«نوروز سلطان»؛ نماد همبستگی مذهبی علویان در بلغارستان

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، محمد علی کیانی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در بلغارستان با انتشار مطلبی در این باره می‌نویسد: نوروز، بزرگترین جشن شیعیان علوی، در بلغارستان است؛ که همزمان با عید نوروزِ ایرانیان، در روز ٢١ مارس، جشن گرفته می‌شود. علویان روز نوروز را "نِوروز سلطان" می‌نامند و در این روز آتش روشن می‌کنند و همچون رسم ایرانیان در چهارشنبه سوری، از روی آتش می‌پرند.
روز نوروز برای علویان نماد همبستگی و یک پارچگی قومی و مذهبی نیز می‌باشد. علویان بهترین و زیباترین رخدادهای تاریخی و اعتقادی خود را به زیبایی طبیعت آمیخته‌اند و از این رهگذر نمادها، اسطوره‌ها، عقاید و معنویات خود را ملموس‌تر، جاودانی‌تر و البته شاعرانه‌تر نموده‌اند.

 
به اعتقاد علویان "نوروز سلطان"، روز رخدادهای عظیم در تاریخ بشری بوده است. علویان این روز را، روز آفرینش زمین، روز خلقت حضرت آدم، روز تولد حضرت علی(ع) دانسته و تقارن جشن ازدواج حضرت علی (ع) و فاطمه زهرا (ع) را نیز در این روزِ فرخ می‌دانند.
 
علویان بنا بر سخن حضرت پیامبر(ص) مولا علی(ع) را ابو تراب، پدر خاک می‌دانند. با چنین نگاه پر استعاره‌ای است که "نوروز سلطان"، روز تولد فرزند مولا علی(ع)، روز تولد خاک، روز زنده شدن زمین و آغاز سرسبزی است.
 
آمیختن شاعرانه و عارفانه نمادها و غنا بخشیدن ادراک هستی در پرتو ارزش‌های ایرانی ـ اسلامی، توسط علویان، از زیباترین جلوه‌های معنی‌ساز و شورانگیز این دوستداران اهل بیت عصمت و طهارت و معتقدان ولایت اهل بیت (علیهم السلام) است؛ که روح ایرانی را در مناسک عقیدتی خود، به زیبایی گنجانده و حفظ کرده‌اند.  
 
از طرف دیگر علویان، نوروز را روز ازدواج دختر رسول الله (ص)، فاطمه زهرا(س) با علی مرتضی (ع) هم می‌دانند. در این معنی تولد نمادین پیامبر و تداوم امامت نیز در این روز واقع می‌شود که نسل مبارک پیامبر از حضرت فاطمه (س) باقی و جاوید مانده است.
 
علویان در نگاهی و بیانی شگفت‌انگیز، اعتقاد دارند که در روز مبارک سلطان نوروز، حضرت محمد(ص)، در معراج خود و در بهشت، با حضرت علی(ع)  و چهل تن مقدس ملاقات کرده است. این داستان نیز سرشار از ظرائف، نمادها و رمز و رازهای بسیار است.
 
علویان بلغارستان بیشتر کشاورز و دهقانند. عید نوروز برای کشاورزان، آمدن بهار و شروع فصل و کار نیز هست. نوروز سلطان، نوید حیات دوباره، پایان تاریکی و بی‌باری زمستان، آغاز زندگی و شروع برکت الهی است. آنها  نوروز را در "جمع خانه" جشن می‌گیرند. مردم بهترین لباس خود را می‌پوشند و به خانه "بابا" می‌روند. "بابا" که بالاترین مقام روحانی در میان علویان و پیر و مراد آنهاست؛ "گلبانگ" نوروز را سر می‌دهد و رسیدن نوروز را اعلام می‌کند و دعای "ناد علی" را می‌خواند.
 
ناد علی را می‌توان از زیباترین و نغز ترین اشعار در وصف حضرت علی(ع) به زبان ترکی دانست که به بسیار شیوا و زیباست. البته ابیاتی از شعر "ناد علی" برای فارسی‌زبانان نیز آشناست.
 
ای مهر جاویدان علی
 
ای معنی انسان علی
 
مولا علی مولا علی
 
ای جان و جانانم علی
 
ای نور و عرفانم علی
 
مولا علی مولا علی
 
"نوروز سلطان"، تنها "جمعی" است که در آن "بابا"ها همراه با دیگر علویان به "سماع" می‌پردازند.
 
این آیین نوروزی البته تنها مختص به علویان بلغارستان نیست. نوروز سلطان در بین علویان کشورهای ترکیه، آلبانی، یونان، صربستان و دیگر کشورها نیز رواج دارد و به همین شکل می‌توان آن را آمیخته‌ای زیبا از فرهنگ ایرانی و شیعی یافت.