اسلام مدافع آزادی عقلایی است

محمدرضا ستوده‌نیا، عضو هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: یکی از اصول اساسی که در قرآن و دین مطرح شده، مبحث آزادی است.
وی با اشار به 256سوره بقره «لاَ إِکْرَاهَ فِی الدِّینِ قَد تَّبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَیُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ»، افزود: مفسران قرآن در تفسیر این آیه تعبیرهای مختلفی ارائه داده‌اند که یکی از تعابیر آن این است که در ساختار دین هیچ حکمی نیست که مبتنی بر اجبار و اکراه باشد؛ حتی در جایی که بر افعالی نظیر حج یا امر به‌معروف امر می‌شود.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه اشاعره معتقدند خداوند مخلوقات را خلق کرد و اعمال آن‌ها را نیز تحت کنترل دارد، بیان کرد: معتزله نیز بر این باورند که خداوند انسان را آفرید و او را به خودش واگذار کرد، اما شیعه معتقد به حالتی بین این دو دیدگاه است، زیرا خداوند در برخی امور نظیر تولد و مرگ جبر را حاکم و در برخی امور نظیر ایمان آوردن، اختیار را حاکم کرده است.
ستوده‌نیا اظهار کرد: انسان وقتی متوجه گردد که آن چه خداوند به آن امر کرده و به مصلحت اوست، به آن عمل می کند و اجباری در آن نمی‌بیند و وقتی انسان چیزی را پذیرفت، لوازم آن را هم باید بپذیرد و آزادی نیز شامل همین قاعده است و اینکه حضرت علی(ع) می‌فرمایند «خداوند تو را آزاد آفریده، پس بنده کسی نباش» یعنی اینکه سرسپرده انسان‌هایی نباش که متعالی نیستند.
این استاد علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان با بیان اینکه به این مهم باید توجه داشت که چه تعبیری از آزادی داریم، افزود: یک تعبیر غلط از آزادی وجود دارد که معادل بی‌بند و باری است و این نوع آزادی در هیچ دین و شریعتی پذیرفته نیست، زیرا این نوع آزادی باعث ایجاد مزاحمت برای افراد بشر می‌شود.
ستوده‌نیا با بیان اینکه اسلام مدافع آزادی عقلایی است، ادامه داد: آزادی منجر به بی بند باری نظیر تعرض به ناموس و مال دیگران در اسلام محدود و ممنوع شده است.
وی با بیان اینکه قرآن نه‌تنها محدود کننده آزادی نیست، بلکه ندای آزادی سر می دهد، گفت: احکام اسلام در راستای آزادی تدوین شده است و آزادی که قرآن برای زنان در نظرگرفته قابل توجه می باشد و اسلام نیز حقوق زن را احیا کرده است.