دولت‎های استعماری به‌دنبال افزایش گروه‎های افراطی در آسیای میانه هستند

به گزارش خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) از قم، فرزاد رمضانی پیش از ظهر امروز 21 تیر در نشست علمی بررسی جریان‎های رادیکال دینی، تکفیری در منطقه آسیای میانه و قفقاز گفت: اسلام در آسیای مرکزی اسلامی با اکثریت سنی و فرقه حنفی است، که شیعیان محدودی را در خود جای داده است.

وی افزود: فروپاشی شوری مرحله جدیدی را در منطقه به ویژه حوزه افراط گری ایجاد کرد؛ نوع نگاه دولت‎های منطقه به دین، فشار ساختارهای سیاسی اقتدارگرای منطقه که اسلام سیاسی را بر نمی تابند، از مهمترین عوامل سیاسی شکل گیری جریان های افراطی به شمار می‎رود.

وی نگاه دولت‎ها به مذهب و استفاده از دین دولتی که گاه با مطلوب‎ها و خواسته‎ها و نیازهای جوامع همخوانی نداشته، موجب نوعی واکنش و توجه به افراط گرایی دینی را رقم زده است؛ اسلام مد نظر ساختارهای سیاسی منطقه اسلام سکولار و حداقلی است که توجهی به حضور سیاسی نداشته، نقدهای سیاسی گسترده را ارائه ننموده، همراه با ساختار سیاسی مرسوم کشور باشد.

استاد دانشگاه مباحث اقتصادی را از دیکر عوامل شکل گیری و قدرت یابی جریان‏ های افراطی در منطقه عنوان کرد و اظهارکرد: بحران‎های اقتصادی گسترده در منطقه و وضعیت حصر جغرافیایی عمده کشورهای منطقه، در کنار عوامل ناکارآمدی اقتصادی، عدم رشد اقتصادی و ارائه برنامه‎ها و تلاش‎های جدی در سرانه کشور را رقم زده، گروه های و بازیگران تندرو با ارائه راهکارهایی خود را ناجی چالش‎های اقتصادی معرفی کنند.

وی عوالم منطقه‎ای و فرا منطقه ای را از دیگر عوامل افزایش توجه به گروه‎های تندو و افراطی عنوان کرد و اظهار کرد: قاچاق مواد مخدر، پدیده مهمی است که با توجه به مقابله جدی ایران با این امر در مرزهای شرقی، بخشی عمده ای از حمل مواد مخدر را به سمت شمال افغانستان و سرزمین های آسیای مرکزی و قفقاز سوق داده است.

وی با بیان این که با افزایش توان مالی حضور و نفوذ خود را در سایر کشورهای منطقه گسترش دادند، یادآور شد: پیوندهای قومی و زبانی کشورهای منطقه با کشورهایی چون افغانستان، که خود مامنی برای حضور جریان‎های تکفیری به شمار می‎رود، انتقال اندیشه افراط گرایی را به حوزه آسیای مرکزی آسان تر کرده، راه دسترسی به گفتمان‎های افراطی را تسهیل نموده است.

رمضانی اظهار کرد: گزینه مهاجرت کاری شهروندان آسیای مرکزی و ارتباط گیری گسترده، عامل مهمی در توجه شهروندان به گروه‌ها و جریان های سلفی و تندرو است.

وی به نقش برخی از کشورهای منطقه به ویژه عربستان در بازی سازی های این منطقه اشاره نمود و یادآور شد: عربستان تلاش می کند تا با نگاه ژئو پلوتیک و استراتژیک حضور و نفوذ گسترده ای را در این منطقه رقم زده، این مهم را دنبال می کند.

وی نقش اسرائیل را در قدرت یابی جریان های تکفیری بسیار مهم ارزیابی نمود و اظهار داشت: رژیم صهیونیستی از روند بنیادگرایی افراطی منطقه بهره برداری نموده، سرویس اطلاعاتی آن با پرداخت مبالغ هنگفت، برنامه های مخربی را برای عملیاتی سازی به ایشان تجویز می کنند.

پژوهشگر مسایل بسیاری بیان کرد: امریکا ضمن ارتباط گیری با گروه های تندر و سلفی، از ایشان به عنوان اهرمی مهم برای تهدید دولت ها و کشورهای منطقه استفاده نموده است؛ داعش در سالهای گذشته تلاش نموده تا با نگاه امارت سازی، حضور خود را در سرزمین‏های مختلف اسلامی  گسترش داده، ارتباطات فراوانی را با جریان های فعال محلی کشورها ایجاد نماید.

وی گفت: عوامل موثر بر آینده افراط کرایی در منطقه اشاره نمود و اظهارکرد: میزان فشار به احزاب میانه رو اسلامی افزایش یابد توجه شهروندان میانه رو به سمت کروه های افراط گرایانه و تندرو بیشتر خواهد شد؛ افزایش بحران های قومی و مذهبی و افزایش شکاف های مختلف اجتماعی، به قدرت یابی شکاف‎های اجتماعی و فرهنگی منطقه نیز بستری است که اقلیت‎های قومی منطقه می توانند زمینه سازی را برای توجه شهروندان به سمت گروه های جهادی و افراطی فراهم نماید.

وی اظهارکرد: حضور امریکا و ناتو در منطقه، نقش کشورهای بین المللی، واکنش کشورهایی همسایه، و... می تواند در آینده جریان های تندرو و افراطی منطقه تاثیرگذار باشد.

رمضانی بونش یادآور شد: تدوین راهبردهای منسجم سیاسی و حقوقی، توجه به پناسیل مراکز بین المللی، بررسی میدانی دقیق بازیگران منطقه ای و بین المللی، کمک به کشورهای منطقه برای جلوگییر از نفوذ جریان های افراطی، توجه به اختلاف گروه های تندرو، مقابله با منابع مالی و رصد و بررسی، دوری از قدرتمند نشان دادن، استفاده از مواضع وحدت بخش ، بهره گیری از فرصت اختلاف میان جریان های تندرو و افراطی و... از مهمترین مولفه هایی است که نقش به سزایی را در آینده فعالیت جریان های افراطی ایفا می‏ کند.