برداشتی از دعای «اللّهُمَّ اَدْخِلْ عَلی اَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ»

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، در دعای آمده است «اَللّهُمَّ اَدْخِلْ عَلی اَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ؛ اَللّهُمَّ اَغْنِ کُلَّ فَقیرٍ اَللّهُمَّ اَشْبِعْ کُلَّ جایِعٍ اَللّهُمَّ اکْسُ کُلَّ عُرْیانٍ؛ اَللّهُمَّ اقْضِ دَیْنَ کُلِّ مَدینٍ اَللّهُمَّ فَرِّجْ عَنْ کُلِّ مَکْرُوبٍ اَللّهُمَّ رُدَّ؛ کُلَّ غَریبٍ اَللّهُمَّ فُکَّ کُلَّ اَسیرٍ اَللّهُمَّ اَصْلِحْ کُلَّ فاسِدٍ مِنْ اُمُورِ؛ الْمُسْلِمینَ اَللّهُمَّ اشْفِ کُلَّ مَریضٍ اَللّهُمَّ سُدَّ فَقْرَنا بِغِناکَ اَللّهُمَّ؛ غَیِّرْ سُوءَ حالِنا بِحُسْنِ حالِکَ اَللّهُمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ وَاَغْنِنا مِن؛ الْفَقْرِ اِنَّکَ عَلی کُلِّشَیءٍ قَدیر؛ خدایا بفرست بر خفتگان در گور نشاط و سرور، خدایا دارا کن هر نداری را خدایا سیر کن هر گرسنه ای را خدایا بپوشان هر برهنه را، خدایا ادا کن قرض هر قرضداری را خدایا بگشا اندوه هر غمزده را خدایا به وطن بازگردان هر دور از وطنی را خدایا آزاد کن هر اسیری را خدایا اصلاح کن هر فسادی را از کارمسلمین خدایا درمان کن هر بیماری را؛  خدایا ببند رخنه فقر ما را به وسیله دارائی خود، خدایا بدی حال ما را بخوبی حال خودت مبدل کن خدایا ادا کن از ما قرض و بدهیمان را و بی نیازمان کن از نداری که راستی تو بر هر چیز توانائی».

درخواست‌هایی برای همه بشر برای کل نیازمندان فارغ از هر جنس و رنگ و زبان و نژاد و دین و آیین. درخواست‌هایی عام و اولیه که از آن جهت که انسانیم با آن دست به گریبان می‌شویم نیازهایی که تجربیات عام و جهان شمول و مشترک همه ما انسان‌هاست و بنابراین زبان مشترک همه ماست.

فقر و گرسنگی و اندوه و اضطراب ناشی از آن و بیماری و قرض و حصر و زندان و غربت و ... همه جای زمین یک معنی می‌دهد و همه ما آن‌را یکسان می‌فهمیم هرچند با شدت و ضعف‌های متفاوت. این است که این دردهای مشترک می‌توانند زبان مشترکی را بسازند که نقطه آغاز نزدیک شدن وتفاهم ودرک متقابل همه ما نوع بشراز یکدیگر قرار گیرد.

 دایره مهربانی این دعا چنان گسترده است که نه تنها همه انسان‌ها را در همه جای زمین فرا می‌گیرد و هیچ مرزی و خط کشی‌ای بین انسان‌ها نمی‌‍بینی که حتی درگذشتگان را نیز شامل می‌شود و برای آنان شادمانی و سرور طلب می‌کند. انسان‌ها از آن جهت که گرفتارند در دایره این دعا قرار می‌گیرند و عواطف و احساسات ما را به سوی خود جلب می‌کنند. بی راه نخواهد بود اگر این دعا را بیانیه نوعدوستی بشر لقب دهیم ! و به آن افتخار کنیم.

دعوتی عام به مهربانی همه انسان‌ها نسبت به هم. دعوتی قابل فهم برای همه انسان‌ها. چیزی که امروز جایش در مناسبات بین البشری !خالیست و آنچه هست خشونت مدرن فردیت و از هم گسیختگی و خودخواهی جاهلانه‌ای است که دیگری را فراموش می کند و یا بی توجهی کورو خشنِ سنتی به زندگی این جهانی انسان است و فراموشی این حقیقت که آخرت ما انسان‌ها  ازخلال همین زندگی جمعی این دنیاییمان ساخته می‌شود و اینکه «کادالفقر ان یکون کفرا». و در هردو گروه جهل خواه مدرن و خواه مقدسی! که فساد و درد و رنج ناشی از آن را در یک جا محبوس می‌بیند که اینچنین نیست و فساد در یکجا باقی نمی‌ماند و به حکم پیوستگی نوع بشر وارتباطات او و زیستگاه مشترک‌مان آثار این فقر ورنج و دردِ دیگری در خانه ما را نیز خوهد زد، دیر یا زود.

و به‌عنوان مسئولیت برانِ خداوند در زمین وظیفه‌ای بر دوش عالمان و صالحان و روشنفکران جامعه و البته حکومت‌هایی ‌است که بر دین تکیه دارند یا خود را چنین می‌نامند که بر سیری ظالم و گرسنگی مظلوم صبر نکنند و بر فقر سهمگینی که حتی تا برهنگی و بی پوششی انسانها جلو رفته است، بشورند و به دستگیری از بی‌پناهان مقروض و اندوه غمزدگان به پا ایستند و رنج غربت و جلای وطن و یا اسارت و حبس و حصر آزادگان را بر نتابند و حداقل خود را در رنج آنان شریک بدانند و ...

آری شاید علت همه این رنج‌ها و دردها و نیازهایی که تا اینجا خواسته‌ایم را بتوان در همان فساد در امور ما مسلمانان دید.گویی این جمله می‌خواهد بگوید تا مسلمین که وظیفه سلامت خویش و جامعه را دارند به اصلاح خویش نپردازند این مشکلات باقی خواهند ماند که از دیگران چه جای این مسئولیت خواهیست؟

در این راه تنها و تنها تکیه بر او می توان کرد که این مسئولیت تنها با باوربه وجود اوست که بر دوش ما قرار می گیرد و تنها هم اوست که بر چنین مسئولیت سترگی  می تواند ما را دستگیری نماید. که قادر و تواناست.

یادداشت از داریوش اسماعیلی/ معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان