لزوم پرهیز از خودنماییهای ضررآور در مجالس ختم/ واجبات فدای مستحبات نشود
گروه اجتماعی: متأسفانه در فرهنگ ما طوری عمل میشود که واجبات فدای مستحبات میشود کسیکه از دنیا میرود بهجای اینکه واجبات او را که دستش از دنیا کوتاه شده ادا کنند، بهفکر غذا دادن و گاهی خودنماییهای ضررآور میافتند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، حقوق والدین بر فرزندان فقط مربوط به زمان حیات آنان نمیشود و باید بعد از رحلتشان نیز همواره به فکر آنان بوده و برای ایام برزخ مرتب آذوقههای معنوی از قبیل نماز، قضاء، صدقات، کارهای خیر به نیت آنان و پاک کردن بدهکاریهای آنان فرستاد.
متاسفانه در فرهنگ ما طوری عمل میشود که واجبات فدای مستحبات میگردد کسیکه از دنیا میرود بهجای اینکه واجبات او را که دستش از دنیا کوتاه شده ادا کنند و مخصوصاً حقالناس اگر برعهده اوست ادا کنند، بهفکر غذا دادن و گاهی خودنماییهای ضررآور میافتند.
چندین روز بستگان عزادار میت سفره میاندازند و پولهایی که گاهی با عدم رضایت قلبی تهیه شده صرف امری که حتی استحباب آن ثابت نشده مینمایند.
گاهی مخارج آنچنان بالاست که تا مدتها زیر بار قرض میروند حال آنکه در سنت اسلام وارد شده که تا سه روز مردم برای تعزیت و تسلیت به دیدن اقوام میت بروند و موقع غذا که میشود، همسایگان و فامیلها، برای بستگان درجه اول میت غذا ببرند.
اگر بخواهند در حق میت خوبی کنند باید ابتدا بدهکاریهای مالی او را پاک کنند سپس نمازها و روزهها و حجهایی که بهعهده داشته بهطریقی ادا کنند سپس ارث را طبق شریعت اسلام تقسیم کنند و اگر میخواهند پولی برای او صرف کنند خرج کارهای دائمی مثل چاپ کتب مفید، ساختن مدرسه و درمانگاه و بیمارستان و مسجد و حوزه علمیه و کتابخانه و ... کنند.
امام محمدباقر(ع) فرموده است: سرور و آقای نیکان در قیامت، شخصی است که بعد از رحلت پدر ومادرش، نیز به آنها نیکی کرده است و آنان را فراموش نکرده است.
شخصی به پیامبراکرم(ص) گفت: نذر کردهام آستانه بهشت را ببوسم، حال چه کنم؟ فرمود: پای مادر و پیشانی پدر راببوس تا به نذرت عمل کرده باشی و اگر از دنیا رفتهاند، قبر آنان را ببوس.
از نظر اسلام چنانچه والدین نیازمند و فرزندان متمکن باشند، واجب است که مخارج پدر و مادرشان را بدهند.
توفیق اجباری در نیکی به والدین
عبیدزاکانی از شعرای ایران، چهار پسر داشت که به او که وضع نابسامان مالی داشت، کمک نمیکردند، روزی عبید تصمیمی گرفت و پسرانش را جداگانه خواست و به هر کدام گفت: من خمره طلایی پنهان کردهام که در نظر دارم بعد از مرگم به تو برسد! پسرها با شنیدن این سخن، رفتارشان با پدر عوض شد و همه روزه برای او اذوقه میآوردند.
عبید تا آخر عمر زندگی خوشی داشت اما وقتی بعد از مردن عبید به محل خمره رفتند دیدند که فقط کاغذی در خمره است که بر روی آن نوشته است: «خدا داند و من دانم و تو دانی/که فلوس هیچ ندارد عبیدزاکانی».
نیکی به پدر و مادر
پدر و مادر علت ظاهری به دنیا آمدن هر انسانی هستند لذا خداوند سبحان که علت اصلی وجود هر شخصی است، در آیه 83 سوره بقره در این رابطه فرموده است: «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا وَذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّکَاةَ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلاَّ قَلِیلًا مِّنکُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ؛ و چون از فرزندان اسرائیل پیمان محکم گرفتیم که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر و خویشان و یتیمان و مستمندان احسان کنید و با مردم [به زبان] خوش سخن بگویید و نماز را به پا دارید و زکات را بدهید آنگاه جز اندکى از شما [همگى] به حالت اعراض روى برتافتید».
همچنین در آیه 215سوره بقره آمده است: «یَسْأَلُونَکَ مَاذَا یُنفِقُونَ قُلْ مَا أَنفَقْتُم مِّنْ خَیْرٍ فَلِلْوَالِدَیْنِ وَالأَقْرَبِینَ وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَابْنِ السَّبِیلِ وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِیمٌ؛ از تو میپرسند چه چیزى انفاق کنند [و به چه کسى بدهند] بگو هر مالى انفاق کنید به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و مسکینان و به در راه مانده تعلق دارد و هرگونه نیکى کنید البته خدا به آن داناست».
خداوند متعال در آیه 36 سوره نساء نیز فرموده است: «وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِکُواْ بِهِ شَیْئًا وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا وَبِذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَالْجَارِ ذِی الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِیلِ وَمَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ مَن کَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا؛ و خدا را بپرستید و چیزى را با او شریک مگردانید و به پدر و مادر احسان کنید و درباره خویشاوندان و یتیمان و مستمندان و همسایه خویش و همسایه بیگانه و همنشین و در راه مانده و بردگان خود [نیکى کنید] که خدا کسى را که متکبر و فخرفروش است دوست نمیدارد».
همچنین آیات 41 ابراهیم، 151 انعام، 23 اسراء، 32 و 14 مریم، 8 عنکبوت، 14 لقمان، 215 بقره، 28 نوح نیز به این مبحث اشاره شده است.
حجتالاسلام محمدتقی صرفیپور، از کارشناسان مذهبی در گفتوگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با برخورد فرزندان با والدین، گفت: فرزندان باید به والدین خود با محبت نگاه کنند، صدایشان را بر آنها بلند نکنند، حرف آنها را در غیر واجب و حرام، بهکار بگیرند، تا به سعادت برسند.
وی افزود: فرزندان اگر با مخالفت والدین برای سفر غیر ضروری مواجه شدند نباید به آن سفر بروند، فرزندان باید در رفع احتیاجات والدین خود بکوشند، جلوتر از آنها در کوچه و خیابان گام برندارند و برای آنها دعا کند و از خداوند سبحان آمرزش آنها را طلب کند.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: فرزندان باید تا زمانیکه والدین آنها زنده هستند آنها را از خود ناراضی نگردانند و بعد از رحلت آنها همیشه به یاد آنها بوده و برای آنها دعا کرده و به نیت آنان کارهای خیر بهجا آوردند با عمل به این سفارشات میتوان گفت از نظر روانی فرزندان این خانوادهها در سلامت و آرامش خوبی هستند.
