صبر پایداری انگیزههای دینی در برابر انگیزههای مخالف است
گروه اندیشه: عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد گفت: صبر در آموزههای قرآنی از مهمترین ابزارهای دستیابی به آرامش، آسایش و کمالات انسانی است.
محسن رحیمیان، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد در گفت و گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، با بیان اینکه صبر در لغت به معنای نفس حبس است، بیان کرد: صبر عبارت از ثبات نفس و اطمینان آن و مضطرب نگشتن آن در بلایا و مصائب، مقاومت کردن با حوادث و شداید است.
وی افزود: اگر کسی بخواهد در زندگی خود از بار سنگین مشکلات و فشارهای مهم درونی و بیرونی به سلامت بیرون آید، باید به صبر بهعنوان مهمترین ابزار توجه کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد با بیان اینکه در زندگی باید زبان خود را از شکایت نگاه داشت و اعضای خود را از حرکات ناهنجار محافظت کرد، افزود: این صبر در شداید است که ضد آن جزع است، معنای صبر این نیست که انسان خود را آماده هر مصیبتی کرده و صورت خود را بگیرد تا هر کس خواست سیلی به صورت آن بزند.
رحیمیان تصریح کرد: صبر عبارت است از اینکه انسان در قلب خود استقامتی داشته باشد که بتواند کنترل نظام نفس خود را که استقامت امر حیات انسانی و جلوگیری از اختلال آن را در دست گرفته و دل خود را از ورود تفرقه و خبط فکر و فساد رأی جلوگیری کند.
وی بیان کرد: همانطور که در تفسیر المیزان نیز اشاره شده است، صابران آنهایی هستند که در مصائب استقامت به خرج داده و از پا در نمیآیند و هجوم رنجها و سختیها پایشان را نمیلغزاند بر خلاف غیر صابران که در اولین برخورد با ناملایمات قصد هزیمت میکنند و آن چنان فرار میکنند که پشت سر خود را هم نگاه نمیکنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد بیان کرد: در قرآن یکی از مقامات بزرگ انسانی، مقام صابرین دانسته شده و پیامبران به این مقام ستوده و بهعنوان الگوهای انسانی در این حوزه اخلاقی و رفتاری معرفی شدهاند.
وی با بیان اینکه خداوند در آیه 115 سوره هود، صبر پیامبر(ص) را نمادی از نیکوکاری و مقام احسان وی برشمرده و می فرمایند که صبر ریشه در مقام محسنین دارد و خداوند هرگز پاداش و اجر محسنان را تباه نمیکند، گفت: خداوند در آیاتی از جمله آیه 45 سوره بقره، صبر را یکی از ابزارهای کلیدی در زندگی بر می شمارد که آثار بسیاری از جمله آرامش و آسایش را برای شخص به ارمغان میآورد.
وی افزود: بی گمان توجه به زندگی پیامبر (ص) و صبر در نزد ایشان به ما کمک میکند تا بتوانیم از این اسوه کامل انسانی بهرهمند شویم و راه بهرهمندی از این فضیلت را بدانیم و بشناسیم، زیرا از نظر قرآن صبر نمادی از مقام احسان است.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد تصریح کرد: خواجه نصیرالدین طوسی نیز در معنای صبر میفرمایند که صبر بازداشتن نفس از بی تابی در برابر ناملایمات و مصایب است و صبر باطن را از اضطراب و زبان را از شکایت و اعضا و جوارح را از حرکات غیر عادی باز میدارد.
وی با بیان اینکه صبر مقاومت نفس در برابر هوا و هوس است، گفت: صبر پایداری انگیزه دینی در برابر انگیزه های مخالف است، انگیزه عاملی است که فاعل مختار را تحریک به انجام فعلی می کند، بعضی افعال به انسان کمک می کنند تا به کمال اخلاقی و قرب خداوند نایل شود و برخی مانع و مزاحم کمال او هستند، پس باید از افعالی که مزاحم کمال ما هستند، خودداری کنیم.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه براساس آیات قرآن، هر کسی اگر بخواهد به هدف خویش برسد باید صبر پیشه کند، تصریح کرد: از آیه 153 سوره بقره و نیز 128 سوره اعراف اینچنین استنباط میشود که صبر ابزاری کار آمد در زندگی بشر است که در کنار نماز و استعانت به خداوند، از آن طریق میتواند مشکلات بشری را حل کرده و سرنوشت فردی و جمعی او را بهگونهایی رقم زند که همه زمین در اختیار ایشان قرار گرفته و آنان وارثان و حاکمان زمین شوند.
وی با اشاره به اینکه میتوان از مراتب صبر به صبر جمیل اشاره داشت که مشکلات سنگین و گرفتاریها و بلایا را بر شخص آسان میکند و اجازه نمیدهد تا رفتار نامتعادل از خود نشان دهد، گفت: البته واکنش هایی چون گریه و درد درونی بهمعنای بیتابی و بیصبری نیست، چراکه عواطف انسانی در برابرعامل درد و هیجانات بهطور طبیعی واکنش نشان میدهد و این واکنش طبیعی برای انسان مفید و سازنده است، بنابراین مراد از بی تابی آن است که شخص تحمل خویش را از دست داده است.
