نگاه به واقعه عاشورا عقلانی و عاطفی باشد
گروه معارف: استاد حوزه و دانشگاه گفت: عملکرد انسان تنها بر اساس عقل نیست بلکه مرکب از عقل و احساس است و نگاه ما به قیام عاشورا فقط بعد عقلانی نیست بلکه با احساسات نیز باید به واقعه عاشورا نگریست.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، سید مجتبی حسینی کارشناس مذهبی در مراسم ذکر مصیبت سید و سالار شهیدان شب ششم محرم در حسینیه امام خمینی (ره) همدان در خصوص رابطه مهدویت و عاشورا بیان کرد: پیامبر اکرم (ص) در اوصاف امام زمان (عج) در خطبه غدیریه میفرماید « آگاه باشید که او انتقام گیرنده ظالمین است» در این خطبه با واژه منتقم از امام عصر (عج) یاد شده است.
وی با تبیین واژه «انتقام» افزود: در تفسیر المیزان در بیان این واژه، در 2 صفحه صحبت شده است، این واژه در قرآن 16 بار آمده است،انتقام از ریشه « نَقَمَ» به معنای سرزنش کردن است و در اصطلاح عامیانه به معنی دقّ دلی گرفتن از کسی است.
وی ادامه داد: علامه طباطبائی 2 معنا برای انتقام نقل میکند، یکی به همین معنا یعنی دقّ دلی گرفتن از کسی که در بعد فردی است و انتقام در بعد اجتماعی که بر اساس دلیل عقلی صورت میگیرد و با هدف ایجاد عدالت در جامعه است.
حسینی یمین خاطرنشان کرد: در قرآن و روایات هر جا که انتقام به کار برده شده است، انتقام به خدا نسبت داده شده است، یعنی حقی از حقوق الهی و شریعت ضایع شده و برای جبران این حق از انتقام یاد شده است وگرنه به معنای کینه داشتن در دل امام زمان(عج) برای جبران نیست.
وی با اشاره به معنای انتقام در زیارت عاشورا بیان کرد: امام زمان (عج) با به پا داشتن عدالت، ظالمین را بر سر جای خود مینشاند.
وی با طرح این سوال که برای زنده ماندن حس انتقام در وجود مسلمانان چه باید کرد، تاکید کرد: دو عامل عقل و عاطفه در زنده نگه داشتن انتقام اجتماعی از حزب الشیطان موثر است.
این سخنران برجسته ادامه داد: عملکرد انسان تنها بر اساس عقل نیست بلکه مرکب از عقل و احساس است و نگاه ما به قیام عاشورا فقط بعد عقلانی نیست بلکه با احساسات هم نیز باید به واقعه عاشورا نگریست.
وی با بیان دو راهبرد برای حفظ نگاه عاطفی به کربلا خاطرنشان کرد: حضور در مراسم روضه و گریه کردن و همچنین زیارت امام حسین (ع)، به ویژه زیارت اربعین دو راهبرد حفظ عاطفه در جریان کربلا است.
حسینی یمین بسیاری از قیامهای تاریخ را نشأت گرفته از عاطفه دانست.
نوع گریه برای امام حسین (ع) با انواع دیگر گریهها تفاوت دارد
وی با اشاره به جایگاه گریه برای امام حسین (ع) بیان کرد: سوالی برای ما ایجاد میشود که اصلا چرا باید برای مصیبت امام حسین (ع) گریه کرد؟ اساسا گریه انواع مختلفی دارد؛ گریه شوق، گریه اندوه، گریه از روی استرس، گریه وصال، گریه ناشی از پوست کندن پیاز و ... .
استاد حوزه و دانشگاه یادآور شد: در طب اسلامی دو نوع گریه وجود دارد؛ گریه گرم و گریه سرد، گریه سرد، غم و اندوه میآورد و سودازا است، این نوع گریه در موقع فاتحه و از دست دادن عزیزان است که بعد از مراسم های فاتحه رایج است که خوراکی های شیرین و گرم توزیع میشود مانند خرما، حلوا و چای. اما گریه گرم که در مصیبت امام حسین (ع) است، بعد ازمراسمات هیئت شربت توزیع میشود.
وی ادامه داد: حتی با لمس اشک گریه برای امام حسین(ع) و گریه فاتحه می توان تفاوت آن را متوجه شد که میزان گرمی و سردی این دو نوع گریه و حتی در ترکیب ساختاری باهم تفاوت دارند لذا به همین خاطر بعد از اتمام مراسم هیئت، انسان احساس سبکی دارد و میبینیم مزاح و شوخی در بین جوانان زیاد میشود.
وی بیان کرد: در دنیا برای هر چیزی یک مابهازا وجود دارد، و مابهازای عاطفهی انسان گریه برای امام حسین (ع) است، امام خمینی (ره) میفرمود « هرمکتبی که پای آن گریه، به سر و سینه زدن و هیاهو نباشد، ازبین میرود».
