آییننامه فعلی توانایی ارزیابی همهجانبه و كیفی تلاوتها را ندارد/ اساتید، انتقادات منصفانه را خوب بشنوند
گروه فعالیتهای قرآنی: داور مسابقات قرآن كریم كشورمان اعتقاد دارد كه آییننامه فعلی مسابقات قرآن از سطح تلاوت برخی از قاریان ممتاز كشورمان پایینتر است و توانایی ارزیابی همهجانبه و كیفی تلاوت برخی از قاریان ممتاز ما را ندارد.
وی افزود: غالب دانشآموزان ما ارتقا را تنها در رتبه آوردن در مسابقات میدانند و این مسئله به دلیل همین بیماری و ضعفی است كه به این شكل در ذهن آنها قرار دادهایم.
در جامعه قرآنی اعتبار قرآنی را به كسب رتبه در مسابقات خلاصه كردهایم
فتحپور ادامه داد: ما در جامعه قرآنی اعتبار قاری را به كسب رتبه در مسابقات قرآن خلاصه كردهایم و معیار غالب امتیازاتی كه از سوی نهادهای قرآنی به قرآنیان اعطا میشود، كسب رتبه در مسابقات قرآن است، آن هم طی مسابقاتی كه ملاك و سیستم ارزیابی آن ایراد اساسی دارد لذا این فضا موجب شد كه در این مسیر عملا نحوه آموزش و تعلیم قرآن و حتی مدل كلاسهای قرآن تغییر كند.
سالهاست كه در كلاسهای قرآنی به روش زندگی قرآنی كمتر پرداخته میشود
نماینده شورای عالی قرآن در استان فارس بیان كرد: سالهاست در كلاسها و جلسات قرآن آنقدر كه از تجوید و صوت و لحن آن هم با افراط در مباحث موسیقای صحبت میشود از سبك و روش زندگی قرآنی و آداب و مفاهیم قرآنی صحبت نمیشود.
افراط در گرایش به موسیقی در تلاوت موجب شده تا اصالت تلاوتها از مسابقات خارج شود
وی در عین حال این نكته را یادآور شد كه حضور اساتید صوت و لحن كه غالباً شهرستانی و خارج از تهران هستند، طی سالهای گذشته در هیئت داوران مسابقات و افرادی كه تنظیمكننده آییننامه داوری بودند مقداری شرایط را بهتر و منصفانهتر كرده و وجود این اساتید موجب شده است كه آییننامه صوت و لحن نسبت به گذشته وضعیت بهتری پیدا كند و علمیتر شود اما همان فضای افراط در گرایش به موسیقی در تلاوت موجب شده كه روح و اصالت از تلاوتها خصوصاً در مسابقات خارج شود.
فتحپور با یادآوری اینكه این مدل اجرا و این آییننامهای كه از 20 سال قبل وجود داشت، اكنون هم وجود دارد، گفت: سالهاست دیدهایم كه روح و اصالت از تلاوت بسیاری از قاریان در مسابقات قرآن خارج شده است.
این داور مسابقات قرآن ادامه داد: به عنوان مثال حدود 15 یا 20 سال قبل در قسمت داوری لحن در آییننامه گفته شده بود تلاوت تقلیدی محض از یك سبك باعث كسر امتیاز میشود این موضوع باعث شد كه در آن زمان متسابقان كمتر به سمت تقلید بروند در عین حال ما در دوران دانشآموزی و دانشجویی كلاً همه را به سمت مسابقه سوق دادیم و آییننامه هم به ما گفت كه تلاوت تقلیدی نكنید لذا كمتر قاری و جلسه قرآنی به سمت آموزش تلاوت تقلیدی و تلاوتهای اصیل رفت چنانچه بسیاری از تلاوتها در قالب و چارچوب یك سبك یا مكتب تلاوتی اجرا نمیشوند و متسابقان به خاطر اینكه نظر داور را در این آییننامه ناقص جلب كنند مجبور شدند به تلاوتهای غیرتقلیدی روی بیاورند و در بهترین حالت بسیاری از متسابقان به سمت مقاطع لحنی مختلف از قرای گوناگون بروند تا بتوانند نظر داوران را در آن آییننامه جلب كنند و چه بسا هر سال هم با تغییر تركیب هیئت داوران در رسیدن به این هدف یعنی رتبه آوردن بی نتیجه بمانند و اين مسئله باعث سرخوردگی آنها هم شده باشد.
توجه صرف به كسب رتبه، از آفت مسابقات است
وی با بیان اینكه متأسفانه در حالتهای بدتر شاهد استماع و ترویج موسیقیهای نامأنوس و خلاف شأن تلاوت قرآن بودیم، گفت: من اینها را آفت مسابقه میدانم زیرا برخی از متسابقان هدف را فقط مسابقه دانستند و سعی كردند دست به هر چیزی بزنند تا رتبه كسب كنند و لازمه رتبه آوردن هم كسب آیتمهای این آییننامه ناقص است كه هر از چند سال تغییر میكرد.
