ایکنا بررسی کرد:
بچه خودم است، اختیارش را دارم
گروه اجتماعی: در نشست کودک آزاری که با حضور کارشناسان و متولیان این حوزه برگزار شد ضمن تأکید بر پنهان بودن زوایای مختلف کودک آزاری و خلأهای قانونی به فقر فرهنگی در تربیت کودک از جمله استدلال برخی والدین؛ «بچه خودم است، اختیارش را دارم» در مواجهه با قانون اشاره شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، کودک آزاری همواره از گذشته تاکنون از دغدغههای جدی مدافعان حقوق کودک بوده و هست و البته در فصولی که حضور کودکان در اجتماع پر رنگ تر میشود این مباحث نیز لایه های پنهان خود را بیشتر نمایان می کند.
کودکان کار و مناطق حاشیه نشین، کودکان بد سرپرست و کودکانی که حتی شاید در مدارس هم دچار آزار و اذیت شوند در همین راستا به همت ایکنا نشستی با حضور غلامرضا فتحآبادی، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی، کیانوش امینی، معاون پیشگیری بهزیستی استان، مهدی دمنه، معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان، حمید سپهریراد، نماینده شبکه اجتماعی و اعتیاد در شورای مرکزی خانه سازمانهای مردم نهاد استان و الهام حاتمی، مسئول سواد آموزی سازمان مردم نهاد سرای یاری کودکان(سیکا) در ستاد فامسا استانداری مرکزی برگزار شد.
مسئول سواد آموزی سیکا در این نشست با بیان اینکه کودک آزاری مصادیق گوناگونی دارد گفت: کودک آزاری جسمی، جنسی و روانی از جمله این مصادیق هستند که البته هر کدام مصادیق جزئیتر هم دارند، از مجموع 67 کودکی که تحت پوشش سیکا قرار دارد به دو مورد کودک آزاری جنسی مشکوک شدیم که به اورژانس اجتماعی ارجاع شد.
وی بیان کرد: در منطقه فوتبال اراک اعتیاد بزرگترین معضل خانوادهاست، متأسفانه با شیوع اعتیاد مادران نیز در این منطقه خشونت علیه کودکان تشدید شده است و مهمترین نتیجه این خشونت، جسمی و بیشتر در ناحیه صورت است.
حاتمی گفت: آنچه کودکان را بیشتر رنج میدهد کودک آزاری از نوع روحی است، برخی کودکان در مناطق حاشیه نشین درگیر آزار روحی ناشی از مشاهده مصرف مواد مخدر توسط یکی از والدین هستند این موارد در بازدید اعضای سیکا از منازل منطقه فوتبال دیده شده است.
دست اورژانس اجتماعی در مداخلات به هنگام کودک آزاری بسته است
به گزارش ایکنا؛ نماینده شبکه اجتماعی و اعتیاد در شورای مرکزی خانه سازمانهای مردم نهاد استان در ادامه این نشست با بیان اینکه فعلاً مؤسسه مردم نهادی که صرفاً به کودک آزاری بپردازد نداریم گفت: اما بخشی از فعالیت مؤسساتی مانند سرای یارای کودکان(سیکا)، مرکز آرامش کودکان آفتاب، کلینیک مددکاری و... به حمایت از کودکان بیسرپرست و بد سرپرست اختصاص دارد.
وی ادامه داد: کودک آزاری معضلی جهانی است که فقر، سوءتغذیه، جنگ، بیسوادی، عدم امنیت میتواند از عمده دلایل آن باشد اما در کشور ما باید نقص قوانین در حوزه کودک را هم به این موارد اضافه کرد این قوانین در مقام اجرا مشکل دارند در واقع برخی از قوانین حوزه کودک ضمانت اجرایی ندارند.
مدیر سابق خانههای سازمانهای مردم نهاد استان تاکید کرد: ورود مددکار در حوزه کودک آزاری محل قانونی ندارد درواقع دست اورژانس اجتماعی در این بحث تا حدودی بسته است و نمیتواند در جایی که لازم است ورود پیدا کند گاهی اوقات والدین نسبت به دخالت اورژانس واکنش شدید نشان میدهند و کار آنطور که باید پیش نمیرود.
سپهریراد بیان کرد: عمدهترین مشکل مددکاران در حوزه کودک، موانع قانونی است وقتی کودک زیر 18 سال، صغیر محسوب میشود عملاً هر کاری که مددکار بخواهد انجام دهد باید رضایت والدین را داشته باشد و وقتی والدین اجازه ورود ندهد عملاً کار مددکار غیر قانونی جلوه میکند.
