کد خبر: 3571509
تاریخ انتشار : ۲۱ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۷:۴۶
تاریخچه موزه عبرت/

توقیف خانه بود موزه شد

کانون خبرنگاران نبأ: معاون موزه عبرت تصریح کرد: این فضا بگونه‌ای طراحی شده است که علاوه بر اینکه صدایی از خارج وارد ساختمان نمی‌شد هیچ صدایی حتی صدای فریاد ناشی از شکنجه زندانیان نیز به بیرون نفوذ نمی‌کرد.

عزیزالله میری، معاون موزه عبرت در رابطه با تاریخچه ساخت این موزه در گفت‌و‌گو با کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ، بیان کرد: عملیات اجرایی زندان کمیته مشترک ساواک در سال 1311 به دستور رضا پهلوی (پهلوی اول) و با نظارت و طراحی آلمانی‌ها آغاز شد و در سال 1316 با عنوان زندان و به نام توقیف‌خانه به بهره برداری رسید. پس از سال‌ها در بهمن ماه 1350 در اجرای دستور محمدرضا شاه کمیته مشترک ضد خرابکاری ساواک در محل موقت اطلاعات شهربانی تشکیل شد. با انحلال دو کمیته ساواک که در اوین مستقر بود و با تشکیل کمیته مشترک کلیه سرنخ‌های عملیاتی در اختیار این کمیته قرار گرفت و کلیه مأمورین دو کمیته قبلی ساواک مأمور به خدمت در این مکان شدند. اوایل خرداد 1352 با اوج گیری مبارزات مردم و گروه‌ها، ساختار کمیته مشترک، تجدید و توسعه یافت و با اصلاحاتی به تصویب شاه رسید.

او ادامه داد: از اوایل همان سال این محل مهم‌ترین محل بازداشت، شکنجه و تخلیه اطلاعاتی انقلابیون؛ به ویژه انقلابیون مسلمان بود. به گفته ساواک و با مراجعه به اسناد تاریخی موجود، در سال‌های 1350 تا 1357 هزاران نفر از مبارزان و انقلابیون (زن و مرد) در عملیات‌های کمیته مشترک، دستگیر و بازداشت شدند. این کمیته محل استقرار خشن‌ترین، بی‌عاطفه‌ترین و عقده‌ای‌ترین شکنجه گران رژیم شاه بود؛ گویی این که هیچ بویی از انسانیت نبرده بودند و وحشی‌گری آن‌ها در تمامی اعمال و رفتارشان موج می‌زد.

میری اظهار کرد: در سال 42 یعنی زمانی که این مکان به عنوان توقیف خانه بود باز هم افرادی مانند: حضرت امام(ره) و 80 تن از همراهانشان از جمله شهید مطهری، آقای فلسفی، شهید آیت الله غفاری، و افراد دیگری را که حس می‌کردند ممکن است مردم را علیه رژیم تحریک کنند را به عنوان زندانیان سیاسی به مدت 50 روز در این مکان زندانی کردند ولی در کل فعالیت‌های متمرکز ساواک از سال 50 شروع شد.

محوطه اصلی

معاون موزه عبرت در رابطه با محوطه این بنا گفت: این بنا از فضای دایره شکلی که کلیه راهروها و اتاق‌ها در هر سه طبقه به آن ختم می‌شود ساخته شده که در وسط آن در طبقه همکف حوض مدوری قرار دارد. این فضا بگونه‌ای طراحی شده است که علاوه بر اینکه صدایی از خارج وارد ساختمان نمی‌شد هیچ صدایی حتی صدای فریاد ناشی از شکنجه زندانیان نیز به بیرون نفوذ نمی‌کرد. تنها زمانی که در اینجا سکوت کامل حکم فرما باشد صدای اذان پخش شده از بلندگوهای مساجد اطراف همچنین صدای زنگ ساعت بانک سپه شنیده می‌‌‌شد اما اینجا هیچ وقت سکوت نبود، همیشه و بدون وقفه صدای فریاد دلخراش زندانیان زیر شکنجه شنیده می‌شد.

فعالیت‌های فرهنگی موزه عبرت

میری در رابطه با فعالیت‌های که فرهنگی موزه عبرت بیان کرد: در اردبیل و اصفهان نیز دو نمایشگاه همانند همین موزه عبرت برگزار کرده‌ایم همچنین از جمله فعالیت‌های فرهنگی این مجموعه چاپ کتاب و مصاحبه با زندانیان سیاسی قبل از انقلاب است که به این مکان دعوت می‌شوند و زندگی‌نامه‌شان را در اختیار این مجموعه می‌گذارند و توسط نویسندگان به کتاب تبدیل می‌شود و اخیراً چندین کتاب داستانی و رمان چاپ شده که مورد استقبال مردم قرار گرفته است. نرفند زندانی، سپیده سحر، شکنجه‌گران می‌گویند، شکنجه در رژیم پهلوی و تعبیدگاه‌های رژیم پهلوی، جلوه‌های ذکر خدا، زندانیان سیاسی رژیم پهلوی در کلام امام خمینی(ره)، از جمله کتاب‌های چاپ شده در این مکان است.

وی ادامه داد: زندانیان در آن سال‌های اول دفاتری در اختیار داشتند که خاطرات‌شان را یادداشت می‌کردند ولی شاه اجازه انتشار آن‌ها را نداد که بعد از انقلاب نوشته‌ها پیدا شد، همه جمع‌آوری و در نهایت تبدیل به کتاب یادداشت‌های زندان شد.

زینب رحیمی

captcha