نماز جمعه؛ از مصادیق عبادت/ فریضهای که همه شاخصههای حُسن عبادت را دارد
گروه اجتماعی: نماز جمعه یکی از مصادیق عبادت است که تمام شاخصههای حُسن عبادت را در خود جمع کرده است. این نماز منشأ برکاتی از جمله آگاهى بخشیدن به مردم در زمینه معارف اسلامى و ایجاد همبستگى و انسجام هرچه بیشتر در میان صفوف مسلمین است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، نقش نماز جمعه در این میان بسیار مهم است بهویژه اینکه یکى از برنامههاى خطیب در خطبه نماز جمعه، ذکر مسائل مهم سیاسى و اجتماعى و اقتصادى است و به این ترتیب این اجتماع عظیم و پرشکوه مىتواند منشا برکات از جمله آگاهى بخشیدن به مردم در زمینه معارف اسلامى و رویدادهاى مهم اجتماعى و سیاسى، ایجاد همبستگى و انسجام هر چه بیشتر در میان صفوف مسلمین بهگونهاى که دشمنان را به وحشت افکند و پشت آنها را بلرزاند، تجدید روح دینى و نشاط معنوى براى توده مردم مسلمان، جلب همکارى براى حل مشکلات عمومى شود.
در طول تاریخ مواردى را مشاهده مىکنیم که هر کس میخواست بر ضد حکومتى قیام کند، نخست از شرکت در نماز جمعه او خوددارى مى کرد، چنانکه در داستان عاشورا مى خوانیم که گروهى از شیعیان در خانه «سلیمان بن صرد خزاعى» جمع شدند، و نامهاى خدمت امام حسین(ع) از کوفه فرستادند، که در نامه آمده بود «نعمان بن بشیر» والى بنىامیه بر کوفه، منزوى شده و ما در نماز جمعه او شرکت نمىکنیم، و چنانچه بدانیم شما بهسوى ما حرکت کردهاید او را از کوفه بیرون خواهیم کرد.
در صحیفه سجادیه از امام سجاد، على بنالحسین(ع) مىخوانیم: «اللهم انّ هذا المقام لخلفائک و اصفیائک و مواضع امنائک فى الدرجة الرفیعة التی اختصصتهم بها قد ابتزوها؛ خداوندا! این (اشاره به نماز جمعه و عید قربان) مقامى است که مخصوص خلفاء و برگزیدگان و امناء بلند پایه تو است که ویژه آنها نمودى، و (خلفاى جور بنىامیه) آن را به زور از اولیاى حق گرفته و غصب کردهاند».
نمازجمعه از نگاه روایات
زراره و محمد بن مسلم از حضرت باقر(ع ) از تفسیر قول خداوند که: نمازها و نماز وسطى را محافظت نمایید. سؤ ال نمودند، فرمود: (نماز وسطى) نماز ظهر است و در ظهر (روز جمعه) خداوند نماز جمعه را واجب ساخته و در روز جمعه ساعتى است که بنده مسلمانى نیست که خیرى را طلب نماید جز اینکه خداوند آنرا به وى عنایت فرماید. (مستدرک الوسائل ، ج 6، ص 9)
امام محمدباقر(ع) نیز در این رابطه فرموده است: «خداوند از نماز جمعه تا جمعه، سى و پنج نماز بر مردم واجب ساخته و یک نماز از آنها را به جماعت واجب نموده که نماز جمعه مىباشد، و وجوب آنرا از نه دسته برداشته است: خردسال، سالخورده، دیوانه، مسافر، برده ، زن، نابینا، و هرکس در فاصله دوفرسنگى با نماز جمعه قرار دارد. (برخى به جاى دیوانه، لنگ را روایت کردهاند). (مستدرک الوسائل ، ج 6، ص 5)
زراره مىگوید: امام صادق(ع ) ما را آنقدر به نماز جمعه تشویق نمود که پنداشتم منظور آن حضرت این است که خدمت ایشان برسیم (و نماز جمعه را به امامتشان برپا داریم) برداشت خودم را به آن حضرت عرض کردم ، فرمود: خیر همانا مقصودم نمازى بود که خودتان دارید. (تهذیب ، ج 3، ص 239)
نبی مکرم اسلام نیز در این رابطه فرموده است: «برهر کس که به خداوند و روز قیامت ایمان دارد در روز جمعه، نماز جمعه بر او واجب مىباشد، جز بر بیمار یا مسافر یا زن، یا برده و هر کس از نماز جمعه بهوسیله پرداختن به لهو یا تجارت بىنیازى جوید، خداوند هم از او بىنیازى جوید(و عبادت او را نپذیرد) و خدا بىنیاز و ستوده است . (کنزالعمال، ج 7 ص 726، ح 21120)