وی ادامه داد: به عنوان مثال برخی والدین کودکان را اموال خود میدانند و متوجه شخصیت کودک نیستند اینها ناشی از فقر فرهنگی است.
به گزارش ایکنا؛ معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان با بیان اینکه در سال 95 منشور حقوق کودک به عنوان کار جدید و به صورت بخشنامه محرمانه به تمام مدارس سطح کشور ابلاغ شد، گفت: در کنار این بخشنامه مبانی حقوقی معلمان نیز به کلیه مدارس ابلاغ شده است. کودک آزاری جسمی برگرفته از خشونت است و آموزشوپرورش برای ریشه کنی این مشکل برای دانشآموزان، اولیاء و کارکنان دورههای آموزشی برگزار میکند.
وی تصریح کرد: بحث پیشگیری از خشونت جزو سرفصلهای آموزشی است علاوه بر آن در توانمند سازی دوره متوسطه دوم، اولیاء و کارکنان تمام مدارس، دورههای آموزشی برگزار میکنیم و در کلیه سرفصلهای پیشگیری از خشونت برای والدین بحث ارتباط مؤثر تدریس میشود.
دمنه گفت: مدرسه و آموزشوپرورش یک نهاد اجتماعی برگرفته از جامعه است و نمیتوان گفت در آن تنبیه و برخورد وجود ندارد چنین مواردی در هیات تخلفات اداری رسیدگی میشود، تذکر کتبی، شفاهی، انفصال از خدمت، تغییر محل خدمت و... برای افراد متخلف دیده شده است.
معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان مرکزی ادامه داد: سال 95 برای اولین بار در شورای آموزشوپرورش استان طرح تربیت جنسی را مطرح کردیم در اکثر کودک آزاریهای جنسی، عدم آگاهی کوک، والدین و حتی فرد آزار دهنده دیده میشود در سال 95 کارگاه آموزشی 16 ساعته در این خصوص برگزار شد هر چند برخی نسبت به این موضوع جبهه گرفتند.
وی بیان کرد: طرحهای زیادی نیز به صورت مشترک با بهزیستی داریم، 40 درصد مدارس ابتدایی استان تحت پوشش این طرحها هستند نکتهای که باید در این آموزشها در نظر گرفت استمرار و بهرهگیری از روشهای نوین است.
دمنه افزود: طرح fast نیز با هدف توانمندی سازی دانشآموزان و والدین در مدارس اجرا میشود یکی از کارهای زیربنایی آموزشوپرورش وارد کردن مهارتهای زندگی در کتب درسی و آموزشهای رسمی است که در پایه ششم و متوسطه اول آموزش داده میشود.
معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان مرکزی تاکید کرد: سالیانه آسیبهای اجتماعی را در مدارس رصد میکنیم و مناطقی که بیشترین آسیب را دارند محور فعالیتها قرار میدهیم بر اساس چهارچوب ابلاغی وزارتخانه چیزی تحت عنوان کودک آزاری که یک عنوان کلی است نداریم اما 14 آسیب اجتماعی به صورت محرمانه از داخل مدارس طبقهبندی شده که آزار جنسی یکی از این موارد است.
وی تصریح کرد: کودکان بد سرپرست، تک سرپرست و بیسرپرست، بیشترین فراوانی آسیب اجتماعی در مدارس استان را دارند این فراوانی در شهرستانها متفاوت است مثلاً کودکان بد سرپرست در صدر آسیبهای اجتماعی طبقه بندی شده مدارس اراک قرار دارد.
دمنه در پایان بیان کرد: نظارت بر عدم خشونت و کودک آزاری جزو وظایف اصلی مدیران، معاون پرورشی و فرهنگی یا معاون آموزشی مدارس است مداخلات آموزشوپرورش در بحث کودک آزاری توسط والدین از اواخر سال تحصیلی 94 جزو وظایف اصلی آموزشو پرورش تعریف شده است. این مداخلات در بحث درمان اعتیاد، روانشناسی و مشاوره، مفاسد اخلاقی و ... شامل والدین و دانشآموزان میشود اما سهم آموزشوپرورش در این مداخلات اندک است و قسمت عمده آن در دانشگاه علوم پزشکی در بخش درمان و بهزیستی اتفاق میافتد و این مداخلات در مواردی با هماهنگی یکدیگر انجام شده مثلاٌ مداخله در بحث درمان دانشآموز بد سرپرستی که آزار جنسی دیده بود.
