آداب مصرف گوشت/ توجه کمتری به بعد اعتقادی غذا خوردن شده است

اسلام در خصوص رژیم‌های غذایی و اصلاح شیوه خورد و خوراک توصیه‌های زیادی دارد. رژیم‌های مطلق گوشتخواری، گیاهخواری، میوه‌خواری، دانه‌خواری و... را تائید نمی‌کند و اصل را بر این می‌داند که چون ساختار دستگاه گوارش انسان همچون چهار پایان، پرندگان، خزندگان، درندگان و سایر موجودات نیست و شباهتی ندارد در نتیجه بر اساس نیاز بدن انسان، استفاده همزمان و متعادل، از همه گروه‌های غذایی ضروری است و البته آدابی نیز برای غذا خوردن بیان کرده است.

امام علی‌(ع) در خصوص غذا خوردن می  فرمایند: به هنگام غذا خوردن خدای را یاد كنید و از بیهوده گویی اجتناب كنید، زیرا كه طعام نعمت و رزقی از خداوند است و بر شماست كه در آن خدای را یاد كرده و شكر گویید. (فروع كافی، جلد 6، صفحه 296) این حدیث و بسیاری دیگر از سخنان ائمه اطهار(ع) نشان می دهد اسلام به آداب درست غذا خوردن بسیار اهمیت می دهد زیرا نیمی از سلامت بدن و جسم و جان به ان بستگی دارد.

همچنین دین مبین اسلام توصیه های فراوانی در خصوص مصرف گوشت که امروزه به نظر می رسد قسمت اصلی وعده های غذایی را در بر گرفته دارد مااند اینکه امام صادق‌(ع) می‌فرمایند: در هر هفته یكبار گوشت بخورید و خود و فرزندانتان را بدان عادت ندهید زیرا موجب اعتیادی همچون اعتیاد به شراب می‌شود نیز آنان را بیش از چهل روز از آن محروم نكنید، چرا كه آنان را بد خوی می‌كند.

حجت‌الاسلام محمد مهدی حاجی‌لویی، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: در رابطه با مباحث اعتقادی آداب و اخلاق غذا خوردن خداوند می‌فرماید: یا أَیهَا النَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِی الأَرْضِ حَلاَلًا طَیبًا وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّیطَانِ؛ ای مردم از آنچه در زمین است حلال و پاكیزه بخورید و از گامهای شیطان پیروی نكنید»(168/بقره)؛ همچنین در آیه 88 سوره مائده نیز آمده است بخورید اما تقوا را نیز به خرج دهید.

اخلاق غذا خوردن به دو بخش اعتقادی و رفتاری تقسیم می‌شود

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه در رابطه با آداب غذا خوردن در دین مبین اسلام، اذعان کرد: آداب و اخلاق غذا خوردن به دو بخش اعتقادی و رفتاری تقسیم می‌شود که به آداب اعتقادی آن کمتر پرداخته و توجه می‌شود.

حجت‌الاسلام حاجی‌لویی عنوان کرد: همچنین خداوند می‌فرماید« يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا...؛ ای پيامبران از غذاهای پاكيزه بخوريد و عمل صالح انجام دهيد »(سوره المومنون/ آیه 51) تمامی این آیات در رابطه با بخشی از اخلاق غذاخوردن است و وظیفه داریم در کنار غذا خوردن به خداوند نیز ایمان آوریم و از شیطان پیروی نکنیم.

وی بیان کرد: بخش دیگر آداب غذا خوردن رفتاری است که در بحث رفتار نیز در آیه 172 سوره بقره آمده است که بعد از غذا خداوند را شکر کنید و البته بهتر است این شکرگزاری با صدای بلند و توسط بزرگ خانواده انجام شود چراکه تاثیرگذاری آن بیشتر است.

وی اذعان کرد: در آیه 31 سوره اعراف آمده است بخورید اما اسراف نکنید؛ در آیه 81 سوره طه آمده است در غذا خوردن زیاده‌روی نکنید و در غذا خوردن تعادل داشته باشید؛ همچنین آمده است از غذای حلال استفاده کنید و پیامبر اکرم(ص) فرموده‌اند: قبل از غذا دست روی خود را بشویید چراکه فقر را از انسان دور می‌کند.

منع خوردن و نوشیدن هنگام راه رفتن و یا ایستاده

حجت‌الاسلام حاجی‌لویی در ادامه با اشاره به اینکه قبل از غذا خوردن «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» بگویید تا برکت غذایتان زیاد شود، اظهار کرد: همچنین هنگام راه رفتن و یا ایستاده نخورید و نیاشامید که متأسفانه در جامعه امروزی استفاده از فست فودها و غذا خوردن جوانان به صورت ایستاده زیاد شده است.

این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: شمرده شمرده غذا خوردن و طرز درست نشستن هنگام غذا خوردن در دین مبین اسلام بسیار تاکید شده است؛ که تمامی اینها هر کدام جداگانه قابل بحث و تأمل است.

مصرف غذای حلال از دستورات مهم اسلام است

آیت‌الله قائینی، عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی‌سینا نیز در گفت‌و‌گو با ایکنا از همدان، عنوان کرد: در رابطه با آداب خوردن و آشامیدن دستورات فراوانی در دین مبین اسلام آمده است؛ از جمله سفارشات مهم در این رابطه این است که غذای حلال بخورید و هر آنچه به دستتان رسید را استفاده نکنید.

وی افزود: از دیگر سفارشات در دین مبین اسلام این است که قبل از غذا خوردن دست و صورت خود را بشویید، چراکه برای هضم غذا و برای از بین بردن کسالت‌های روحی موثر است؛ دیگری این است که قبل از غدا خوردن «بسم‌الله» بگویید، بعد غذا از خداوند سپاسگزاری کنید، همچنین هنگام غذا خوردن راه نروید و در حال نشسته باشید.
 
طهارت در غذا خوردن و استفاده از غذای مناسب طبع

عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلی‌سینا بیان کرد: همچنین از دیگر آداب غذا خوردن این است که در غذا ندمید، غذا را به صورت داغ استفاده نکنید، با طهارت غذا بخورید، غذاهای مناسب با مزاج خود استفاده کنید، در هر فصل از میوه مخصوص به همان فصل استفاده کنید و همچنین غذا را در وعده مناسب بخورید.

آیت‌الله قائینی با بیان اینکه در رابطه با مصرف گوشت نیز در دین مبین اسلام اشاراتی شده است، عنوان کرد: در روایات آمده است که گوشت زیاد مصرف نشود، زیرا قلب انسان را قصی می‌کند؛ همچنین آمده است که هفته‌ای یک یا دوبار از گوشت استفاده شود.

این استاد اخلاق در ادامه گفت: هنگام مصرف گوشت غده‌های آن را خارج کنید، چراکه دچار جزام می‌شوید و همچنین گوشت را کامل بشویید و گوشت حیوان‌هایی را بخورید که مناسب انسان باشد؛ گوشت نمک زده شده را نخورید، همچنین در روایات آمده است که گوشت را به صورت خام استفاده نکنید چراکه گوشت خام در شکم تولید کرم می‌کند.

گزارش از مهری درویش قنبر