امام محمدباقر(ع) نیز در رابطه با اهمیت درک نمازجمعه فرمودهاند: «نماز جمعه بر هر کس که نماز صبح را پیش خانواده خود خوانده و جمعه را درک کند واجب است. پیامبر در روزهاى دیگر، نماز عصر را هم وقت ظهر مىخواند تا وقتى با پیامبر نماز را بهجا آوردند بتوانند قبل از فرا رسیدن شب به خانه بروند و این تا روز قیامت سنت است». (تهذیب ، ج 3، ص 240)
همچنین، امام صادق(ع) از پدر بزرگوارش روایت مىنماید: روش على(ع ) چنین بود، کسانى را که بهواسطه بدهکارى یا تهمت محبوس بودند(روز جمعه) براى شرکت در نماز جمعه از زندان خارج مىساخت و آنها به نماز حاضر مىشدند و اولیائشان ضامن مىشدند که آنان را به زندان بازگردانند. (مستدرک الوسائل، ج 6، ص 27)
نماز جمعه، نمازى حکومتى است
امام علی(ع) فرموده است: «هرگاه طایفهاى امیرى داشته باشند که حدود (الهى) را برایشان اجرا نماید، اقامه نماز جمعه و رفتن به منى در ایام تشوق بر آنان واجب است. (مستدرکالوسائل، ج 6، ص 13)
نبی مکرم اسلام حضرت محمدمصطفی(ص) نیز میفرمایند: هرگاه روز جمعه فرا رسد، شیطانها صبح زود با پرچمهایشان به بازارها مىروند و به طرف مردم موانعى مىافکنند و آنان را از آمدن به نماز جمعه باز مىدارند. (کنزالعمال، ج 7)
وجوب نماز جمعه
پیامبراکرم(ص) در خطبه روز جمعه فرمود: «بدانید که خداوند نماز جمعه را تا روز قیامت بر شما واجب گردانیده است» و نیز فرموده است: «هرگاه در جنگ خطبه مىخواند بر کمان تکیه مىکرد و هرگاه در (نماز) جمعه خطبه مىخواند، بر عصا تکیه مىداد» و نیز فرموده است: «روز جمعه فردى از شما برادر مؤ من را از جا بلند نکند تا در جاى او بنشیند، بلکه بگوید: جا بگشایید».
انس بن مالک از پیامبر اکرم(ص ) روایت مىنماید که فرمود: هنگامىکه هفتاد نفر از ماروانه نماز جمعه شوند، مانند هفتاد نفر موسى (پیامبر) باشند که برپروردگارشان وارد گردیده باشند یا برتر از آنها. (کنزالعمال، ج 7 ص 709، ح 21043)
استجابت دعا
امام صادق(ع) در رابطه با نقش نمازجمعه در استجابت دعا فرموده است: «ساعتى که دعا در آن مستجاب است روز جمعه و فاصله میان پایان خطبه، تا به صف ایستادن مردم مىباشد» و نیز عبدالله بن بسر و جابر گویند، مردى روز جمعه وارد مسجد شد، در حالىکه رسول خدا(ص) مشغول خواندن خطبه بود، او مردم را لگدمال مىنمود(و از میان صفها براى پیدا کردن جا حرکت مىکرد) پیامبر(ص) فرمود: بنشین که مردم را اذیت نمودى. همچنین، نقل شده که در مدینه وضع چنین بود، آنگاه که روز جمعه مؤذن اذان مىگفت، منادى بر اساس کلام خداوند: «اى آنان که ایمان آوردهاید! آنگاه که براى نماز از روز جمعه اذان گفته شد، بهسوى خدا بشتابید، و سوداگرى را رها کنید)» ندا در مىداد: خرید و فروش حرام شد، خرید، و فروش حرام شد. (وسائل الشیعه ، ج 5، ص 87)
از امام رضا(ع ) نقل شده که فرمود: کسىکه روز جمعه پیش از نماز جمعه سفر کنید، ایمن نیست از اینکه خداوند متعال او را در سفرش حفظ نکند، و او را در خانوادهاش جانشین نشود، و او را از فضلش روزى ندهد.(بحارالانوار، ج 89، ص 201)
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرنگار ایکنا با تاکید بر اینکه خداوند عبادتی خواسته است که بر محور ولایت باشد، گفتد: ولایت شاخصی است که با آن خدا را میبینیم و جهت کارها را بهسوی خداوند قرار میدهیم.