زوایای پنهان کودک آزاری دیده نمیشود
به گزارش ایکنا؛ معاون پیشگیری بهزیستی استان در ادامه این نشست گفت:80 درصد از موارد کودک آزاری، گزارش و دیده نمیشود؛ شواهد نشان میشود ریشه مباحث کودک آزاری در خانواده است و خدمات سیستمهای اجتماعی مثل آموزشوپرورش، اورژانس اجتماعی و... بعد از وقوع کودک آزاری است، بهزیستی به صورت غیر مستقیم به آموزشهای تربیت جنسی میپردازد اما متأسفانه کتب و آموزشهایی که از تربیت جنسی در اختیار داریم با فرهنگ کشور ما تناسب ندارند.
وی ادامه داد: در سال 94، 49 مورد گزارش کودک آزاری به اورژانس اجتماعی داشتیم در شش ماه اول سال 95 نیز 33 مورد گزارش شد از این تعداد موارد معدودی به آزار جنسی مربوط میشد اما نمیتوان با قاطعیت گفت آمار آزار جنسی در پایینترین موارد کودک آزاری قرار دارد چون معمولاً مردم این موارد را گزارش نمیکنند .
امینی گفت: بخش اعظمی از آزار جنسی کودک توسط محارم انجام میشود و به دلیل خلأ قانونی و اختیارات والدین، مددکار اجتماعی نمیتواند در مقابله با آزار کودک، کاری انجام دهد. به نوعی پدری که کودک خود را مورد ضرب و شتم قرار میدهد با این استدلال که «بچه خودم است، اختیارش را دارم» از مداخله اورژانس اجتماعی ممانعت میکند.
معاون پیشگیری بهزیستی استان تصریح کرد: متأسفانه قانون مداخله نهادهای اجتماعی در بحث کودک آزاری قوی نیست در کانادا اگر کودک زیر 13 سال بیش از یک ساعت تنها بماند اورژانس اجتماعی میتواند حضانت کودک را از والدین بگیرد اما برخی والدین در کشور ما به تنها گذاشتن کودک 5 ساله در خانه افتخار میکنند.
امینی تاکید کرد: به جای دفتر بانوان باید دفتر کودکان راهاندازی کنیم متأسفانه حتی شورای کودکان هم نداریم یکی از موانع فعالیت منسجم در بحث کودک، نبود متولی ثابت است مانع دوم خلأهای قانونی است ما حتی در گرفتن حضانت کودک از خانوادههای بد سرپرست مشکل داریم شاهد والدین معتادی هستیم که یک ماه در کمپ ترک اعتیاد بستری میشوند و بعد از خروج، درخواست سرپرستی مجدد کودکشان را میکنند و بعد از پس گرفتن کودک دوباره به اعتیاد بر میگردند.
وی ادامه داد: نه فقط در کودک آزاری بلکه در کلیه آسیبهای اجتماعی نباید از نقطه صفر علمی شروع کنیم بلکه باید از تجارب و متدهای کشورهای موفق استفاده کنیم امروز در دنیا سیستمهای حمایتی قوی در بحث پیشگیری از آسیبها وجود دارد حال این سؤال پیش میآید که با وجود این سیستمها چقدر به والدین در حوزه کودک آموزش اساسی دادهایم؟ چقدر والدین قبل از به دنیا آمدن کودک، در حوزه تربیت و شناخت کودک مطالعه دارند؟
معاون پیشگیری بهزیستی استان گفت: یکی از آسیبهایی که به اندازه کودک آزاری جسمی در آینده کودک تأثیر دارد درد دل پدر یا مادر با کودک، برای یارگیری است درواقع مسائل روانی حداقل به اندازه آزارهای جسمی اهمیت دارند اما چون عیان نیست توجه چندانی به این آسیبها نمیشود.
امینی عنوان کرد: خوشبختانه اعتبارات خوبی از سوی وزارت کشور برای آموزش والدین تخصیص میشود که میتوان اختصاص بخشی از این اعتبارات برای آموزش والدین در زمینه تربیت و شناخت کودک را راهکاری برای جلوگیری از کودک آزاری دانست. متأسفانه افراط در توجه به برخی مشکلات، آسیبهای جدیدی را به وجود میآورد مثلاٌ در چند سال اخیر به حد افراط، به مشکلات بانوان و حقوق آنها پرداخته شد تا جایی که امروز شاهد افزایش خشونت علیه آقایان توسط بانوان هستیم، طی تحقیقات وزارت علوم در سال 94، شکست عاطفی در دانشجویان پسر بیشتر از دختران شده است.
