مشارکت اجتماعی ضعیف گسترش فضای شایعه را به دنبال دارد

امان‌الله قرائی‌مقدم، جامعه‌شناس در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، اعتماد افقی و عمودی را یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های یک جامعه مدنی دانست و گفت: اگر اعتماد بین اعضای جامعه و میان مردم و مسئولان وجود نداشته باشد بازار شایعه پراکنی داغ می‌شود.

وی گسترش شایعه در جامعه را نتیجه وجود ابهام برشمرد و عنوان کرد: اگر مردم از اخبار دقیق و متقن در بازه‌های زمامی مربوطه، محروم بمانند شایعه در جامعه رواج پیدا می‌کند.

شایعه؛ آب دریاست!

قرائی مقدم با بیان اینکه شایعه همچون آب دریا است که هر چه از آن بنوشیم بر تشنگی ما افزوده می‌شود، گفت: شایعه همیشه وجود داشته و همواره خسران و تباهی به دنبال داشته است.

وی شکوفا نشدن اقتصاد را یکی از آسیب‌های جدی شایعه عنوان کرد و گفت: شایعه بدبینی را در جامعه رواج می‌دهد، به نحوی که مردم از یکدیگر و نسبت به دولت و حکومت سلب اعتماد می‌کنند. این بی‌اعتمادی روح و روان مردم جامعه را خدشه‌دار و سبب پرخاشگری می‌شود.

قرائی‌مقدم همچنین گسترش شایعه را در فضای سیاسی جامعه سبب هرج و مرج و گاهاً اغتشاش و تظاهرات دانست و گفت: شخصیت‌های بزرگ سیاسی همواره بازیچه شایعه شده‌اند. مشارکت اجتماعی ضعیف مردم سبب شکل گیری شایعه می‌شود.

وی ادامه داد: گاهی موضوعی کوچک سنگ بنای شایعه‌ای بزرگ را تشکیل می‌دهد.آغاز شایعه سازی همیشه نیز از داخل مرزهای یک کشور نیست بلکه گاهی جریاناتی مدیریت شده شایعه را به وجود می‌آورد و بی‌اطلاعی مردم سبب انتقال و پروبال دادن به آن می‌شود.

این جامعه شناس راه حل مقابله با شایعه را پر رنگ کردن فضای مشارکت اجتماعی برای شهروندان دانست و گفت: زمینه مشارکت اجتماعی باید از دوران دبستان برای دانش‌آموزان ایجاد شود تا در بزرگسالی این مهم در آنان نهادینه شود.

ضرورت ترویج تفکر ادراکی بجای تفکر احساسی

وی عمر شایعه را کوتاه دانست و گفت: تفکر ادراکی به جای تفکر احساسی می‌تواند مردم را برای مبارزه با شایعه بیمه و زوایای حقیقت را بیشتر نمایان کند.