برگزاری کرسی آزاداندیشی «هویت اسلامی ـ ایرانی؛ تعامل یا تقابل» در لرستان

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، گراوند، عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان در کرسی آزاداندیشی با عنوان «هویت اسلامی ـ ایرانی؛ تعامل یا تقابل» که روز جمعه، 28 فروردین‌ماه توسط بسیج دانشجویی دانشگاه لرستان برگزار شد، با اشاره به تأثیرات دو تمدن اسلامی و ایرانی بر یکدیگر گفت: اسلام باعث شکوفا شدن استعداد ایرانیان شد و در مقابل قلم ایرانیان اسلام را جهانی کرد.

وی افزود: اسلام در شرایطی در ایران ظهور پیدا کرد که در آن زمان انحصار طبقاتی، بیگانگی جامعه از یکدیگر، اختلافات دینی، سرکوب شدید مخالفان مثل مانوی‎ها و مزدکی‎ها، حرص و فساد موبدان و دخالت آن‌ها در همه شئون، نارضایتی شدید مردم در اثر پرداخت مالیات‎های سنگین، نبردهای پرخرج و طولانی، ضعف شدید سیاسی دستگاه دولت به‌طوریکه در اندک مدتی بیش از 10 تن بر تخت پادشاهی نشستند.

وی افزود: حملات سریع اعراب و نیروی ایمانی فرماندهان، جاذبه‎های دین اسلام مثل برابری و مساوات، سادگی و بی‎آلایشی و تساهل و تسامح باعث شکست ساسانیان شد.

گراوند فتح را شامل دو نوع دانست و اضافه کرد: یک نوع فتح شامل فتح تغلبی یا فتح با شمشیر یا فتح جغرافیایی است که حضرت علی(ع) و ائمه اطهار مخالف آن بودند زیرا به صلاحیت و اسلامیت کار اطمینان نداشتند.

وی گفت: دیگری فتح قلبی است که مبتنی بر عرضه اسلام و اغناء مخاطب است که اهداف آن از نگاه حضرت علی(ع) ایجاد یک تمدن منبعث و خودجوش برخاسته از قرآن کریم بود که نتیجه آن بر افراشتن پرچم عدالت‎خواهی علوی، تعریف روشن از انسان و کرامت او، توجه به نخبگان و کارآزمودگان و فرزانگان یا اهل البصائر بوده است.

این مدرس دانشگاه لرستان ادامه داد: با این حال می‎توان گفت که اولین عهدنامه‎های صلح میان فاتحین مسلمان و بزرگان محلی ایران حاکی از عدم اعمال سیاست اجبار و زور در دعوت و جذب ملل شکست خورده در امر پذیرش دین اسلام به شرط پرداخت جزیه از سوی اعراب مسلمان بوده که این مورد در کتب فتوح نیز به آن اشاره شده است.

این عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه لرستان با اشاره به این‌که توجه به پیام اسلام برای گرویدن برخی از قشرهای اجتماعی ایران به اسلام انگیزه و محرک بسیار مهمی بوده است، تصریح کرد: این پیام‎ها شامل عدالت و برابری، شکست حصارهای طبقاتی و آزادی‎های اجتماعی که اسلام وعده آن را داده بود مثل عمومی شدن علم و دانش و فقدان امتیازات خاص اشراف، سادگی و سهولت احکام اسلام، تشابهات در احکام، عبادات و مفاهیم مذهبی، انحراف دین زرتشت از اصول پاک و انسانی خویش و آمیختگی آن با سیاست حکومتی و وجود فرقه‎های مذهبی دیگر هم‎چون مانویان، مزدکیان و مسیحیان در قرون نخستین اسلامی بوده‎اند.

وی به تدریجی بودن گروش ایرانیان به اسلام و طول کشیدن آن تا چندین قرن اشاره کرد و یادآور شد: در منابع از وجود آتشکده‎های زرتشتی تا قرون چهارم و پنجم هجری سخن به میان آمده است.

وی به خدمات ایرانیان به تمدن اسلامی در ابعاد مختلف اشاره کرد و گفت: بی‎نظیر بودن ایرانیان در خدمت به اسلام، داشتن صمیمیت و اخلاص در جهش و جنبش علمی(حدیث، تفسیر، کلام، فلسفه، تصوف، تشریح احکام دینی، ادبی، قضایی، سیاسی و اجتماعی)، انتشار اسلام به‌همت ایرانیان و توسط مکتب‎های نیشابور، هرات، بلخ، مرو، بخارا، سمرقند، ری، اصفهان و سایر شهرهای بزرگ ایران، حضور دانشمندان بزرگ اسلامی مثل فلاسفه، متکلمین، مورخین، لغت‌نویسان و دیگران مثل برمکیان، نوبختیان و خاندان سمعانی و افرادی همچون خواجه نظام‎الملک طوسی، فارابی و ابن سینا حکومت‎های طاهریان، سامانیان، آل‌بویه و سربداران که در تبلیغ اسلام و نشر تمدن کوشش کردند از جمله خدماتی بوده که از ناحیه ایرانیان به اسلام ارائه شده است.

گراوند با اشاره این‌که ایرانیان مؤسس علم حدیث بوده‎اند و بزرگان صحاة سته اهل سنت و کتب اربعه شیعه ایرانی هستند، بیان کرد: ایجاد وحدت در میان ایرانیان، جلوگیری از نفوذ مسیحیت در ایران و مشرق زمین، شکستن حصارهای مذهبی و سیاسی ایرانیان، مبارزه با نظام طبقاتی ایران و تقویت و ایجاد زمینه‎های رشد استعدادها در ابعاد مختلف علمی و ادبی از خدمات اسلام به ایران در طول تاریخ تمدن اسلامی بوده است.