وی با بیان اینکه جماعت نیز یکی دیگر از عوامل حُسن عبادت است، ادامه داد: انسان عبادت جمعی دارد و در این میان یکی از مصادیق عبادت که تمام شاخصههای حسن عبادت را در خود جمع کرده نماز جمعه است.
امامجمعه خرمآباد با تاکید بر اینکه نماز جمعه یکی از شاخصهای بزرگ اسلام و ایمان است، اظهارکرد: بهنوعی که اگر کسی سه هفته پی در پی نماز جمعه را نخواند از زمره اهل ایمان خارج میشود.
میرعمادی با اشاره به اینکه نماز جمعه آثار تربیتی، اخلاقی، سیاسی و ... فراوانی در جامعه دارد، یادآور شد: نماز جمعه کانون بندگی و بیداری است.
وی با تاکید بر اینکه بیداری جامعه در سایه نماز جمعه صورت گرفته است افزود: رشد سیاسی و عبادی جامعه مدیون برگزاری نماز جمعه در کشور است.
سه بُعد نماز جمعه
نماینده ولی فقیه در استان لرستان با بیان اینکه نماز جمعه محل تطهیر روح و تزیین جان و دل انسان است، تصریح کرد: نماز جمعه نشاط، شادابی و معنویتی دارد که در هیچ عبادتی مشاهده نمیشود.
میرعمادی با اشاره به اینکه نماز جمعه سه بُعد دارد، گفت: ارتباط انسان با خداوند، ارتباط با مردم، ارتباط با حکومت و ولایت سه بُعد نماز جمعه است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه نماز جمعه محل خنثی کردن توطئههای دشمنان است، ادامه داد: تمام سیاستمداران در روزی که رهبر معظم انقلاب نماز جمعه را برپا میکند به سخنان ایشان توجه میکنند.
امامجمعه خرمآباد با بیان اینکه رهبر فرزانه انقلاب سیاستهای کلی، اساسی و بنیادین نظام را در نماز جمعه بیان میکنند، افزود: حساسترین و مهمترین مطالب را رهبر معظم انقلاب در نماز جمعه مطرح میکنند.
حجتالاسلام میرعمادی با تاکید بر اینکه نماز جمعه پشتوانه و حمایتگر نظام است، تصریح کرد: خوشبختانه روز به روز شاهد گسترش کمی و کیفی نماز جمعه در کشور هستیم.
وی با تاکید بر اهمیت فعالیت دفتر شورای سایتگذاری ائمه جمعه اظهارکرد: این دفتر در راستای ایجاد وحدت، پیگری مشکلات ائمه جمعه، برگزاری منسجم نماز جمعه و ... فعالیت مؤثر دارد.
ائمه جمعه؛ حلقه وصل بین مردم و مسئولان
حجتالاسلام احمدرضا غلامی، معاون فرهنگی، آموزشی و پژوهشی ادارهکل تبلیغات اسلامی لرستان در گفتوگو با خبرنگار ایکنا ائمه جمعه را حلقه وصل بین مردم و مسئولان دانست و افزود: نماز جمعه از عنایات الهی و برکات بسیار ارزشمند انقلاب اسلامی است.
وی عنوان کرد: در تاریخ پنجم مرداد سال ۱۳۵۸ با درایت امام خمینی(ره) اولین نماز جمعه نظام جمهوری اسلامی ایران در دانشگاه تهران اقامه شد.
معاون فرهنگی، آموزشی و پژوهشی تبلیغات اسلامی لرستان ادامه داد: تریبون نماز جمعه مطمئنترین راه ارائه مطالبه مردم و مسئولان است که همگان باید در حمایت و همکاری با این سنگر محکم عدالتخواهی تلاش کنیم.
غلامی تصریح کرد: با عنایت به تاکیدات امام خمینی(ره) و بیان مطالب بسیار شگفتی برای نماز جمعه از جمله دژ محکم، فریضه واجب الهی و نماز پرصلابت و همچنین بیانات مقام معظم رهبری تحت عنوان نماز جمعه چراغ روشنی بخش هر شهر و ملجا و پناهگاه مردم بودن، هر کس در این مسیر بتواند برای آخرت خود سرمایهگذاری کند، پیروز خواهد بود.