وی در ادامه گفت: در بحث مشکلات کودکان و عواقب آن، فقط نمود بیرونی را میبینیم مانند کوه یخی که بخش اعظم آن در درون آب پنهان است.
معاون پیشگیری بهزیستی استان افزود: در بحث کودک آزاری، کودک را ابتدا به اورژانس اجتماعی منتقل میکنند پس از بررسی سلامت جسمی و روحی کودک تحویل خانه دختران، پسران یا شیرخوارگاه میشود، در اراک دو خانه دختران، یک خانه پسران و یک شیرخوارگاه داریم.
امینی بیان کرد: مؤسسات فعال در پیشگیری از آسیبهای کودکان کم داریم و وقتی میخواهیم کسی را برای تأسیس این قبیل مؤسسات ترغیب کنیم به دلیل موانع قانونی در حضانت یا نگهداری کودک فرد از تأسیس مؤسسه پشیمان میشود با همه این مشکلات اعتماد به بخش دولتی در نگهداری کودکان بد سرپرست بیشتر است.
ایجاد مددکاری اجتماعی در مدارس
به گزارش ایکنا؛ مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی نیز در این نشست گفت: در بحث آسیبهای اجتماعی، استان دارای نقشه راه است و بر اساس این نقشه، سند جامع کاهش آسیبهای اجتماعی را دنبال میکنیم علاوه بر این سند دو سند کاهش طلاق و اعتیاد با مشارکت تمام دستگاههای اجرایی در حال انجام است.
وی ادامه داد: با اجرای این سند توانستیم تا حدی آسیبهای اجتماعی استان را در بعضی از شاخصها همچون طلاق حدود 5.3 درصد نسبت به سال 94، خودکشی و... کاهش دهیم. اگر طبق این نقشه راه عمل کنیم میتوانیم بر مشکل آسیب اجتماعی فائق شویم.
فتحآبادی تصریح کرد: شاخص کمی سند در برنامه ششم توسعه و آنچه مقام معظم رهبری تأکید دارند کاهش آسیب اجتماعی تا 25 درصد است که اگر بخواهیم به این نرخ برسیم باید سالی 5 درصد در این حوزه کاهش داشته باشیم.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی با بیان اینکه حوزه آسیبهای اجتماعی مورد توجه ویژه مجلس و دولت است، گفت: حدود 4 میلیارد تومان اعتبار در این حوزه، طبق پروتکل و تفاهم نامه در اختیار دستگاههای اجرایی قرار گرفته است و نقش شهرداری و مدیریت شهری نیز در حوزه اجتماعی پررنگتر دیده شده است.
وی عنوان کرد: آموزشوپرورش پاشنه آشیل برنامههای پیشگیری از مواد مخدر است و با توجه به حجم برنامهها و تعدد دانشآموزان و معلمان باید به این حوزه توجه کنیم و مطالب مربوط به مواد مخدر در کتب درسی و برنامههای آموزشی باید بازنگری شود.
فتحآبادی تاکید کرد: آموزشوپرورش باید از بازخورد برنامههای آموزشی در حوزه اعتیاد و مبارزه با مواد مخدر نظرسجی داشته باشد در بحث اقدام پژوهی معلمان در حوزه مبارزه با مواد مخدر آموزشوپرورش استان اقدامات مؤثری انجام داده است درواقع باید مربیان و معلمان را به سمت پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی سوق داد.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی افزود: برنامه پیشگیری آموزشوپرورش روی سه محور تأکید دارد؛ پیشگیری از اعتیاد دانشآموزان، والدین و معلمان، دوم؛ نهضت فراگیر پیشگیری یا اشتغالسازی مبارزه با مواد مخدر در مدارس و سومین محور؛ مراقبت اجتماعی است که چند سالی است مورد توجه قرار گرفته است.
وی تصریح کرد: در مجموع، 15 درصد از دانشآموزان تحت پوشش این برنامه قرار دارند در صورتی که باید پوشش برنامهها بین 40 تا50 و بعضاً 70 درصد باشد، بهزیستی نیز طرح شناسایی والدین معتاد و تحت پوشش قرار دادن آنها را در دست دارد در استان قم این طرح به صورت پایلوت اجرا میشود و از طرفی بهزیستی به دنبال راهاندازی مدرسه دوست دار زندگی است که بهزیستی استان نیز باید این طرحها را دنبال کند.
