست فرهنگی طرحهای مهم و كلان كشور» كه در جلسه 732 مورخ 21 فروردين 92 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصويب رساند.
مهمترين هدف نظامنامه پيوست فرهنگی ايجاد زمينه و شرايطی است كه با ايجاد گفتمان فراگير اصلاح عملكرد فرهنگی تصميمات مديريتی در همه سازمانهای اجرايی كشور، ضمن اينكه طرحهای مهم به ويژه پروژههای عمرانی و اجتماعی، اقتصادی به نحو مطلوبی اجرا میشوند، ارزشهای دينی، ملی و انقلابی نيز حفظ و تقويت شود.
اين مصوبه هنوز در حال طراحی است و نكته قابل تأمل در آن اين است كه پيوست فرهنگی برای طرحهای مهم و كلانی كه قبلاً اجرا شده و كماكان نيازمند توجه و ارتقای فرهنگی میباشند نيز پيشبينی و تدوين خواهد شد.
اما مسئله مهمی كه بايد در اجرايی شدن اين مصوبه مورد توجه قرار گيرد نبود دغدغه فرهنگی در ذهن برخی از طراحان اقتصادی كشور است. هر طرح مهم اجرايی در كشور دارای جنبه اقتصادی است و برای طراحان بسيار مهم است كه بتوانند طرح خود را به سود دهی اقتصادی برسانند اما هنور اهميت جايگاه فرهنگی پروژههای عمرانی و اقتصادی مورد توجه طراحان قرار ندارد و در اين خصوص به شدت نيازمند فرهنگسازی هستيم.
اين مسئله كه بعد از گذشت بيش از 35 سال از پيروزی انقلاب مسئله لزوم تدوين پيوست فرهنگی بالاخره از نظر قانونی محقق شده است.(با تأكيد بر اينكه هنوز اجرايی نشده است) به نظر میرسد در اين برحه زمانی لزوم جريانسازی رسانهای در اين خصوص ضرورت دارد تا به كمك برجستهسازی رسانهای به مطالبهگری تحقق تدوين پيوست فرهنگی برای طرحها و برنامههای اقتصادی، سياسی و ... پرداخته شد.
اما مسئلهای كه از هم اكنون بايد بر آن تأكيد شود جايگاه دين در اين پيوست فرهنگی است. در هر تأكيدی كه بر طراحی پيوست فرهنگی صورت میگيرد بايد جايگاه نگاه دينی به آن نيز تأكيد و برجسته شود و برای اين كار نيازمند حضور و فعاليت متخصصات مسائل دينی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در كنار هم هستيم.
در اصل اگر قرار است پيوست فرهنگی واقعاً برای هر پروژهای طراحی شود بايد متخصص طراحی پيوست فرهنگی ترتبيت كرد. متخصصی كه بخشی از دغدغه فكری خود را تأثيرات پروژه اقتصادی، سياسی، اجتماعی، ورزشی، ارتباطی و ... بر روی دين بداند.
و هم اكنون كه در ابتدای راه تدوين و اجرای پيوست فرهنگی هستيم، مطالبهگری رسانهای يكی از راههای ايجاد توجه و حساسيت نسبت به حضور دين در پيوستهای فرهنگی است و اميد است با طراحی و پيگيری سوژه «پيوستهای فرهنگی در طرحها و برنامههای سازمانها و جايگاه دين در اين پيوستها» در خبرگزاری ايكنا در اين مسير گامی موثر برداريم.
