گنجینه ۵ هزار سند تاریخی لرستان در انتظار چاپ و پژوهش است
یدالله ستوده گفت: هزاران سند ارزشمند از دوران افشاریه، زندیه و قاجاریه که از سوی انتشارات شاپورخواست جمعآوری شده است، نیازمند حمایت ویژه مسئولان است تا از حالت بایگانی خارج شده و در دسترس محققان قرار گیرد.
به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی دانشگاه لرستان، مرکز لرستانشناسی دانشگاه لرستان روز گذشته ۲۶ خردادماه از پیشکسوت حوزه نشر کتاب لرستان و مدیر انتشارات شاپورخواست، سید یدالله ستوده، به پاس سالها تلاش در عرصه فرهنگ، هنر و نشر کتاب استان، تجلیل کرد.
این آیین از سوی مرکز لرستانشناسی دانشگاه لرستان و انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات(دفتر لرستان) با همکاری انجمن جامعهشناسی استان لرستان، بنیاد ایرانشناسی(شعبه لرستان)، معاونت فرهنگی و اجتماعی و معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه لرستان برگزار شد.
در این آیین، سید یدالله ستوده، پیشکسوت نشر کتاب، در سخنانی ضمن بیان خاطرات دوران معلمی خود درباره انتشارات شاپورخواست و تلاشهایی که با جمعآوری هزاران سند از تاریخ لرستان انجام شده است، توضیحاتی ارائه کرد.
وی افزود: در حال حاضر بیش از پنج هزار سند در اختیار دارد که نیاز است مسئولان استان از انتشارات شاپورخواست حمایت کنند تا این اسناد به مرحله تهیه کتابهای ارزشمند برسد و در اختیار پژوهشگران و محققان استان قرار گیرد.
ستوده ادامه داد: این اسناد متعلق به دورانهای مختلف تاریخی مانند قاجاریه، زندیه، افشاریه و صفویه هستند؛ بخشی از اسناد نیز مختص تحولات دوران مشروطه در استان لرستان است.
ستوده دارای چند شأن اثرگذار در حوزه فرهنگ استان لرستان است
علی نوری، مدیر مرکز لرستانشناسی دانشگاه لرستان در سخنانی گفت: ستوده دارای چند شأن است؛ شأن معلمی که جایگاه والایی در فرهنگ استان دارد؛ دیگری، شأن پژوهشگری و سند پژوهی است؛ تبدیل سند به متن پژوهشی قابل استفاده مرهون زحمات فراوان این پیشکسوت در انتشارات شاپورخواست بوده است؛ او ناشر بزرگی است که توانسته است ۹۰۰ عنوان کتاب منتشر کرد؛ در نهایت هم شأن حمایتگری و ترویج و حفظ فرهنگ لرستان است که هرکدام نیازمند برگزاری یک مراسم بزرگداشت است».
محمدرضا حسنیجلیلیان، رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه لرستان با بیان اینکه تجلیل از بزرگان باید جدیتر انجام بشود، افزود: گروه ادبیات یا گروهی مثل تاریخی به خوبی میتواند از اسناد و گنجینه سند ستوده استفاده کنند که باید انجام بشود.
وی اظهار امیدواری کرد و گفت: اینگونه نشستها در آینده نیز بهصورت تخصصیتر برگزار بشود تا ارتباط بین دانشگاه با محافل تخصصی فرهنگی، هنری، اجتماعی و ادبی استان، گسترش یابد.
جلیلیان از مدیریت مرکز لرستانشناسی دانشگاه لرستان نیز به خاطر تمهیدات برگزاری این نشست، قدردانی کرد.
سلسله نشستهای لرستاننامه، تداوم دارد
مسعود زمانیمقدم، مدیر انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات (دفتر لرستان) در سخنانی گفت: قصد داریم در مرکز لرستانشناسی دانشگاه و انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات (دفتر لرستان) در جلسات آینده نیز بهصورت حضوری و مجازی این نشستها را در قالب سلسله نشستهای لرستاننامه پیگیری کنیم.
