طاهره افشینزاد، مدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا(س) همدان در گفت وگو اختصاصی با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان درخصوص سیره اجتماعی و سیاسی حضرت زهرا(س) اظهار کرد: با نگاهي اجمالي ميتوان دريافت كه به ابعاد شخصيت حضرت زهرا(س) در سالهاي اخير توجه چنداني نشده و به همين سبب ميتوان گفت بسياري از ابعاد شخصيتي حضرت زهرا(س) كه در عرصههاي مختلف بروز و ظهور داشته، به علت اين عدم توجه مغفول مانده است.
,ی ادامه داد: برخي جريانهاي فكري فقط به بعد زندگي شخصي حضرت زهرا(س) توجه كرده و از توجه به شاخصههاي مهم زندگي حضرت باز ماندهاند ولی حيات نوراني حضرت زهرا(س) داراي شاخصههاي مهمي است و باید توجه کرد که حضور در اجتماع و همراهي با رسول اكرم(ص) نكتهاي است كه از آغاز زندگي ايشان وجود داشته است.
افشینزاد با بیان اینکه دختر رسول خدا مشقات و سختيهاي فراواني را براي پا گرفتن دين اسلام متحمل شدند، گفت: اين نقش اجتماعي بعد از فوت خديجه(س)، همسر پيامبر اسلام(ص) و ابوطالب عموي ايشان با شدت و قوت بيشتري دنبال شد.
وی افزود: رشد اين جنبه از شخصيت حضرت به نگاه اسلام و پيامبر اكرم(ص) بستگي مستقيم دارد چراکه در آن زمان اعراب جاهليت، زنان را فقط وسيلهاي براي نيازهاي خود ميپنداشتند. اين نگاه غيرانساني كه آثار زيانباري براي تحكيم بنيان خانواده به بار ميآورد، از همان ابتدا به صورت عملي از طرف پيامبر نهي شد. نگاه انساني به شخصيت زن سبب پرورش ويژگي اعتماد به نفس اجتماعي و رشد درجات معنوي اجتماعي درحضرت زهرا(س) شد. به عنوان مثال حضرت زهرا(س) در جنگ احد به احوال آسيبديدگان رسيدگي ميكردند و همواره در همه لحظهها يار و ياور پدر خود بودهاند.
وی عنوان کرد: مهر بيشائبه رسول خدا(ص) به دخترش كه همزمان با آموزش معارف اسلامي صورت ميگرفت، شخصيت فاطمه زهرا(س) را به زني مقاوم و بردبار و باروحيه پايدار تبديل نمود اما متأسفانه در جهان امروز عدهاي از زنان مسلمان با تشكيل خانواده تكميل درجات علمي و مذهبي را دنبال نميكنند و وظايف آنان در رسيدگي به امور خانواده خلاصه ميشود.
زنان نیز همانند مردان باید به ترویج ارزشهای الهی بپردازندوی تشریح کرد: حضرت زهرا(س) الگو کامل زنی است كه بين وظايف خانوادگي و حضور در عرصههاي اجتماعي به خوبي توازن برقرار كردند که توجه به مسائل سياسي و اجتماعي با فوت نبي اكرم(ص) به مرحله تازهاي وارد شد و مشاهده میکنیم که ايشان با ديدن و درنظر گرفتن انحرافاتي كه بعد از فوت پيامبر(ص) دامنگير جامعه مسلمانان شد، حضور در اجتماع و افشاگري انحرافات را مصرانه پيگيري ميكردند.
وی اظهار کرد: حضرت زهرا(س) بانویی است که وظایف، همسری و مادری را به خوبی انجام میدهند و در عین حال نیز حضور قوی و کامل در عرصه اجتماعی و سیاسی دارد و مشاهده میکنیم که در عبودیت و پارسایی عابد و پارسایی بینظیر است.