فتحآبادی در پایان بیان کرد: ایجاد مددکاری اجتماعی در مدارس یکی از سیاستهایی وزارت آموزشوپرورش است هدف از این طرح مداخله و غربالگری دانش آموزان است که میتواند بسیار تاثیرگذار باشد از طرفی هم ما باید نقشه خطرپذیری مدارس را بر اساس پروتکلهایی که آموزشوپرورش اعلام کرده داشته باشیم این نقشه خطر میتواند در کنترل و پیشگیری نقش مؤثری داشته باشد.
کودکان کار و مناطق حاشیه نشین، کودکان بد سرپرست و کودکانی که حتی شاید در مدارس هم دچار آزار و اذیت شوند در همین راستا به همت ایکنا نشستی با حضور غلامرضا فتحآبادی، مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی، کیانوش امینی، معاون پیشگیری بهزیستی استان، مهدی دمنه، معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان، حمید سپهریراد، نماینده شبکه اجتماعی و اعتیاد در شورای مرکزی خانه سازمانهای مردم نهاد استان و الهام حاتمی، مسئول سواد آموزی سازمان مردم نهاد سرای یاری کودکان(سیکا) در ستاد فامسا استانداری مرکزی برگزار شد.
مسئول سواد آموزی سیکا در این نشست با بیان اینکه کودک آزاری مصادیق گوناگونی دارد گفت: کودک آزاری جسمی، جنسی و روانی از جمله این مصادیق هستند که البته هر کدام مصادیق جزئیتر هم دارند، از مجموع 67 کودکی که تحت پوشش سیکا قرار دارد به دو مورد کودک آزاری جنسی مشکوک شدیم که به اورژانس اجتماعی ارجاع شد.
وی بیان کرد: در منطقه فوتبال اراک اعتیاد بزرگترین معضل خانوادهاست، متأسفانه با شیوع اعتیاد مادران نیز در این منطقه خشونت علیه کودکان تشدید شده است و مهمترین نتیجه این خشونت، جسمی و بیشتر در ناحیه صورت است.
حاتمی گفت: آنچه کودکان را بیشتر رنج میدهد کودک آزاری از نوع روحی است، برخی کودکان در مناطق حاشیه نشین درگیر آزار روحی ناشی از مشاهده مصرف مواد مخدر توسط یکی از والدین هستند این موارد در بازدید اعضای سیکا از منازل منطقه فوتبال دیده شده است.
دست اورژانس اجتماعی در مداخلات به هنگام کودک آزاری بسته است
به گزارش ایکنا؛ نماینده شبکه اجتماعی و اعتیاد در شورای مرکزی خانه سازمانهای مردم نهاد استان در ادامه این نشست با بیان اینکه فعلاً مؤسسه مردم نهادی که صرفاً به کودک آزاری بپردازد نداریم گفت: اما بخشی از فعالیت مؤسساتی مانند سرای یارای کودکان(سیکا)، مرکز آرامش کودکان آفتاب، کلینیک مددکاری و... به حمایت از کودکان بیسرپرست و بد سرپرست اختصاص دارد.
وی ادامه داد: کودک آزاری معضلی جهانی است که فقر، سوءتغذیه، جنگ، بیسوادی، عدم امنیت میتواند از عمده دلایل آن باشد اما در کشور ما باید نقص قوانین در حوزه کودک را هم به این موارد اضافه کرد این قوانین در مقام اجرا مشکل دارند در واقع برخی از قوانین حوزه کودک ضمانت اجرایی ندارند.
مدیر سابق خانههای سازمانهای مردم نهاد استان تاکید کرد: ورود مددکار در حوزه کودک آزاری محل قانونی ندارد درواقع دست اورژانس اجتماعی در این بحث تا حدودی بسته است و نمیتواند در جایی که لازم است ورود پیدا کند گاهی اوقات والدین نسبت به دخالت اورژانس واکنش شدید نشان میدهند و کار آنطور که باید پیش نمیرود.
سپهریراد بیان کرد: عمدهترین مشکل مددکاران در حوزه کودک، موانع قانونی است وقتی کودک زیر 18 سال، صغیر محسوب میشود عملاً هر کاری که مددکار بخواهد انجام دهد باید رضایت والدین را داشته باشد و وقتی والدین اجازه ورود ندهد عملاً کار مددکار غیر قانونی جلوه میکند.
وی ادامه داد: به عنوان مثال برخی والدین کودکان را اموال خود میدانند و متوجه شخصیت کودک نیستند اینها ناشی از فقر فرهنگی است.
