اسلام در پی تأمین سعادت دنیوی و اخروی انسان است
گروه اجتماعی: یک استاد دانشگاه گفت: انسان با یاد خداوند آرامش پیدا میکند و میبینید که در اسلام چقدر به این مؤلفه توجه شده است و در رابطه با رشد و بالندگی معنوی، قطعاً کسی سعادت انسان را تنها برآوردن نیازهای مادی نمیداند، اگرچه آن نیز بخشی از سعادت فرد محسوب میشود.
عصمت همتی، استاد دانشگاه فرهنگیان اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان در رابطه با دستیابی به زندگی سعادتمند در دنیا با توجه به آموزههای اسلامی، اظهار کرد: ما معتقدیم اسلام دینی است که میتواند سعادت دنیا و آخرت را تأمین کند.
وی افزود: دین اگر فقط در پی سعادت اخروی باشد، نمیتوان به آن عنوان دین کامل را اطلاق کرد، به دلیل اینکه قطعا انسان تا زمانی که مرحله دنیا را طی نکند، وارد مرحله آخرت نمیشود؛ پس دینی که نتواند سعادت در دنیا را برای انسان به ارمغان بیاورد، نمیتوان به وعدهاش برای رسیدن به سعادت در آخرت اعتماد کرد.
همتی با بیان اینکه در بعضی از کتب، مفسرین، اسلام را دینی در پی تأمین سعادت دنیا تعریف کردهاند، افزود: اگر در مکتبهای فکری، مؤلفههای سعادت دنیا را جستجو کنیم، به مواردی نظیر کاهش درد و رنج، رسیدن به آرامش روحی و روانی و رشد و بالندگی معنوی و ... برخورد خواهیم کرد. در اسلام توصیههای فراوانی در رابطه با کاهش درد و رنج در افراد و جامعه وجود دارد و تمام تکالیف عبادی اسلام اعم از فردی و اجتماعی به کاهش درد و رنج در حوزه زندگی فردی و اجتماعی منجر میشود.
وی با بیان اینکه در رابطه با مؤلفههای سعادت بحثهای فراوانی وجود دارد که در اسلام بسیار به آن توجه شده است، ادامه داد: از جمله این مؤلفهها، آرامش روحی و روانی، ارتباط با خداوند، نماز، دعا، اذکار و خلوت را میتوان نام برد که گمان نمیکنم امروزه کسی با این موارد مخالف باشد.
وی بیان کرد: در تفکر قرآن، انسان چون از خداست، با یاد خداوند آرامش پیدا میکند و میبینید که در اسلام چقدر به این مؤلفه توجه شده است و در رابطه با رشد و بالندگی معنوی، قطعا کسی سعادت انسان را تنها برآوردن نیازهای مادی نمیداند، اگرچه آن نیز بخشی از سعادت فرد محسوب میشود.
این استاد دانشگاه در رابطه با نقش جامعه و حکومت در دستیابی افراد به زندگی سعادتمند گفت: قطعا حکومت در این خصوص نقش دارد و اگر شما به کلمات و سخنان امیرالمؤمنین(ع) مراجعه کنید، میبینید که امام وظایف حاکمان را تأمین امنیت، فراهم کردن زمینههای لازم برای زیست افراد متناسب با شأن و کرامت آنها و اعطای آزادیهایی که موجب رشد افراد شود، میداند.
وی اضافه کرد: ضرورت عقلی تشکیل حکومت ایجاب میکند در حوزههایی که افراد به صورت فردی قادر به تأمین منافع خود نیستند، جمعی از افراد به تأمین منافع آنان کمک کنند و حداقل آن این است که حاکمان جزء وکلا هستند و وکیل مسئول دفاع از موکل خود و تأمین منافع اوست؛ بنابراین اگر وظیفهای برای حکومت قائل نباشیم، پس ضرورت وجود حکومت چیست.
وی افزود: حکومت دفاع از حقوق مشروع مردم است؛ حقوق مشروع یعنی تأمین سعادت دنیا و تأمین نیازهای زیستی که پایههای اولیه هستند و بعد از تأمین نیازهای زیستی به نیازهای بعدی میرسیم.
همتی در رابطه با عواملی که در جامعه اسلامی مانع دستیابی افراد به سعادت دنیوی میشود، گفت: جامعه اسلامی از آن نظر که موظف به تأمین سعادت دنیوی است، با سایر حکومتها تفاوتی ندارد، اما حکومت اسلامی علاوه بر تأمین سعادت دنیوی باید به دنبال رشد معنوی و اخروی افراد نیز باشد و این به آن معنا نیست که بخش اول نادیده گرفته شود؛ در واقع آن بخش که به تأمین نیازها و سعادت دنیوی انسانها مربوط میشود، بین حکومتهای اسلامی و غیر اسلامی مشترک است.
وی افزود: وجود تعارضها در جامعه اسلامی میتواند یکی از موانع باشد، آن هم زمانی که نخبگان کشور دائم با یکدیگر در حال جدال بوده و به جای تلاش برای رشد دادن جامعه، وقت و انرژی خود را صرف مبارزه با یکدیگر کنند.
همتی تصریح کرد: وجود دیدگاههای متفاوت در افراد اشکالی ندارد، ولی اصرار و لجاجت بر این دیدگاهها بدون معقول و برهانی ساختن آنها، برای کسی نفعی به دنبال ندارد و ما باید همواره به دنبال گفتوگوی شفاف، واضح و عاری از توهین و تحقیر نسبت به یکدیگر باشیم تا این اصول در جای خود قرار گیرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان بیان کرد: متأسفانه شاهد آن هستیم که در دولتها، به جای تحقق دغدغههای اصلی، انرژی افراد صرف تعارض با یکدیگر میشود و جامعه بیش از همه صدمه میبیند. در شعار، همه قبول دارند که دولتها باید حداقل نیازهای ابتدایی مردم را که مربوط به سعادت دنیوی است، برطرف کنند، ولی زمانی که کارنامه چهار ساله یک دولت بررسی میشود، به نظر میرسد در این زمینه کار چندانی صورت نگرفته است.