وی افزود: ایشان الگوی کامل برای زنان است که اسلام قصد دارد زنان به این مرحله برسند و انسان میتواند خود را در تمام ابعاد رشد دهد ورود به یک بعد و عرصه بهانهای نیست که به ابعاد دیگر پرداخته نشود اما متأسفانه زنان در جامعه امروزی به سمت تکبعدی حرکت میکنند اما زنان نیز همانند مردان باید به ترویج ارزشهای الهی بپردازند
افشین زاد با بیان اینکه كمك به محرومان، نهراسيدن از مشكلات و آگاهي از مسائل سياسي و تحليل آنها چيزي است كه در زمان خود امري خاص و بديع به نظر ميرسد، اذعان کرد: ويژگي مهم این بانوي نمونه اسلام توجه ايشان به مقوله تربيت كودك است چراکه اين موضوع درسيره حضرت زهرا(س) بسيار مورد توجه قرار گرفته اما عدهاي تصور ميكنند كه نگاه احترام آميز به كودك و آموزش همراه با پرورش چيزي است كه در اعصار نوين آمده است.
وی اضافه کرد: نگاه خاص حضرت زهرا(س) كه حتي لالاييهايي آميخته به تربيت اسلامي را براي فرزندان خود ميخواندند، توجه ايشان به تربيت اسلامي را نشان ميدهد لذا نقش زن در تربيت فرزندان، نقشي مهم و انكار ناپذير است.
وی گفت: حضرت زهرا(س) كسي است كه فرزندان صالحي چون امام حسن(ع) و امام حسين(ع) را كه نمونه و الگوي تربيت اسلامي هستند را با اين نگاه والا، آموزش داده و تربيت كرده است. اگر زنان جامعه اسلامي به آموزههاي تربيتي دختر نبياكرم توجه كنند، جامعه مسلمان، نسلي آگاه و با بصيرت و سرشار از خوبيها را به جامعه تقديم خواهد كرد.
توصیه به مطالعه کتاب «انسان 250 ساله» وی با تأکید بر اینکه کتاب «انسان 250 ساله» از منابع غنی است که در آن سیره اجتماعی و سیاسی اهل بیت(ع) به خوبی مورد بررسی قرار گرفته است، اظهار کرد: مبارزات سیاسی و اجتماعی اهل بیت(ع) در این کتاب به خوبی به نگارش درآمده است با مراجعه به این کتاب میتوان بر سیره معصومین(ع) تسلط یافت لذا مطالعه این کتاب به همه افراد جامعه توصیه میشود.
این استاد حوزه علمیه خواهران در خصوص جایگاه حضرت زهرا (س) بیان کرد: جایگاه ایشان در این حدیث قدسی به خوبی بیان شده است که خداوند فرموده است: " لولاک یا محمد ما خلقت الأفلاک ولولا علی ما خلقتک ولولا فاطمة ما خلقتکما"؛ ای پیامبر اگر تو نبودی آسمان و زمین را نمی آفریدم یعنی هدف از آفرینش هستی رسول اکرم است و در ادامه حدیث فرموده که اگر علی نبود را نمیآفریدم واگر فاطمه نبود هردو شما را خلق نمیکردم.
وی ادامه داد: حضرت زهرا(ع) در سوره مبارک کوثر به عنوان خیر کثیر معرفی میشود و این امر جایگاه و عظمت وجودی ایشان را برای هر فردی مشخص میکند چراکه حیات، نجات، کرامت و صلابت بشری در گرو وجود مبارک کوثر محمدی(ص) یعنی فاطمه زهرا(س) است.
وی در ادامه سخنان خود به چند بعدی بودن شخصیت حضرت زهرا(س) تأکید کرد و افزود: ایشان دارای شخصیت یک بعدی نبوده است و مشاهده میکنیم که امیر مؤمنان(ع) ایشان را زمینی عنوان نکرده و فرموده است: حضرت زهرا(ع) حوریهای است در بین زمینیان لذا دارای ابعاد است که از ابعاد مختلف میتوان ایشان را مورد بررسی قرار داد.
وی ابراز کرد: یکی از این ابعاد ایشان سیره سیاسی و اجتماعی ایشان است و با بررسی دوران حیات حضرت زهرا(ع) از زمان قبل از وفات حضرت رسول اکرم(ص) تا بعد از فوت وی، حضور قوی، پر استقامت و قابل توجه ایشان در عرصههای مختلف جامعه آن زمان مشاهده میشود.
وی با بیان اینکه حیات حضرت زهرا(س) شامل دو مقطع در مدینه و مکه است، تشریح کرد: آغاز رسالت پیامبر(ص) در مکه بود که این شهر جایی است که محل مبارزه و محل انقلاب جهانی است لذا به دلیل اینکه پیامبر(ص) دارای جهتگیری است و در ایجاد انقلاب جهانی اقدام کرده است، مصائب و مشکلات بسیاری را در پیشرو دارد و حضرت فاطمه(ع) نیز قدم به قدم پدر را در این مسیر همراهی میکند و کمک و یاری رسان بزرگی برای ایشان است.
