قرآن به شادی و نشاط توصیه کرده است
گروه اجتماعی: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه قرآن مؤمنین را به شادی و نشاط توصیه میکند، گفت: در فرهنگ دینی، شادیهایی پذیرفته است که انسان را در مسیر رشد و تعالی و قرب الهی قرار دهد.
رضا اسماعیلی، عضو هیئت علمی گروه مدیریت و برنامهریزی فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان در خصوص دیدگاه دین در رابطه با شادی و نشاط، اظهار کرد: در چارچوب دین، شادی دایره گستردهای را تشکیل میدهد و هرچیزی که موجب انبساط خاطر و فرح مؤمن شود، مورد تأکید است. از طرف دیگر، شادی و نشاط از ویژگیهای اهل بهشت ذکر شده و افراد عبوس جایگاهی در بهشت ندارند.
وی افزود: در بیان حضرت علی(ع) آمده است که رسول خدا(ص) هر گاه یکی از اصحاب خود را اندوهگین میدید، با شوخی و مزاح وی را شاد میکرد. نمونههای دیگری از این دست نیز در سیره و سنت بزرگان دینی ما وجود دارد.
اسماعیلی در پاسخ به این سؤال که چه نوع شادیای در فرهنگ دینی مورد قبول است، گفت: منظور از سرور و فرح، شادیهای مبتنی بر ارزشها و اهداف قرآنی است، یعنی شادیهایی که در مسیر تعالی، رشد و قرب الهی قرار داشته باشد؛ این نوع شادی در فرهنگ دینی نیز پذیرفته است، ولی شادیهایی که ضد ارزشهای دینی بوده و با گناه و فساد همراه باشند، در فرهنگ دینی جایگاهی ندارند.
وی ادامه داد: شادیهایی که فرد را به گناه انداخته و موجب غفلت او از یاد خدا شود، شادیهای نامطلوب و شادیهایی که فرد را به خداوند نزدیک کند، در دسته شادیهای مطلوب جای میگیرد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: در مجموع یکی از ویژگیهای انسان مؤمن، طبع مزاحگونه است و داشتن آن جزء اخلاق نیکو محسوب میشود و قرآن مؤمنین را به شاد بودن توصیه میکند.
وی با اشاره به عناصر تعیین کننده شادی گفت: تبعیت از خداوند، به یاد خدا بودن، نگرش مثبت نسبت به خداوند، تصور زیبا از مرگ و آخرت، امید به فضل و رحمت الهی، امیدواری نسبت به تحقق وعده الهی، دوری از غرور و تکبر و عدم دلبستگی به دنیا از جمله ویژگیهای شادی در فرهنگ قرآنی است.
اسماعیلی با بیان راهکارهای علمی داشتن زندگی سالم و شاد، اظهار کرد: برای افزایش شادی و نشاط در دو سطح فردی و اجتماعی، افراد باید جایگاه و ارزش خود را شناخته و به آن توجه کنند، همان جایگاه والایی که در فرهنگ دینی به آن اشاره شده است و نکته دیگر اینکه باید مفهوم نظری و عملی شادی به گونهای تبیین شود که اساسا شادی یکی از بخشهای مهم زندگی باشد.
وی اضافه کرد: گاهی مواقع افراد نسبت به باورهای دینی دچار کج فهمی یا فهمهای نادرست هستند و یا ویژگیهای رفتاری را که مخصوص یک موقعیت است، به حوزههای دیگر نیز تعمیم میدهند، برای مثال حالت تضرع و ناراحتی در مواقع شهادت ائمه(ع) را در موقعیتهای دیگر نیز ادامه میدهند؛ در صورتی که لزومی ندارد یک واقعه و رخداد زمانی را به تمام شرایط و اوقات زندگی تعمیم داد و همیشه این عادت را حفظ کرد.
این پژوهشگر مطالعات فرهنگی و اجتماعی خاطرنشان کرد: نگرش جامعه نسبت به مفهوم شادی و ابعاد و انواع آن باید اصلاح شود و از طرف دیگر، نشاطآفرینی در جامعه موضوعی است که باید به عنوان یک راهکار علمی در بحث شادسازی به آن توجه داشت؛ به ویژه برای یک جامعه جوان که ویژگی آن طراوت، بالندگی و سرور بوده و نیازمند فعالیتهای شادیآفرین است و در دنیایی سرشار از فشار و رنج زندگی میکند.
وی افزود: ضمن توجه به فعالیتهای فرح بخش، میتوان افراد جامعه را با فعالیتهای سرگرم کننده نیز آشنا نموده و با سوق دادن آنها به سمت فعالیتهای جسمانی و ورزشی، شادی را در جامعه توسعه داد.