از تلاوتهای اصیل فاصله گرفتهایم
فتحپور اظهار كرد: آن زمان استدلال اساتید برای اینكه به تلاوتهای تقلیدی نمره ندهند این بود كه قرا به سمت ابداع و نوآوری بروند اما آیا اكنون میتوانیم ادعا كنیم كه در ایران قاری داریم كه خودش صاحب یك سبك یا یك مكتب تلاوت است؛ البته قبول دارم سطح تلاوت در ایران دائم رو به افزایش، ارتقا و پیشرفت است اما اتفاقی كه افتاده این است كه ما از تلاوتهای اصیل و مكتبهای اصیل تلاوت كه دارای روح بودند، كاملاً فاصله گرفتیم.
این قاری قرآن كریم بیان كرد: هرچه در این فضا فریاد تلاوت معنامحور زده شود و هرچقدر همایش برای تلاوت اصیل و خاشعانه برگزار شود اما وقتی هدفگذاری و ملاك اعتباربخشی و سیستم سنجش معیوب است، این فرمها و همایشها در عمل اجرایی نمیشوند و قاری جوان ما وقتی میبیند كه در مسابقات با این آییننامه اصلاً چنین حرفهایی جایگاهی ندارد، طبیعی است كه به این مسائل هم توجهی نمیكند و به سمت تلاوت معنامحور و اصیل و خاشعانه روی نمیآورد.
تاریخ مصرف اجرای مدل كنونی مسابقات قرآن تمام شده است
وی اعتقاد دارد كه تاریخ مصرف این مدل اجرای مسابقه با این وضعیت و این آییننامه واقعاً تمام شده است و كارایی ندارد حداقل برای این مقطع سنی؛ البته برگزاری مسابقات برای دانشآموزان بسیار خوب میتواند باشد و تا سن 25 سال هم میتواند خوب باشد.
آییننامه فعلی توانایی ارزیابی همه جانبه و كیفی تلاوتها را ندارد
فتحپور با تأكید بر اینكه این آییننامه فعلی مسابقات قرآن واقعاً از سطح تلاوت برخی از قاریان ممتاز كشورمان پایینتر و ضعیفتر است، گفت: این آییننامه توانایی ارزیابی همه جانبه و كیفی تلاوت برخی از قاریان ممتاز ما را ندارد.
وی در عین حال این نكته را یادآور شد: این آییننامه معیوب فعلی هر چند سال هم تغییر میكند و بعضاً آیتمهای متضاد با مطالب قبلی هم دارد یا در میزان امتیاز یك آیتم تغییر فاحش ایجاد میشود به عنوان مثال 15 یا 20 سال قبل قوت و قدرت صدا در قسمت صوت 5 امتیاز داشت اكنون 3 امتیاز دارد؛ قاری چگونه و با كدام سلیقه خودش را تنظیم و منطبق كند؟ این وسط سلیقههای مختلف داوران و اساتید گرانقدر در نحوه امتیازدهی و نگاه آنها به آیتمها مخصوصاً در مقوله صوت و برخی از آیتمهای لحن جای خود دارد.
آییننامه معیوب فعلی موجب سرگردانی برخی از استعدادهای تلاوت كشور شد
این داور مسابقات قرآن كریم كشورمان اضافه كرد: این وضعیت و این آییننامه موجب شده است برخی از استعدادهای تلاوت كشور سرگردان شوند و به بیان سختتر اینها بدبخت شدهاند؛ برخی از سرمایهها و استعدادهای تلاوت كشور طی 25 سال گذشته سرگردان بودند و بسیاری از آنها دیگر از وادی تلاوت كنار رفتهاند.
اهمیت توجه به نظرات صاحبنظران سراسر كشور در اجرای مسابقات
وی در ادامه با تصریح این نكته كه حجتالاسلام سیدمصطفی حسینی، مسئول فعلی امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه كشور را اهل تحول میبیند، ابراز امیدواری كرد كه ایشان با نگاهی وسیع و در نظر گرفتن آینده تلاوت در كشور و با بهرهگیری از نظرات صاحبنظران سراسر كشور اقدام شایسته و ماندگاری در جهت اصلاح این روند غلط انجام دهند.
اساتید قرآنی انتقادات منصفانه را خوب بشنوند
وی همچنین به برگزاری چهلمین دوره مسابقات قرآن سازمان و بروز برخی از اعتراضات و حواشیها اشاره كرد و گفت: طی روزهای اخیر در مورد نحوه اجرای چهلمین دوره مسابقات مطالب مختلفی بیان شد و شور جوانان قرآنی در انتقاد به برخی از مسائل و از طرفی مطالبی كه اساتید مطرح كردند به راه افتاد، اما به نظر میرسد كه هم جوانان پرشور و مؤمن قرآنی باید تلاش كنند كه انتقادات خود را بسیار مؤمنانه و با دقت و با رعایت اصل انصاف مطرح كنند و هم اینكه اساتید و بزرگان و پیشكسوتان قرآنی كه همه اینها به گردن ما و جامعه قرآنی حق دارند فضایی را مهیا كنند كه انتقادات منصفانه را خوب بشنوند؛ چه بسا این مطالب ولو از زبان یك جوان تازه كار قرآنی در روند تصمیمگیری موثر باشد و خدای نكرده تصور نكنند این انتقادات به منظور تخریب وجه اینها است چرا كه همه به زحمات این اساتید واقف هستند.
فتحپور ادامه داد: این انتقادات میتواند باعث اصلاح روند امور باشد و انشاءالله كه اساتید گرانقدر با سعه صدر این مطالب را بشنوند و آنهایی كه مطالبی كه مناسب و كاربردی را در تصمیمگیریهای خود لحاظ كنند.