حضرت زهرا(س) نقش دختری و همسری را در غزوات به طور همزمان ایفا میکردندافشینزاد با اشاره به اینکه ایشان در کنار پدر به عنوان دختر و در کنار حضرت علی(ع) به عنوان همسر بودند، تصریح کرد: مهمترین مصادیق حضور این بانو در عرصه سیاسی و اجتماعی، جنگها و غزوات است که ایشان به گونهای عمل کردند که در خانه جای خالی پیامبر(ص) و حضرت علی(ع) را پر میکردند و در جبههها به پرستاری و رسیدگی به مسلمانان میپرداختند و حمایت و قوت قلب دادن به مسلمانان از مصادیق دیگر ایشان در غزوات بود.
وی افزود: فراوان دیده شده که حضرت زهرا(س) برای درمان، بهداشت، پرستاری و حمایت مسلمانان در جبهههای جنگ حضور پیدا میکردند که جنگ احد نمونه بارز این امر است چراکه پیامبر اکرم(ص) در این جنگ به شدت مجروح میشوند مسلمانان با مشکلات عدیدهای مواجه میشوند اما حضرت زهرا(س) هنگامیکه به حضرت نزديك شد و چهره حضرت را زخمى و دهان حضرت را آغشته به خون ديد، شروع كرد به پاك كردن خونها و می گفت: خشم خداوند بر كسى كه چهره رسول خدا را خونين كرده باشد.
وی اذعان کرد: از دیگر حضور اجتماعی حضرت زهرا (ع) موضوع شعب ابیطالب است که این دوران سخت تحریم پیامبر(ص) و مسلمانان است تا آنها دست از ایمان خود بردارند و حضرت زهرا(ع) با سن پایین خود در دوران کودکی در این سختیها پدر را حمایت میکند وغمخوار پدر است.
وی با بیان اینکه لقب "ام ابیها" در دوران شعب ابیطالب از سوی پیامبر اکرم(ص) به حضرت زهرا(س) اختصاص یافت،گفت: در این دوران، پیامبر(ص) دو یاور و پشتوانه مهم خود را یعنی حضرت خدیجه(س) و حضرت ابوطالب را از دست داد اما در این زمان حضرت زهرا(ع) مانند مادر، مشاور و پرستار به کمک پیامبر(ص) میآید لذا لقب "ام ابیها" به وی داده میشود و شور و هیجان و دوران زیبای زندگی خود را در راه حمایت از پیامبر(ص) خرج میکنند.
وی در ادامه واقعه لیلهالمبیت و هجرت مسلمانان از مکه به مدینه را از دیگر مواردی دانست که حضرت زهرا (س) در آن به خوبی ایفای نقش کرده است، بیان کرد: حضور شجاعانه، جهادگونه، مبارزگونه و روحیه انقلابی حضرت زهرا(س) در همه ادوار حیات تکرارناپذیر است و به دلیل این جایگاه عظیم ایشان است که پیامبر(ص) در برابر حضرت زهرا(ع) خم میشوند و بر دستان وی بوسه میزنند؛ باید توجه کرد که این امر فقط به دلیل محبت پدرانه نیست بلکه عظمت جایگاه این بانو باعث شد تا پیامبر اکرم(ص) دست به این عمل بزنند.
وی تأکید کرد: بازبودن درب خانه حضرت زهرا (ع)، کمک ایشان به فقرا و یتیمان واستقبال با روی گشاده از فقرا از دیگر خصوصیات مهم ایشان است؛ وجود شخصیت علمی و دانش حضرت زهرا(ع) نیز بر همگان روشن است و مشاهده میکنیم که وی در آموزش به دیگران و پاسخ به پرسشها ید طولانی دارند.
مدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا ادامه داد: "محدثه" یکی از القاب حضرت زهرا(س) است به این معنی که با فرشتگان سخن میگفتند و علوم و عجایب را از آنها فرا میگرفتند و مشاهده شده است که ایشان کشف الشهود خود را بیان میکردند و امیر مؤمنان(ع) با این جایگاه علمی و والای خود آن را یادداشت میکردند که هماکنون در اختیار حضرت ولیعصر(عج) است.