به گزارش ایکنا؛ معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان با بیان اینکه در سال 95 منشور حقوق کودک به عنوان کار جدید و به صورت بخشنامه محرمانه به تمام مدارس سطح کشور ابلاغ شد، گفت: در کنار این بخشنامه مبانی حقوقی معلمان نیز به کلیه مدارس ابلاغ شده است. کودک آزاری جسمی برگرفته از خشونت است و آموزشوپرورش برای ریشه کنی این مشکل برای دانشآموزان، اولیاء و کارکنان دورههای آموزشی برگزار میکند.
وی تصریح کرد: بحث پیشگیری از خشونت جزو سرفصلهای آموزشی است علاوه بر آن در توانمند سازی دوره متوسطه دوم، اولیاء و کارکنان تمام مدارس، دورههای آموزشی برگزار میکنیم و در کلیه سرفصلهای پیشگیری از خشونت برای والدین بحث ارتباط مؤثر تدریس میشود.
دمنه گفت: مدرسه و آموزشوپرورش یک نهاد اجتماعی برگرفته از جامعه است و نمیتوان گفت در آن تنبیه و برخورد وجود ندارد چنین مواردی در هیات تخلفات اداری رسیدگی میشود، تذکر کتبی، شفاهی، انفصال از خدمت، تغییر محل خدمت و... برای افراد متخلف دیده شده است.
معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان مرکزی ادامه داد: سال 95 برای اولین بار در شورای آموزشوپرورش استان طرح تربیت جنسی را مطرح کردیم در اکثر کودک آزاریهای جنسی، عدم آگاهی کوک، والدین و حتی فرد آزار دهنده دیده میشود در سال 95 کارگاه آموزشی 16 ساعته در این خصوص برگزار شد هر چند برخی نسبت به این موضوع جبهه گرفتند.
وی بیان کرد: طرحهای زیادی نیز به صورت مشترک با بهزیستی داریم، 40 درصد مدارس ابتدایی استان تحت پوشش این طرحها هستند نکتهای که باید در این آموزشها در نظر گرفت استمرار و بهرهگیری از روشهای نوین است.
دمنه افزود: طرح fast نیز با هدف توانمندی سازی دانشآموزان و والدین در مدارس اجرا میشود یکی از کارهای زیربنایی آموزشوپرورش وارد کردن مهارتهای زندگی در کتب درسی و آموزشهای رسمی است که در پایه ششم و متوسطه اول آموزش داده میشود.
معاون تربیت بدنی و سلامت آموزشوپرورش استان مرکزی تاکید کرد: سالیانه آسیبهای اجتماعی را در مدارس رصد میکنیم و مناطقی که بیشترین آسیب را دارند محور فعالیتها قرار میدهیم بر اساس چهارچوب ابلاغی وزارتخانه چیزی تحت عنوان کودک آزاری که یک عنوان کلی است نداریم اما 14 آسیب اجتماعی به صورت محرمانه از داخل مدارس طبقهبندی شده که آزار جنسی یکی از این موارد است.
وی تصریح کرد: کودکان بد سرپرست، تک سرپرست و بیسرپرست، بیشترین فراوانی آسیب اجتماعی در مدارس استان را دارند این فراوانی در شهرستانها متفاوت است مثلاً کودکان بد سرپرست در صدر آسیبهای اجتماعی طبقه بندی شده مدارس اراک قرار دارد.
دمنه در پایان بیان کرد: نظارت بر عدم خشونت و کودک آزاری جزو وظایف اصلی مدیران، معاون پرورشی و فرهنگی یا معاون آموزشی مدارس است مداخلات آموزشوپرورش در بحث کودک آزاری توسط والدین از اواخر سال تحصیلی 94 جزو وظایف اصلی آموزشو پرورش تعریف شده است. این مداخلات در بحث درمان اعتیاد، روانشناسی و مشاوره، مفاسد اخلاقی و ... شامل والدین و دانشآموزان میشود اما سهم آموزشوپرورش در این مداخلات اندک است و قسمت عمده آن در دانشگاه علوم پزشکی در بخش درمان و بهزیستی اتفاق میافتد و این مداخلات در مواردی با هماهنگی یکدیگر انجام شده مثلاٌ مداخله در بحث درمان دانشآموز بد سرپرستی که آزار جنسی دیده بود.
زوایای پنهان کودک آزاری دیده نمیشود
به گزارش ایکنا؛ معاون پیشگیری بهزیستی استان در ادامه این نشست گفت:80 درصد از موارد کودک آزاری، گزارش و دیده نمیشود؛ شواهد نشان میشود ریشه مباحث کودک آزاری در خانواده است و خدمات سیستمهای اجتماعی مثل آموزشوپرورش، اورژانس اجتماعی و... بعد از وقوع کودک آزاری است، بهزیستی به صورت غیر مستقیم به آموزشهای تربیت جنسی میپردازد اما متأسفانه کتب و آموزشهایی که از تربیت جنسی در اختیار داریم با فرهنگ کشور ما تناسب ندارند.
