مشاهده قدرت خداوند در تحولات جهان هستی، مرحلهای از توحید است
گروه اندیشه: پروردگار در قرآن میخواهد انسان از عوامل مادی که مخلوق اوست و تحولات و تغییراتی که سنتهای جاری است عبور کرده و دست خداوند را در همه تحولات و پدیدهها ببیند که این مرحلهای از توحید است.
سید علی صافی مدرس دانشکده اصولالدین دزفول در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، اظهار کرد: از نظر قرآن کریم جهان هستی پدیده است و نه حقیقتی مبهم و بدون شناسنامه. آنچه که مادیگرایان جهان از آن به عنوان طبیعت نام می برند، پدیدهای است بدون خالق. اما در قرآن کریم جهان هستی اثر انگشت خداوند بیان شده که حکمت و قدرت خداوند در آن ساری و جاری است.
وی گفت: می توان در پدیدهها و تحولات عالم هستی قدرت و حکمت، علم، ویژگیها و صفات الهی را مشاهده کرد. در قرآن کریم جهان خلقت و تحولات آن میدانگاه اراده الهی است و در سوره الرحمن آمده «کل یوم فی کل شأن» که جهان هستی مخلوق لحظه به لحظه خداوند است و این جهان دگرگون شونده و تحولات شگفت جهان هستی در قانون سنت الهی است و جهان هستی مجموعهای قاعدهپذیر است. اشاره قرآن کریم به اولیالالباب بدان معناست که صاحبان خرد با اندیشه در جهان خلقت به این اعتراف عمیق میرسند که «ربنا ما خلقت هذا باطلا». افراد ظاهربین و غافل گرفتار ظاهر میشوند اما انسانهای صاحب خرد در ورای این پوشش حقیقت را درمییابند. لذا خداوند برای آنکه این نقشهخوانی را در اختیار انسان قرار دهد تا به عمق جهان پی ببرد میفرماید: «سَنُرِیهِمْ آیَاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنفُسِهِمْ حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ یَکْفِ بِرَبِّکَ أَنَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ؛ به زودى نشانه هاى خود را در افقها[ى گوناگون] و در دلهایشان بدیشان خواهیم نمود تا برایشان روشن گردد که او خود حق است آیا کافى نیست که پروردگارت خود شاهد هر چیزى است(53/فصلت).
صافی افزود: در جهان خلقت هر چیزی در جایگاه خود قرار گرفته است؛ «لَا الشَّمْسُ یَنبَغِی لَهَا أَن تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّیْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَکُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ؛ نه خورشید را سزد که به ماه رسد و نه شب بر روز پیشى جوید و هر کدام در سپهرى شناورند(40/یس)» که به معنای عدالت است و هیچ چیز از این قاعده مستثنی نیست. در جهان هستی شور و عشق و آگاهی جریان دارد که دربردارنده نگاه توحیدی است.
مدرس دانشکده اصولالدین دزفول گفت: هر یک از پدیدههای هستی براساس وظیفه و تقدیر تعیین شده در حال حرکت هستند و جهان در نگاه اولیالالباب آیاتالله و نشانهای برای رسیدن به حقتعالی است.
وی با بیان اینکه جهان خلقت دارای دو بعد ملکی و مادی و ملکوتی است، افزود: انسان چهره ملکی جهان خلقت را با ابعاد میبیند و البته قرآن با آیه هر موجودی دارای بعد معنوی است که در قرآن آمده «وَکَذَلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَلِیَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِینَ؛ بدین سان به ابراهیم ملکوت آسمانها و زمین را نشان دادیم تا از اهل یقین گردد(75/انعام) که این لایه عمیقتری از لایه هستی را بیانگر است و براین اساس جهان هستی دارای شعور، تحول و نظام دارای هدف و ظاهر و باطن است و قرآن کریم تأکید دارد که هنگام مشاهده ظاهر متوقف نشده و به اصل و حقیقت برسیم.
صافی گفت: پروردگار در قرآن میخواهد انسان از عوامل مادی که مخلوق اوست و تحولات و تغییراتی که سنتهای جاری است عبور کرده و دست او را در همه تحولات و پدیدهها ببینیم که این مرحلهای از توحید است. به تعبیر امیرالمؤمنین(ع) «انسان باید همراه، پیش و پس از هر چیزی خدا را ببیند» و این نگاه توحیدی است. با حرکت در مسیر حیات طیبه به مرتبهای میرسیم که به نگاه توحیدی نزدیکتر خواهد بود که جهانبینی را بر اساس محوریت حق قرار داده و باعث میشود در مسیر صحیح گام برداریم؛ حیات طیبه مرحلهای است که انسان در عمل و نظر به نقطه مطلوبی میرسد و از هر گونه غفلت و شرک بری میشود.
مدرس دانشکده اصولالدین دزفول بیان کرد: حیات طیبه میتواند محصول نگاه توحیدی باشد و نگاه توحیدی نیز نشانی حیات طیبه است.
وی عنوان کرد: خداوند به وسیله آثار رحمت خود به انسان میفهماند که به درک جهان پی برد. انسان که در دل خاک میرود روزی سر از خاک بیرون آورده و آن روزی است که به تعبیر قرآن کریم «نشور» است و این تحولات شگرف طبیعت از سوی خداوند باید بر آگاهیها و عمق یقین ما بیشتر بیفزاید.