خطبه فدک نشاندهنده جایگاه علمی حضرت زهرا(س) استوی با تأکید بر اینکه بر اساس این جایگاه علمی خطبه فدک بر زبان جاری شده است که علما بسیار باید درباره آن سخن بگویند، خاطرنشان کرد: ایشان برای آگاهی دادن به مردم نه تنها درب خانه خود را باز گذاشته بلکه به مسجد میرود و با مردم سخن میگوید و خطبه فدکیه فیالبداهه بر زبان ایشان جاری میشود.
وی تصریح کرد: مشاهده میکنیم که این بانوی دو عالم پس از رحلت پیامبر(ص)، به حضور اجتماعی و مبارزات خود ادامه میدهند و با وجود اینکه داغ سنگین پیامبر(ص) را در دل دارند اما از مبارزه کردن و قیام کردن نمیهراسد تا از اسلام، دینی که نهال آن را توسط رسول اکرم(ص) کاشته شده است، به انحراف کشیده نشود.
وی اذعان کرد: نکته حائز اهمیت این است که حضرت زهرا(س) در عین حال که خانم خانه است، وظایف همسری و مادری را در خانه به خوبی انجام میدهند به گونهای که حضرت علی(ع) درخصوص ایشان فرمودند: فاطمه حتی یک بار هم من را به خشم نیاورد، به حضور اجتماعی و مبارزات خود میپردازند لذا این نکته را باید برای همه بانوان مورد تأکید قرار داد.
افشینزاد اضافه کرد: اطاعت از همسر از دیگر خصوصیت این بانو است به طوریکه هنگامیکه عمر و ابوبکر حضرت امیرالمؤمنین(ع) را بری دیدار با حضرت زهرا(س) واسطه قرار میدهند، میفرمایند: یا علی خانه تو است و امر تو.؛ این سخن وی دارای بصیرت است و مشاهده میکنیم که ایشان در مسیر مباززات خود بینشی رابه کار میگیرند و به درستی عمل میکنند تا دیگر هیچ بهانهای برای دشمن باقی نماند.
وی گفت: بیتالاحزان حضرت زهرا(س) معروف است و ایشان قصد داشت با گریه و نالههای خود صدای مظلومیت را به بشریت برسانند و این اقدام وی نیز این یک مبارزه بود.
وی با بیان اینکه حمایت از ولایت شاخصترین مبارزه ایشان است، گفت: پس از واقعه سقیفه حضرت زهرا (س) نخستین کسی است که ولایت را مورد حمایت قرار دادند و با وجود بدحالی ناشی از سقط جنین درصدد هستند که امیرالمؤمنین(ع) را به مسجد نبرند و با همین حمایتها موفق میشوند امیرالمؤمنین(ع) را از مسجد به خانه برمیگردانند.
نحوه خاکسپاری حضرت زهرا(س) مبارزه استمدیر حوزه علمیه خواهران الزهرا(ع) عنوان کرد: فاطمه زهرا(س) تلاش برای اثبات حق و ولایت علی(ع) و مبارزه با انحراف در رهبری امت اسلامی را تکلیف خود می دانست لذا گاهی شبها به همراه علی(ع) به در خانه مهاجران و انصار می رفت و در حمایت از ولایت، توصیه ها و وصیتهای پدرش را به یادها می آورد و آنان را به دفاع از حق شوهرش در مسئله خلافت (که در واقع حق امت بود) و نیز حمایت از حق خودش فرا میخواند.
وی با تأکید بر اینکه نحوه مرگ و خاکسپاری و قبر مخفی وی مبارزه است تا ندای مظلومیت اهل بیت(ع) تا روز قیامت به گوش جهانیان برسد، ادامه داد: خط سیاسی فاطمه زهرا(س) بسیار روشن و روشنگر و ابهام زدا بود و چنان مدبرانه عمل می کرد که پس از او هم راه روشن بماند بر همین اساس در پایان عمر کوتاه خود و در بستر شهادت به همسر مظلومش علی(ع) وصیت کرد پیکرش را شبانه غسل دهد و به خاک بسپارد تا آنان که بر وی ستم کردند و او را آزردند، در مراسم دفن او حضور نداشته باشند و از این حضور نتوانند بهره سیاسی ببرند و کارهای خود را تطهیر و توجیه کنند لذا این نمونه ای از درایت و آینده نگری آن حضرت بود.