نمایش نسخههای خطی با موضوع شب قدر در کتابخانه مرکزی آستان قدس
گروه هنر: مجموعه ارزشمندی از نسخههای نفیس خطی با موضوع شب قدر در گنجینه کتب خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که به قلم علمای برجسته تألیف شده، قدمت برخی نسخهها به قرن هفتم برمیگردد و برخی نسخهها همزمان با تألیف کتابت شده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، سید محمدرضا فاضلهاشمی، کارشناس مسئول گنجینه کتب خطی آستان قدس رضوی، تصریح کرد: مجموعه بسیار ارزشمندی از کتب خطی نفیس در موضوع ماه مبارک رمضان، اعمال و ادعیه، شبهای قدر، عید فطر، زکات، فطریه و مانند آن، در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود که بیشتر این نسخهها به قلم علمایی برجسته همچون علامه مجلسی و شیخ صدوق تألیف و برخی نسخهها به لحاظ قدمت دارای نفاست است.
فاضل هاشمی به نسخههایی از «الاعتقادات» اشاره کرد و گفت: این کتاب که «الاعتقادات شیخ صدوق» نیز نامیده میشود، به زبان عربی بوده و در میان مباحث متعدد، به شب قدر نیز پرداخته است؛ نسخه آستان قدس، در سال 880 قمری به قلم «حسین سهام» به خط نسخ 16 سطری بر کاغذ حنایی کتابت شده، عناوین آن به شنگرف بوده و جلد مقوا با عطف و گوشه تیماج دارد.
وی ادامه داد: نسخهای دیگر از آن موجود است که در 1029 قمری به خط نسخ 9 سطری بر کاغذ حنایی با عناوین شنگرف کتابت شده و وقفی میرزارضاخان نائینی در مردادماه 1311 به شمار میرود.
کارشناس مسئول گنجینه کتب خطی آستان قدس رضوی از نسخهای نام برد که در قرن پنجم تألیف و در قرن هفتم کتابت شده و افزود: «مصباح الصغیر» تألیف «محمد بن حسن طوسی» به قلم «سلیمان بن علی مزرعی» به نسخ 17 سطری بر کاغذ حنایی کتابت شده که موضوعاتی همچون ادعیه ماه رجب، ماه شعبان، و ماه مبارک رمضان، نماز، روزه، زکات، فطریه، نماز عید فطر، شبهای قدر، نماز آیات، نماز باران، نمازهای ذیالحجه و ... دارد.
وی از اثری دیگر یاد کرد که به موضوعاتی همچون نیت روزه، شب قدر و عید فطر پرداخته است و اضافه کرد: این اثر به زبان فارسی است و نسخه موجود، در سال 963 قمری در شهر یزد به قلم «حیدر طبسی» به خط نستعلیق 19 سطری بر کاغذ نخودی کتابت شده و وقفی «امیر جبرئیل» در 1037 قمریست.
کارشناس مسئول گنجینه کتب خطی با اشاره به کتاب «روضه المتقین فی شرح اخبار الأئمه المعصومین» که به زبان عربی در سال 1062 قمری به قلم «محمدبن علی ابن بابویه» تألیف شده، بیان کرد: شرح آن از علامه محمدباقر مجلسی در قرن 11 بوده و همزمان با تألیف، به قلم «محمدباقر اصفهانی» در سال 1062 قمری به نسخ 31 سطری بر کاغذ نخودی کتابت شده و وقفی «ابن خاتون عاملی» و «اسدالله بن محمد مؤمن» در 1074 قمریست؛ این اثر مباحثی راجع به روزه، شب قدر و اعتکاف دارد.
فاضل هاشمی به نسخهای از ترجمه «رفع اللثام» به زبان فارسی اشاره و عنوان کرد: این اثر در موضوع فقه جعفری، به مباحثی درباره روزه، ماه رمضان و شب قدر پرداخته است؛ نسخه موجود در سال 1046 قمری در اصفهان به خط نستعلیق 17 سطری بر کاغذ نخودی کتابت شده، جلد تیماج دارد و وقفی نادرشاه افشار در سال 1145 قمری محسوب میشود.
وی تصریح کرد: اثری به زبان عربی با نام «دعائم الإسلام» با موضوعاتی چون روزه، شب قدر، اعتکاف، حج، آداب وضو و نمازهای مختلف، سجدههای قرآنی و... توسط «نعمان بن محمد ابن حیون» در قرن چهارم تألیف شده و وقفی «شیراحمد تونی» در قرن دهم است.
فاضل هاشمی به اثر معروف «الأمالی» شیخ صدوق اشاره و ادامه داد: این اثر به زبان عربی در موضوع اخبار و احادیث شیعه به خط نسخ 17 سطری بر کاغذ نخودی کتابت شده، جلد تیماج دارد و وقفی «محمد بن محمدتقی شوشتری» در 1309 شمسی به شمار میرود.
وی در پایان با اشاره به دو اثر در عرفان و تصوف اظهار کرد: «سرالقدر (معنی قول الصوفیه: من عرف سر القدر فقد الحد)» به زبان عربی شامل پرسشهایی از «ابوسعید ابوالخیر» عارف قرن چهارم و پاسخهای «حسین بن عبدالله ابن سینا»، به نستعلیق 15 سطری بر کاغذ نخودی کتابت شده و وقفی «محمدمهدی عماد فهرستی» در تیرماه 1310 است. اثر دیگر «کشف الحقایق» تألیف «عزیزالدین نسفی» در قرن هفتم به قلم «عبدالله مازندرانی» به خط نستعلیق 18 سطری بر کاغذ نباتی کتابت شده، وقفی میرزارضاخان نائینی است.
