جهاد دانشگاهی؛ مولود انقلاب فرهنگی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، انقلاب فرهنگي از مهمترين رويدادهاي تاريخ آموزش عالي ايران در دوران معاصر به‌شمار مي‌رود و نام گذاري اين رويداد با لفظ انقلاب نشانه اهميت و تاثير انکار ناپذير آن در حوزه علمي و فرهنگي کشور است. پيروزي انقلاب اسلامي در بهمن ماه 1357 منجر به برچيده شدن نظام شاهنشاهي و برپايي نظام اسلامي در کشور شد، اما فضاي علمي و فرهنگي کشور هنوز با فرهنگ منحط غربي اداره مي‌شد و حضور گروه‌ها و عناصر گوناگوني که با اهداف و ارزش‌هاي انقلاب اسلامي در تضاد بودند مشهود بود، تا آنجا که دانشگاه‌ها مکاني براي فعاليت گروه‌هاي مخالف نظام جمهوري اسلامي و اجراي اصول و اهداف دول غربي و سازمان‌هاي مخالف و محلي براي يارگيري اين سازمان‌ها شده بود. امام خميني (ره) با بيان اين مطلب که تاثير مخرب آموزش جوانان در دانشگاه‌ها در جهت منافع شرق و غرب بيش از محاصره اقتصادي و تجاوز نظامي به کشور است، در فروردين سال 59 با تاکيد بر تصفيه دانشگاه ها از عناصر وابسته به شرق و غرب و ايجاد محيطي سالم به منظور تدريس علوم عالي اسلامي و عدم وابستگي به احزاب کمونيسم و مارکسيم لزوم وقوع حرکتي انقلابي در حوزه فرهنگي و علمي را به مردم خاطر نشان ساخنتد و پس از آن تعطيلي دانشگاه‌ها، اخراج اساتيد و عناصر وابسته به غرب و گروه‌هاي مخالف از دانشگاه‌ها، تغيير در محتواي کتب درسي با توجه به ارزش‌ها و اصول انقلاب اسلامي و ايجاد تغييراتي با هدف اسلامي کردن دانشگاه و اجراي شريعت اسلامي در دانشگاه‌ها در قالب انقلاب فرهنگي صورت گرفت.

در پي فرمان رهبر كبير انقلاب‌ اسلامي در تاريخ 23/3/59 مبني بر تشكيل ستاد انقلاب فرهنگي، ستاد مزبور در جلسه مورخ 16/5/59 به منظور تحقق بخشيدن به اهداف انقلاب فرهنگي، جهاد دانشگاهي را به عنوان يك نهاد انقلابي و برخاسته از انقلاب فرهنگي تأسيس كرد. پس از تبديل ستاد به شوراي عالي انقلاب فرهنگي، اساس نامه اين نهاد در تاريخ 11/9/65 مورد تجديد نظر قرار گرفت و با حذف وظيفه مشاركت در مديريت اداره دانشگاه‌ها و تأكيد بر انجام فعاليت‌هاي فرهنگي و تحقيقاتي به منظور اسلامي شدن دانشگاه‌ها به تصويب رسيد. بار ديگر شوراي عالي انقلاب فرهنگي با عنايت به شرايط جديد دانشگاه‌ها در تاريخ22/8/69 مصوبه‌اي را به تصويب رساند كه در آن جهاد دانشگاهي به عنوان پلي ميان دانشگاه و بخش صنعتي، خدماتي كشور معرفي گرديد.

هم اکنون جهاد دانشگاهي به عنوان نهادي عمومي و غير دولتي با هدف گسترش تحقيقات و شکوفايي استعدادها در سطح جامعه، افزايش همکاري بين حوزه و دانشگاه و ساير نهادهاي فرهنگي به منظور توسعه امور فرهنگي در کشور و پيوند با مراکز علمي و تحقيقاتي به‌منظور گسترش طرح هاي کاربردي و نيمه صنعتي در کشور در حال فعاليت است.

مهم ترين وظيفه جهاد دانشگاهي که از ابتدا تا کنون بر عهده اين نهاد بوده است، تبليغ و ترويج فرهنگ و هنر اسلامي و برنامه ريزي فرهنگي و تربيتي و ايجاد آمادگي فکري و مکتبي در قشر جوان به منظور مقابله با غرب زدگي و انحرافات است و از اين رو در زمره مهم ترين نهادهاي موجود در کشور به‌شمار مي‌آيد، تا جايي که رهبر معظم انقلاب درباره جايگاه آن مي‌فرمايند: «مهمترين ويژگي جهاد دانشگاهي برخورداري از نيروي جوان و در عين حال متخصص و داراي تفکر جهادي است. جهاد دانشگاهي، نهادي مهم است زيرا هم با دانشگاه به عنوان سنگر علم و مرکز پيشرفت علمي کشور مرتبط است و هم داراي تلاش جهادي است و در مقابل موانع و مزاحمت‌ها از حرکت نمي‌ايستد.»

حفظ جهت گيري و مسير انقلابي جهاد دانشگاهي و جلوگيري از ورود اين مرکز مهم علمي به پيچ و خم هاي سياسي کشور و آسيب هاي ناشي از آن، استفاده از جوانان انقلابي و تقويت و تثبيت عناصر جوان انقلابي در دانشگاه ها از طريق حرکت علمي و تربيت شخصيت‌هاي مؤمن و برجسته علمي با جهت گيري‌هاي انقلابي و دل بسته به آرمان‌هاي انقلاب از جمله مهم‌ترين وظايف جهاد دانشگاهي از نظر رهبر انقلاب مي‌باشند و نيت خالص، ارتباط با خداوند، خشوع در مقابل پروردگار و زاويه پيدا نکردن با اهداف الهي را از پايه‌هاي اصلي حرکت و مديريت جهادي مي‌دانند که در صورت توسعه اين روحيه خداوند در همه ميدان‌ها اعم از مديريت کشور و مديريت علمي، سياسي، اجتماعي و تعاملات جهاني راه ها را برروي بندگان خود خواهد گشود.

جهاد دانشگاهي نهادي داراي ساحت اعتقادي، رفتاري و عقلاني است که صيانت از اصول و ارزش‌هاي انقلاب که عبارتند از: عدالت‌خواهي، عقلانيت، معنويت و آخرت طلبي، دين‌مداري، مردم سالاري ديني، وفاداري به آرمان‌هاي حضرت امام (ره) و تبعيت از رهبري، پاس داشت قانون اساسي، تقويت پيوند ملت- دولت، پاي بندي به فرهنگ جهاد و شهادت، پاسداري از آزادي انديشه (بيان و قلم)، حفظ و تقويت استقلال و روحيه انقلابي، مردمي بودن، ساده زيستي و دوري از تجمل، عزت نفس و خودباوري  سرلوحه فعاليت‌هاي آن است، 

پاي بندي به اين ارزش‌ها و اعتلاي آن‌ها مهم‌ترين وظيفه اين نهاد مي‌باشد که بايد به دور از فضاي سياسي کشور و جناح بندي‌هاي مرسوم در اين حوزه به ترويج و توسعه آن‌ها به منظور جلوگيري از نفوذ روز افزون فرهنگ منحط غربي در بين نسل جوان اقدام نمود.

منبع: 

اساس نامه جهاد دانشگاهي.

ديدار رهبر معظم انقلاب اسلامي با رئيس، مديران، پژوهشگران و محققان جهاد دانشگاهي، برگرفته از پايگاه اطلاع رساني مقام معظم رهبري.