مدیر انجمن جامعهشناسی استان لرستان، افزود: حضور اساتید دانشگاه در حوزه عمومی جامعه، کمرنگ است؛ توقع داریم از مرکز لرستانشناسی دانشگاه لرستان که این حضور را تقویت کند؛ کنشگری دانشگاهیان در عرصه عمومی اجتماعی و فرهنگی را باید گسترش داد.
کتاب خوب به خواننده، بینش و دانش میدهد
در این آیین، کیانوش رستمی، روزنامهنگار و مدیرمسئول هفتهنامه نشریه سیمره در سخنانی گفت: کتاب، یک رسانه است؛ کتاب یکی از قدیمیترین وسایل ارتباطی مکتوب در جهان است؛ کتاب هنوز ماندگار است و کارکرد خودش را از دست نداده است؛ البته منظورم کتاب خوب است؛ کتاب خوب کتابی است که به خواننده، بینش و دانش بدهد.
وی به گفتههای شاعر بزرگ و حماسی ایران زمین، فردوسی، استناد کرد و افزود: فردوسی میفرماید: توانا بود هرکه دانا بود؛ یعنی هرکس داناتر باشد بهطور حتم، تواناتر هم خواهد بود؛ کتاب خوب باعث داناترشدن انسان و در نتیجه، توانمندترشدن میشود؛ بنابراین کتاب خوب که رسانه محسوب میشود کارکرد ترویج دانایی و آگاهی دارد؛ هرکجا رسانه رونق داشته باشد دانایی هم بیشتر است.
رستمی بیان کرد: انتشارات شاپورخواست، یک مؤسسه عظیم فرهنگی در غرب ایران است؛ به همین علت مسئولان بایستی از اینگونه مؤسسههای فعال در حوزه کتاب و فرهنگ، حمایت جدیتر و بیشتری کنند؛ معتقدم انتشارات شاپورخواست، خودش، یک دانشگاه و یک پتانسیل و ظرفیت فرهنگی مهم برای استان لرستان است.
مدیرمسئول هفتهنامه سیمره در بخش دیگری از سخنانش، درباره اقتصاد رسانه و سواد رسانهای، نکات تخصصی را بیان کرد و گفت: اکثر کتابهای انتشار یافته از سوی انتشارات شاپورخواست، در تراز ملی هستند و باید قدردان این ظرفیت ارزشمند فرهنگی در استان لرستان باشیم.
این دکترای روزنامهنگاری اظهار کرد: انتشارات شاپورخواست، مجموعهای فرهنگی است که بیش از دو دهه است نقش مهمی در گسترش فرهنگ مکتوب و معرفی میراث فکری و تاریخی این دیار (لرستان) داشته است؛ مرکزی که استاد ستوده دایر کرده است تاکنون ۹۰۰ عنوان کتاب در موضوعات مختلف منتشر کرده است؛ این، عدد قابل توجهی است؛ بیشینهی کتابهایی که از سوی انتشارات شاپورخواست منتشر شده است کتابهای خوبی هستند و این قابل ستایش است.
فعالیت شاپورخواست؛ مصداق نهادسازی و استمرار فعالیت نهادی
مجتبی ترکارانی، عضو انجمن جامعهشناسی استان لرستان در سخنانی گفت: بیش از ۲۰ سال سابقه فعالیت انتشارات شاپورخواست و چاپ ۹۰۰ عنوان کتاب در استان لرستان، یک حرکت بسیار ارزشمند است؛ این نکته مهم توجه به مفهوم نهادسازی است.
وی افزود: یکی از آسیبها، عدم یا ضعیفبودن نهادسازی و استمرار نهادی در استان است؛ وقتی یک مؤسسه انتشارات کتاب در استان ما بیش از ۲۰ سال فعالیت مستمر دارد از منظر جامعهشناسی، نشاندهندهی نهادسازی و استمرار فعالیت نهادی است که خود، بسیار ارزشمند است.
