متدین بدون عقل خطرناک است/ جهالت؛ بزرگترین بیماری بشریت
گروه اجتماعی: یک استاد حوزه و دانشگاه گفت: عاقل بدون دین خطرناک نیست، اما متدین بدون عقل خطرناک است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (یکنا) از اصفهان، حجتالاسلام مهدی نیلیپور، استاد حوزه و دانشگاه در همایش سالانه آموزش و پرورش مدارس دارالقرآن کریم استان اصفهان، اظهارکرد: یکی از رسالتهای مهم ما، تلاش برای «دیگری سازی» آن هم مبتنی بر حفظ بنیه وجودی و شخصیت دینی و اخلاقی خودمان است.
وی با اشاره به جملهای از مرحوم پرورش، افزود: وی میگفت افرادی هستند علاوه بر اینکه زندگی میکنند و فکر درستی دارند، مثل سایر پیامبران در حد ظرفیتهای خودشان تلاش میکنند تا موثر باشند و حیطه تبلیغی و دیگرسازی داشته باشند. قاعدتاً یک معلم نیز همین ویژگی را دارد.
نیلیپور با بیان اینکه بزرگترین بیماری بشریت جهالت است، بیان کرد: معلم کسی است که این موضوع را درک کرده و با جهالت مقابله میکند و تلاش دارد که مظهری از هو العالم باشد، یعنی خداوند متعال در نظام سبب و مسببی که تنظیم کرده، معلم را واسطه علم و افزایش معرفت انسان قرار داده است.
وی افزود: یک معلم باید تمام ریز نقشهای تربیتی یک انسان را بداند و لذا کسانی که خودسازی کردهاند، مربیگری کردن هم برایشان آسان است. بهعنوان مثال عرفا میتوانند انسان سازهای موفقی باشند، چرا که تجربه شخصی و فردی دارند.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: فلسفه معرفی امام به انسان این است که وقتی انسان بخواهد تصویرسازی کند، مدل داشته باشد و لذا شیعه با داشتن منبع ناطقی به نام قرآن و اهلبیت میتواند انسان را به کمال برساند و اگر فردی به کمال انسانیت برسد، مافوق فرشته مقام دارد، زیرا که انسان با ریاضت و جنگ به این مقام رسیده است.
وی گفت: تربیت پنج رکن دارد که یکی از آنها شناختن انواع و اقسام تربیت و اعمال آنها روی متربی است که نگاه دین نیز به همین صورت بوده و شهید مطهری نیز در کتاب انسان کامل با اشاره به پرورش یک انسان کامل اشاره دارد، نه به شکل یک انسان کاریکاتوری که روی یک ارزش انسانی خوب کار میکنیم و روی دیگر آن ضعیف عمل میکنیم، مثلا اینکه فردی در عبادت ضعیف و در علم قوی عمل میکند.
این کارشناس مذهبی ادامه داد: انسان کامل کسی است که رشد متوازن در او اتفاق بیفتد، بهعنوان مثال فکر یک ارزش انسانی بوده و انسان کامل کسی است که قدرت تفکر داشته باشد و یکی از نواقص جدی نظام آموزشی ما این است که به میزان معلومات؛ دانستهها، مهارت تفکر و اندیشهورزی را آموزش نمیدهیم.
وی در ادامه، اولین رکن از ارکان تربیت را، تربیت جسمانی فرد دانست و گفت: باید نسبت به صحت، سلامت و قوت افراد حساس باشیم.
نیلیپور تربیت احساس و عواطف را به عنوان دومین رکن بیان کرد و افزود تربیت احساس و عواطف، به این معناست که یاد بگیریم مجموعه عواطف و احساساتی را که خداوند در انسان تعبیه کرده کنترل کنیم. به عنوان مثال یاد بگیریم خشم، محبت و نفرت را چه وقت، چه مقدار و چگونه ابراز کنیم. اکنون دختران و پسران ما نمیدانند باید محبتشان را کجا صرف کنند و این یک مشکل است.
وی، سومین رکن تربیت را، تربیت عقلانی دانست و بیان کرد: عقل را خداوند داده ما باید تعقل داشته باشیم راهها و عواملی که عقلانیت را تقویت یا تضعیف میکند، بشناسیم. عقل بزرگترین نعمت خداوند به بندگان است. اما ما و متربیان کمتر درباره کمال و رشد عقل و عقلانیت کار کردهایم. عاقل بدون دین خطرناک نیست، اما متدین بدون عقل خطرناک است، عقل دین را همراه با خود میآورد؛ پس ما باید روی عقلانیت بیشتر کار کنیم.
نیلیپور، تربیت دینی را چهارمین رکن تربیت دانست و گفت: از آنجایی که ما شیعه هستیم، این مسئله بسیار اهمیت دارد. ما باید واژه و مفاهیم اخلاقی را جستجو کنیم؛ اگر رذائل هستند به فضائل تبدیل کنیم و اگر فضائل هستند، تقویتشان کنیم و این وظیفه مربی است.
وی در پایان تربیت اجتماعی را پنجمین رکن دانست و با بیان اینکه مدیران آینده این مملکت باید در مدارس دارالقرآن تربیت شوند، خاطرنشان کرد: اگر ابعاد اجتماعی متربیان ضعیف و یا دارای ارتباط ضعیف باشند و ارتباط سالم برقرار نکنند، حقشان ضایع و حقوقشان پایمال میشود و بعد ما تماشاچی خواهیم بود.
