شب قدر، شب رقم خوردن تقدیر بر اساس لیاقت انسان است

آیت‌الله محمد محمدی قائینی، استاد درس خارج از فقه حوزه علمیه استان همدان در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: شب قدر یکی از احکام، معارف و اعتقادات ما مسلمانان است که مقدّرات يك سال انسان‌ها تعيين مى‌شود و رزق و سرآمد عمرها و سایر امور در آن شب مبارك تفريق و تبيين مى‌‌شود.

محمدی قائینی تصریح کرد: رقم خوردن تقدیر انسان در این شب هيچ گونه تضادى با اراده انسان و مسئله اختيار او ندارد، چرا كه تقدير الهى به وسيله فرشتگان بر طبق شايستگى‌ها و لياقت‌هاى افراد و ميزان ايمان و تقوا و پاكى نيّت و اعمال آنهاست، يعنى براى هر كس آن مقدّر مى‌شود كه لايق آن است، يا به تعبير ديگر زمينه‌هایش از ناحيه خود او فراهم شده و اين نه تنها منافاتى با اختيار ندارد بلكه تأكيدى بر آن است.

آیت‌الله قائینی اضافه کرد: انسان‌ها اگر شب قدر را قدر بدانند، به نتايج و آثارى دست مى يابند كه ارزيابى آن نتايج و آثار براى احدى از جنّ و انس و ملائكه مقدور نيست. در عظمت آن شب همين بس كه نزول قرآن براى هدايت بشر و فضاى فرود ملائكه و روح و هديه آوردن سلامت دائم و بركت هميشگى براى بندگان الهى است.

این مدرس سطح عالی حوزه ادامه داد: نزول کتاب آسمانی از جمله قرآن کریم در این شب از سوی پروردگار، نشان از عظمت و شرافت والا و الهی بودن این کتب دارد، در شب‌های قدر پروردگار انسان را به دعا، انابه و استغفار از گناهان سفارش کرده است تا بهترین تقدیر را برای او مقدر کند، چرا که طلب بخشش از خداوند و راز و نیاز با معبود و در خواست بهترین‌ها از او می‌تواند تقدیر انسان را تغییر دهد.

وی گفت: انسان باید از این شب‌ها بهترین استفاده را ببرد و این لیالی را درک کند که در این راستا باید سعی کند رابطه خود و پروردگار را استحکام بخشد و خدا در قلب خود و حضور در محضر او را با تمام وجود احساس کند.

آیت الله محمدی قائینی ادامه داد: انسان در محضر خدا بایستی خود را نیاز مطلق بداند و تمام نیاز‌های خود را با لسان باطن به خدا عرضه کند و از خداوند خواهان بهترین‌ها باشد که اگر اینگونه شود به مخازن نعمات الهی دست یافته و از برتربن ها بهره‌مند خواهد شد.

آیت‌الله قائینی عنوان کرد: آنچه که به عنوان اعمال شب قدر معین شده است می‌توان در دو گروه، اعمال مشترک بین سه شب، 19، 21 و 23 و اعمال خاص هر یک از این لیالی عنوان کرد، از جمله اعمال مشترک در این سه شب، انجام غسل به نیت شب قدر، دو رکعت نماز كه در هر ركعت پس از سوره «حمد»، هفت مرتبه «توحيد» خوانده و پس از فراغت از نماز هفتاد مرتبه، أَسْتَغْفِرُ اللّه وَ أَتوبُ الَيْهِ بگويد.

وی ادامه داد: فضیلت سفر به کربلا در این لیالی، همچنین اقامه 100 رکعت نماز دو رکعتی، شب زنده داری و احیا با قرائت ادعیه و اذکار، تلاوت قرآن و... حتی در صورت بی‌بهره بودن از هر یک از موارد، شب زنده داری در این شب‌ها بسیار تأکید شده است، زمزمه دعای جوشن کبیر، طلب عافیت و سلامتی ، دعای ویژه این ایام و به سر گیری قرآن و اعمال خاص آن از جمله اعمال مشترک این سه شب با فضیلت است.

وی یادآور شد: از جمله اعمال ویژه شب 19 را می‌توان، قرائت چهار دعای خاص این شب و دعا روزانه ماه مبارک رمضان و 100 مرتبه، استغر الله ربی و اتوب علیه، از اعمال خاص شب 23 که احتمال بالایی از میان این سه شب به عنوان شب قدر دارد غسل شب 23 از ابتدا تا انتهای شب، تلاوت سوره‌های مبارکه عنکبوت، روم و دخان نیز سفارش شده است.

آیت‌الله قائینی اضافه کرد: هم‌چنین از دیگر اعمال شب 23، قرائت 100 مرتبه سوره قدر، زمزمه دعای فرج به کرات، ادعیه خاص این شب و روز و اقامه 100 رکعت نماز دو رکعتی به صورت قرائت 1 مرتبه سوره حمد و 10 مرتبه سوره توحید در هر رکعت است، در این شب سفارش بسیاری به دعا برای پدر و مادر، اقوام و خویشاوندان شده است، صلوات نیز در این شب جایگاه ویژه‌ای دارد.

این استاد حوزه عنوان کرد: در مجموع، بهترين اعمال در اين شب‌ها، درخواست آمرزش و دعا برای حوايج دنيا و آخرت خود و پدر و مادر و خويشان، برادران و خواهران مؤمن، چه آنان كه زنده‌اند و چه آنان كه از دنيا رفته‌اند است.

وی در پایان افزود:  هم‌چنین خواندن اذكار و صلوات بر محمّد و آل محمّد عليهم السّلام به هر اندازه كه بتواند.