این دکترای جامعهشناسی اضافه کرد: ستوده فقط یک ناشر نیست؛ او بهخاطر اطلاعات فراوان تاریخی و ارتباطات گسترده با برخی خانوادههای قدیمی خرمآباد، مهارت بالایی در سندپژوهی کسب کردهاند که یک مهارت بسیار ارزشمند است.
ترکارانی اظهار کرد: ستوده یک فعال فرهنگی است اما نباید فراموش کرد که متعلق به یک تبار فرهنگی و دیوانی است و در وجودش تداوم یافته است؛ این، خود یک سرمایه است.
عضو انجمن جامعهشناسی لرستان، با استناد به نظریات بوردیو (جامعهشناس فرانسوی)، اظهار کرد: سرمایه، چند نوع است؛ فرهنگی، اجتماعی، نمادین، اقتصادی؛ ویژگی بارز جناب آقای ستوده این است که توانسته است سرمایه فرهنگی را بهصورت نسلی انتقال داد و آنرا به سرمایههای اجتماعی و نمادین، تبدیل کرد؛ تأسیس انتشارات شاپورخواست در این راستا بوده است.
ترکارانی تصریح کرد: ما باید سرمایههای فرهنگی و اجتماعی و نمادینی را که در سازگاری با دنیای مدرن هستند حفظ کنیم و تداوم ببخشیم و اینها بتوانند به سرمایه اقتصادی تبدیل بشوند که همان اقتصاد فرهنگ است.
وی بیان کرد: فعالیتهای ستوده به اینکه حافظه جمعی نوشتاری و کتبی در لرستان قوام پیدا کند کمک کرده است؛ باید کمک کنیم این حجم از سندها در خدمت توسعه فرهنگی قرار بگیرد؛ مفهوم توسعه فرهنگی متفاوت از مفهوم عقبگرد فرهنگی است؛ نباید سندها در خدمت هویتهای ناسازگار با دنیای مدرن قرار بگیرد که نتیجهاش، عقبگرد فرهنگی است؛ آنچه اهمیت دارد حرکت رو به جلو در مسیر توسعه فرهنگی است.
یادآور میشود، اعضای حاضر در نشست نیز هرکدام دیدگاههای خود را درباره فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مرتبط با نشر و کتاب و سازمانهای مردمنهاد، بیان کردند.
استاد سیدیدالله ستوده متولد ۱۳۲۵ در خرمآباد از شخصیتهای برجسته و اثرگذار فرهنگ، نشر و تاریخپژوهی محلی لرستان است و نام او با سندپژوهی تاریخی، مستندسازی تاریخ لرستان و گسترش فرهنگ کتاب و نشر در لرستان پیوندی استوار یافته است.
ستوده پژوهشگری است که با تکیه بر دانش تجربی، دسترسی به اسناد ارزشمند تاریخی و سالها کوشش مجدانه، سهمی ماندگار در روشنساختن زوایای کمترشناختهشدهٔ تاریخ لرستان، بهویژه در دورههای قاجار و پهلوی اول، داشته است.
ستوده وارث گنجینهای گرانبها از اسناد، مکاتبات، نامهها، فرمانها و مدارک تاریخی است که با همت و سخاوت فرهنگی او در اختیار پژوهشگران قرار گرفته و به منبعی معتبر برای مطالعات تاریخ محلی لرستان تبدیل شده است.
یکی از مهمترین جلوههای خدمات او، تأسیس و مدیریت انتشارات شاپورخواست در خرمآباد بوده است.
این انتشارات بهواسطه نگاه فرهنگی، پژوهشی و حمایتگرانه استاد ستوده، به دهها پژوهشگر و نویسندهٔ لرستانی فرصت داده است تا از آن در فهم و مطالعه تاریخ و فرهنگ لرستان بهرهمند شوند.
انتهای پیام
