«میرسیدعلی همدانی»؛ عارفی همردیف مولانا و حافظ/ آثار میرسید علی الهامبخش وحدت اسلامی است
گروه اندیشه: میرسیدعلی همدانی روی رویدادهای قابل اجماع در دنیای اسلام تمرکز میکرد و سعی داشت اسلام را بهعنوان یک دین یکپارچه در نظر بگیرد، به همین دلیل آثار وی میتواند الهامبخش برای تقویت وحدت اسلامی باشد.
میرسیدعلیبنشهاب، معروف به «میرسیدعلی همدانی» زاده ۱۲ رجب ۷۱۴ هجری قمری همدان است. وی عارف، عالم، شاعر ایرانی قرن هشتم و از مبلغان عمده اسلام در کشمیر هند و از بزرگان سلسله کبرویه بود، بیش از ۱۱۰ اثر به وی منسوب است. از وی بهعنوان «امیر کبیر» و «شاه همدان» نیز نام برده شده است.
وی برای تبلیغ اسلام سفرهای دریایی و زمینی مختلفی انجام داد از جمله حجاز و سایر نقاط عربستان مشهد، اغلب شهرهای آسیای میانه، قفقاز، آذربایجان، سریلانکا، تبت، اما مهمترین اثر وی در کشمیر ثبت شده است.
مهاجرت «میرسیدعلی همدانی» و صدها تن دیگر از پیروانش و ایرانیان دیگر به کشمیر، موجب انتقال هنرهایی ایرانی همچون شالبافی، بافندگی، سفالگری و خوشنویسی شد. وی که به قصد حج از کشمیر خارج شده بود، به دعوت حاکم پاخلی چند روزی آنجا اقامت گزید اما به دلیل بیماری در همانجا درگذشت. پیکرش را به ختلان (کولاب) جایی که مسجد و مدرسهای احداث کرده بود منتقل کرده و به خاک سپردند.
«میرسیدعلی همدانی» همچنان در کشمیر و تاجیکستان هواداران فراوانی دارد، لقب شاه همدان در کشمیر به وی داده شده و هنوز هواداران او در «خانقاه مولا» یا «زیارتگاه شاه همدان» در کنار رود جهلم کشمیر حضور مییابند. در تاجیکستان نیز به خصوص پس از فروپاشی شوروی «میر سید علی همدانی» بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت.
با عنایت به نقش و جایگاه عالم فقیه و عالیقدر قرن هشتم هجری قمری میرسیدعلی همدانی در ترویح و گسترش فرهنگ متعالی غنی اسلام بهویژه در حوزه تمدنی ایران بزرگ و نیز نامگذاری سال 2014 و 2015 توسط سازمان یونسکو همایشی با همین عنوان با حضور اندیشمندانی از کشورهای مختلف در همدان برگزار میشود.
میرسیدعلی همدانی ملقب به «امام ربانی» است
مهدی شریفیان، دبیر علمی همایش «میر سید علی همدانی» در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: میرسیدعلی همدانی ملقب به «امام ربانی» از عارفان و اندیشمندان و سیاست پیشگان ایرانی هست که در قرن هشتم زندگی میکرده است، وی اصالتا همدانی بوده به همین دلیل در خیلی از کشورهای مطرح منطقه مثل هندوستان و پاکستان به شاه همدان معروف است.
وی افزود: میرسیدعلی همدانی در تاجیکستان معروف به «امیر جان» هست در باب وجه تسمیه «شاه» اصلاحی است که لغب اغلب عرفای مطرح ایرانی بوده از باب اینکه اینها تسلط بر نفس داشتند و قدما تسلط بر نفس را قویتر میدیدند تا حکومت بر مردم؛ به همین دلیل ایشان هم معروف به شاه همدان است.
میر سید علی شخصیتی چند وجهی است
شریفیان بیان کرد: میر سید علی همدانی آدم چند وجهی است، از یک طرف اهل کار بوده به همین جهت در مناطق هندوستان و پاکستان اشتغالزایی و کارافرینی کرده است، خیلی از صنایعی که امروز در آن مناطق تولید میشود به خصوص صنایع دستی همه به خاطر ابتکارات میر سید علی همدانی بوده است، در تاریخ عرفای کمی داریم که به اقتصاد و رشد اقتصادی، رفاه و ابادانی مردم توجه کند.
عضو هیئت علمی گروه ادبیات فارسی دانشگاه بوعلیسینا عنوان کرد: در عین حال میر سید علی همدانی یک عارف کامل است و آثاری که از وی باقی مانده او را در ردیف مولانا، سنائی و عطار و عرفای بزرگی مثل حافظ قرار میدهد، یعنی همان دیگاهها و تفکراتی که در عرفای بزرگ ما از قدیم بوده در افکار و اندیشههای میر سید علی همدانی هم کاملا مشهود است، به همین جهت وی یک شرحی بر «خمریه ابنفارض» دارد که اغلب فضلائی که این شرح را بررسی کردهاند، اذعان میکنند که میر سید علی همدانی به عنوان یک عارف صاحب سبک دارای دیدگاههای خاصی در عرفان اسلامی بوده است.