وی ادامه داد: امام (ره) از واژه هیاهو و قیل و قال در صحیفه نور برای زنده نگه داشتن مکتب استفاده کرده اند و ایشان در باب اهمیت روضه یا منبر می فرمایند « این روضه است که منبر را حفظ کرده، اگر روضه نبود منبر هم نمیماند» .
وی با تبیین واژه «انتقام» افزود: در تفسیر المیزان در بیان این واژه، در 2 صفحه صحبت شده است، این واژه در قرآن 16 بار آمده است،انتقام از ریشه « نَقَمَ» به معنای سرزنش کردن است و در اصطلاح عامیانه به معنی دقّ دلی گرفتن از کسی است.
وی ادامه داد: علامه طباطبائی 2 معنا برای انتقام نقل میکند، یکی به همین معنا یعنی دقّ دلی گرفتن از کسی که در بعد فردی است و انتقام در بعد اجتماعی که بر اساس دلیل عقلی صورت میگیرد و با هدف ایجاد عدالت در جامعه است.
حسینی یمین خاطرنشان کرد: در قرآن و روایات هر جا که انتقام به کار برده شده است، انتقام به خدا نسبت داده شده است، یعنی حقی از حقوق الهی و شریعت ضایع شده و برای جبران این حق از انتقام یاد شده است وگرنه به معنای کینه داشتن در دل امام زمان(عج) برای جبران نیست.
وی با اشاره به معنای انتقام در زیارت عاشورا بیان کرد: امام زمان (عج) با به پا داشتن عدالت، ظالمین را بر سر جای خود مینشاند.
وی با طرح این سوال که برای زنده ماندن حس انتقام در وجود مسلمانان چه باید کرد، تاکید کرد: دو عامل عقل و عاطفه در زنده نگه داشتن انتقام اجتماعی از حزب الشیطان موثر است.
این سخنران برجسته ادامه داد: عملکرد انسان تنها بر اساس عقل نیست بلکه مرکب از عقل و احساس است و نگاه ما به قیام عاشورا فقط بعد عقلانی نیست بلکه با احساسات هم نیز باید به واقعه عاشورا نگریست.
وی با بیان دو راهبرد برای حفظ نگاه عاطفی به کربلا خاطرنشان کرد: حضور در مراسم روضه و گریه کردن و همچنین زیارت امام حسین (ع)، به ویژه زیارت اربعین دو راهبرد حفظ عاطفه در جریان کربلا است.
حسینی یمین بسیاری از قیامهای تاریخ را نشأت گرفته از عاطفه دانست.
نوع گریه برای امام حسین (ع) با انواع دیگر گریهها تفاوت دارد
وی با اشاره به جایگاه گریه برای امام حسین (ع) بیان کرد: سوالی برای ما ایجاد میشود که اصلا چرا باید برای مصیبت امام حسین (ع) گریه کرد؟ اساسا گریه انواع مختلفی دارد؛ گریه شوق، گریه اندوه، گریه از روی استرس، گریه وصال، گریه ناشی از پوست کندن پیاز و ... .
استاد حوزه و دانشگاه یادآور شد: در طب اسلامی دو نوع گریه وجود دارد؛ گریه گرم و گریه سرد، گریه سرد، غم و اندوه میآورد و سودازا است، این نوع گریه در موقع فاتحه و از دست دادن عزیزان است که بعد از مراسم های فاتحه رایج است که خوراکی های شیرین و گرم توزیع میشود مانند خرما، حلوا و چای. اما گریه گرم که در مصیبت امام حسین (ع) است، بعد ازمراسمات هیئت شربت توزیع میشود.
وی ادامه داد: حتی با لمس اشک گریه برای امام حسین(ع) و گریه فاتحه می توان تفاوت آن را متوجه شد که میزان گرمی و سردی این دو نوع گریه و حتی در ترکیب ساختاری باهم تفاوت دارند لذا به همین خاطر بعد از اتمام مراسم هیئت، انسان احساس سبکی دارد و میبینیم مزاح و شوخی در بین جوانان زیاد میشود.
وی بیان کرد: در دنیا برای هر چیزی یک مابهازا وجود دارد، و مابهازای عاطفهی انسان گریه برای امام حسین (ع) است، امام خمینی (ره) میفرمود « هرمکتبی که پای آن گریه، به سر و سینه زدن و هیاهو نباشد، ازبین میرود».
وی ادامه داد: امام (ره) از واژه هیاهو و قیل و قال در صحیفه نور برای زنده نگه داشتن مکتب استفاده کرده اند و ایشان در باب اهمیت روضه یا منبر می فرمایند « این روضه است که منبر را حفظ کرده، اگر روضه نبود منبر هم نمیماند» .