وی ادامه داد: در سال 94، 49 مورد گزارش کودک آزاری به اورژانس اجتماعی داشتیم در شش ماه اول سال 95 نیز 33 مورد گزارش شد از این تعداد موارد معدودی به آزار جنسی مربوط میشد اما نمیتوان با قاطعیت گفت آمار آزار جنسی در پایینترین موارد کودک آزاری قرار دارد چون معمولاً مردم این موارد را گزارش نمیکنند .
امینی گفت: بخش اعظمی از آزار جنسی کودک توسط محارم انجام میشود و به دلیل خلأ قانونی و اختیارات والدین، مددکار اجتماعی نمیتواند در مقابله با آزار کودک، کاری انجام دهد. به نوعی پدری که کودک خود را مورد ضرب و شتم قرار میدهد با این استدلال که «بچه خودم است، اختیارش را دارم» از مداخله اورژانس اجتماعی ممانعت میکند.
معاون پیشگیری بهزیستی استان تصریح کرد: متأسفانه قانون مداخله نهادهای اجتماعی در بحث کودک آزاری قوی نیست در کانادا اگر کودک زیر 13 سال بیش از یک ساعت تنها بماند اورژانس اجتماعی میتواند حضانت کودک را از والدین بگیرد اما برخی والدین در کشور ما به تنها گذاشتن کودک 5 ساله در خانه افتخار میکنند.
امینی تاکید کرد: به جای دفتر بانوان باید دفتر کودکان راهاندازی کنیم متأسفانه حتی شورای کودکان هم نداریم یکی از موانع فعالیت منسجم در بحث کودک، نبود متولی ثابت است مانع دوم خلأهای قانونی است ما حتی در گرفتن حضانت کودک از خانوادههای بد سرپرست مشکل داریم شاهد والدین معتادی هستیم که یک ماه در کمپ ترک اعتیاد بستری میشوند و بعد از خروج، درخواست سرپرستی مجدد کودکشان را میکنند و بعد از پس گرفتن کودک دوباره به اعتیاد بر میگردند.
وی ادامه داد: نه فقط در کودک آزاری بلکه در کلیه آسیبهای اجتماعی نباید از نقطه صفر علمی شروع کنیم بلکه باید از تجارب و متدهای کشورهای موفق استفاده کنیم امروز در دنیا سیستمهای حمایتی قوی در بحث پیشگیری از آسیبها وجود دارد حال این سؤال پیش میآید که با وجود این سیستمها چقدر به والدین در حوزه کودک آموزش اساسی دادهایم؟ چقدر والدین قبل از به دنیا آمدن کودک، در حوزه تربیت و شناخت کودک مطالعه دارند؟
معاون پیشگیری بهزیستی استان گفت: یکی از آسیبهایی که به اندازه کودک آزاری جسمی در آینده کودک تأثیر دارد درد دل پدر یا مادر با کودک، برای یارگیری است درواقع مسائل روانی حداقل به اندازه آزارهای جسمی اهمیت دارند اما چون عیان نیست توجه چندانی به این آسیبها نمیشود.
امینی عنوان کرد: خوشبختانه اعتبارات خوبی از سوی وزارت کشور برای آموزش والدین تخصیص میشود که میتوان اختصاص بخشی از این اعتبارات برای آموزش والدین در زمینه تربیت و شناخت کودک را راهکاری برای جلوگیری از کودک آزاری دانست. متأسفانه افراط در توجه به برخی مشکلات، آسیبهای جدیدی را به وجود میآورد مثلاٌ در چند سال اخیر به حد افراط، به مشکلات بانوان و حقوق آنها پرداخته شد تا جایی که امروز شاهد افزایش خشونت علیه آقایان توسط بانوان هستیم، طی تحقیقات وزارت علوم در سال 94، شکست عاطفی در دانشجویان پسر بیشتر از دختران شده است.
وی در ادامه گفت: در بحث مشکلات کودکان و عواقب آن، فقط نمود بیرونی را میبینیم مانند کوه یخی که بخش اعظم آن در درون آب پنهان است.