یونسکو امسال را به نام «میر سید علی همدانی» نامیده است
وی ادامه داد: میر سید علی همدانی از طرف دیگر شخصیتی بوده که به سلوک اسلامی اعتقاد داشته است، یونسکو نیز سال 2015 را به نام «میر سید علی همدانی» نامیده است، در این راستا ایران نیز مثل دیگر کشورهایی چون تاجیکستان، هندوستان و پاکستان برای وی همایش و بزرگداشتی در نظر گرفته است.
شریفیان اذعان کرد: «میر سید علی همدانی» در تبلیغ اسلام یک فرد سهله و سماعه است زیرای همین الان هم بر اینکه وی شیعه یا سنی بوده اختلاف هست، کسی که اینقدر باز عمل میکند که همه فرق اسلامی اعم از شیعه و سنی او را به رسمیت میشناسند، معلوم است اساسش بر سلوک اسلامی و تقلید اخلاق دینی و اسلامی است.
برداشت سطحی از دین در آثار میر سید علی وجود ندارد
وی افزود: در دنیای امروز ما با توجه به فضایی که تکفیریها و افراطیها ایجاد کردهاند که فرقه گرایی را در مناطق مسلماننشین دامن میزنند امثال میرسید علها و افکارشان بسیار کارساز است، چون اینها روی رویدادهای قابل اجماع در دنیای اسلام تمرکز میکردند و سعی میکردند اسلام را به عنوان یک دین یک پارچه در نظر بگیرند، به همین دلیل تفکر فرقهگرائی، قوم گرائی، افراطیگری و برداشتهای سطحی از دین در آثار میر سید علی همدانی وجود ندارد، و این یکی از جلوههای بی نظیر میرسیدعلی همدانی است که میتواند برای علما و سیاستمداران ما و همه کسانی که در دنیای اسلام دنبال راهکاری برای تقویت وحدت اسلامی هستند، الهام بخش باشد، کتابهای این عارف بزرگ در این راستا قابل تأمل است.
دبیر علمی همایش «میرسیدعلی همدانی» اضافه کرد: متأسفانه تا کنون خیلی از آثار میرسیدعلی همدانی اینگونه که به شکل چاپی تصحیح و در دسترس قرار بگیرد، نبوده است، که البته خوشبختانه در حال حاضر یکی دو جا هستند که آثار وی را تصحیح و جمعآوری کردهاند و منتظر دریافت بودجه هستند، که اگر این کتابها به زیور طبع آراسته شود و منتشر شود مردم و اندیشمندان بیشتر با افکار و اندیشههای وی آشنا میشوند.
داوری 45 مقاله رسیده به دبیرخانه همایش
عضو هیتعلمی گروه ادبیات فارسی دانشگاه بوعلیسینا با بیان اینکه برای همایش میر سید علی همدانی حدود 135 تا 140 مقاله به دبیرخانه رسیده که 45 مقاله داوری شد، اذعان کرد: سعی کردیم مقالاتی انتخاب شود که از نظر علمی ارزش چاپی داشته باشد، همچنین مقالات در اختیار دوستداران میر سید علی همدانی قرار خواهد گرفت.
شریفیان بیان کرد: حسن این همایش این است که سه قطب اجرائی استان و مراکز علمی و حوزههای علمیه استان و در رأس آن امام جمعه محترم همدان مشارکت دارند، ما کمتر همایشی داریم که به نوعی وحدت حوزه و دانشگاه باشد و در عین حال وحدت این دو با نیروهای اجرایی یک منطقه باشد به همین جهت از استاندار و دانشگاههای استان و حوزه علمیه همدان تشکر میکنم.
وی بیان کرد: با همت همه امیدواریم بعد از برگزاری این همایش برای میر سید علی همدانی یک پایلوت شناخت وی ایجاد بکنیم، یعنی مجموعه کتابهایی چاپ و مرکزی به نام وی تأسیس نماییم و هر دو یا سه سال یکبار همایشهای برگزار شود، چون به هر حال در استان همدان فرهیختگانی این چنینی زیاد داریم افرادی مانند عینالقضات، باباطاهر، ابنسینا و ... داریم که میتواند برای خود استان هم جاذبههای گردشگری و از طرف دیگر مردم این شخصیتها را بهتر بشناسند ما در بین مردم میبینیم که متأسفانه در مورد میر سید علی همدانی اطلاعات چندانی وجود ندارد.
تندیس میرسیدعلی همدانی نصب میشود
شریفیان عنوان کرد: خوشبختانه شهرداری همت کرده و تندیس زیبائی به مناسبت برگزاری این همایش در بوستان ارم نصب خواهد کرد و خیابانهایی نیز به نام وی نامگذاری میشود، زنگ مدارس در آن روز به نام زنگ «میر سید علی همدانی» به صدا در میآید و از همه فرهیختگان دعوت میکنیم که در نشستهای روزهای چهارشنبه، 20 و پنجشنبه، 21 آبانماه در سالن شهدای استانداری حضور یابند و بتوانیم به شکل باشکوهی این همایش را منعکس کنیم و در سالهای بعد هم تداوم دهیم، البته در برگزاری همایش انجمن مفاخر ایران و فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی هم مشارکت داشتهاند.
مریم بیگدلو از همدان
آساروكتاب سيد علي همداني طلب مي كنم 