معاون پیشگیری بهزیستی استان افزود: در بحث کودک آزاری، کودک را ابتدا به اورژانس اجتماعی منتقل میکنند پس از بررسی سلامت جسمی و روحی کودک تحویل خانه دختران، پسران یا شیرخوارگاه میشود، در اراک دو خانه دختران، یک خانه پسران و یک شیرخوارگاه داریم.
امینی بیان کرد: مؤسسات فعال در پیشگیری از آسیبهای کودکان کم داریم و وقتی میخواهیم کسی را برای تأسیس این قبیل مؤسسات ترغیب کنیم به دلیل موانع قانونی در حضانت یا نگهداری کودک فرد از تأسیس مؤسسه پشیمان میشود با همه این مشکلات اعتماد به بخش دولتی در نگهداری کودکان بد سرپرست بیشتر است.
ایجاد مددکاری اجتماعی در مدارس
به گزارش ایکنا؛ مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی نیز در این نشست گفت: در بحث آسیبهای اجتماعی، استان دارای نقشه راه است و بر اساس این نقشه، سند جامع کاهش آسیبهای اجتماعی را دنبال میکنیم علاوه بر این سند دو سند کاهش طلاق و اعتیاد با مشارکت تمام دستگاههای اجرایی در حال انجام است.
وی ادامه داد: با اجرای این سند توانستیم تا حدی آسیبهای اجتماعی استان را در بعضی از شاخصها همچون طلاق حدود 5.3 درصد نسبت به سال 94، خودکشی و... کاهش دهیم. اگر طبق این نقشه راه عمل کنیم میتوانیم بر مشکل آسیب اجتماعی فائق شویم.
فتحآبادی تصریح کرد: شاخص کمی سند در برنامه ششم توسعه و آنچه مقام معظم رهبری تأکید دارند کاهش آسیب اجتماعی تا 25 درصد است که اگر بخواهیم به این نرخ برسیم باید سالی 5 درصد در این حوزه کاهش داشته باشیم.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی با بیان اینکه حوزه آسیبهای اجتماعی مورد توجه ویژه مجلس و دولت است، گفت: حدود 4 میلیارد تومان اعتبار در این حوزه، طبق پروتکل و تفاهم نامه در اختیار دستگاههای اجرایی قرار گرفته است و نقش شهرداری و مدیریت شهری نیز در حوزه اجتماعی پررنگتر دیده شده است.
وی عنوان کرد: آموزشوپرورش پاشنه آشیل برنامههای پیشگیری از مواد مخدر است و با توجه به حجم برنامهها و تعدد دانشآموزان و معلمان باید به این حوزه توجه کنیم و مطالب مربوط به مواد مخدر در کتب درسی و برنامههای آموزشی باید بازنگری شود.
فتحآبادی تاکید کرد: آموزشوپرورش باید از بازخورد برنامههای آموزشی در حوزه اعتیاد و مبارزه با مواد مخدر نظرسجی داشته باشد در بحث اقدام پژوهی معلمان در حوزه مبارزه با مواد مخدر آموزشوپرورش استان اقدامات مؤثری انجام داده است درواقع باید مربیان و معلمان را به سمت پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی سوق داد.
مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری مرکزی افزود: برنامه پیشگیری آموزشوپرورش روی سه محور تأکید دارد؛ پیشگیری از اعتیاد دانشآموزان، والدین و معلمان، دوم؛ نهضت فراگیر پیشگیری یا اشتغالسازی مبارزه با مواد مخدر در مدارس و سومین محور؛ مراقبت اجتماعی است که چند سالی است مورد توجه قرار گرفته است.
وی تصریح کرد: در مجموع، 15 درصد از دانشآموزان تحت پوشش این برنامه قرار دارند در صورتی که باید پوشش برنامهها بین 40 تا50 و بعضاً 70 درصد باشد، بهزیستی نیز طرح شناسایی والدین معتاد و تحت پوشش قرار دادن آنها را در دست دارد در استان قم این طرح به صورت پایلوت اجرا میشود و از طرفی بهزیستی به دنبال راهاندازی مدرسه دوست دار زندگی است که بهزیستی استان نیز باید این طرحها را دنبال کند.
فتحآبادی در پایان بیان کرد: ایجاد مددکاری اجتماعی در مدارس یکی از سیاستهایی وزارت آموزشوپرورش است هدف از این طرح مداخله و غربالگری دانش آموزان است که میتواند بسیار تاثیرگذار باشد از طرفی هم ما باید نقشه خطرپذیری مدارس را بر اساس پروتکلهایی که آموزشوپرورش اعلام کرده داشته باشیم این نقشه خطر میتواند در کنترل و پیشگیری نقش مؤثری داشته باشد.
