تمرکز بر ساخت مراکز دارالقرآن در سه جهت اهواز/ آمادگی برای توسعه جلسات خانگی قرآن

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، روز گذشته سه‌شنبه 30 آبان حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین بلک مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان و قاسم مقدمی مسئول امور قرآنی این اداره کل در تحریریه خبرگزاری ایکنای خوزستان حضور یافتند.

حجت‌الاسلام بلک در این نشست ضمن تقدیر از خبرگزاری ایکنا گفت: خبرگزاری قرآنی ایکنا تکمیل کننده زنجیره و حلقات قرآنی در استان است، چون هر رویداد قرآنی ممکن است در جایگاه خود برای همیشه بماند ولی انعکاس آن و پرورش دادن موضوع قطعاً به بالندگی استان در این بُعد کمک بسیار خوبی می‌کند. خصوصاً اینکه شاید در خیلی از رسانه‌های دیگرِ ما، انگیزه لازم را برای پرداختن به امور قرآنی نداشته باشند. از این رو جای تقدیر و تشکر دارد.

وی ضمن تبریک حلول ماه ربیع‌الأول و پیروزی‌های اخیر جهان اسلام، درباره پروژه‌های اخیر و برنامه‌های قرآنی این اداره کل گفت: در بخش دارالقرآن خوزستان، برنامه‌ها استانی است یعنی بر اساس جمع‌بندی که در استان انجام می‌شود، نیازسنجی و استعدادهایی که در استان وجود دارد پیشنهاد شده و در مرکز مصوب می‌شود. به عبارتی برنامه‌های ما بومی است و هر ساله امکان تغییر متناسب با نیازهایمان وجود دارد. در بخش امکانات موردنیاز این برنامه‌ها نیز بودجه‌های ما در استان تأمین می‌شود.

بلک اظهار کرد: البته بخشی از برنامه‌ها نیز از سوی دارالقرآن مرکز ابلاغ می‌شود که به حجم برنامه‌های ما اضافه شود. یعنی دو بخش برنامه داریم؛ یکی برنامه‌های دارالقرآن کشور که در استان‌ها توزیع می‌شود و ما آن تعهدات را انجام می‌دهیم که بخشی از آن اعتبار را کمک می‌کنند. بقیه برنامه‌ها و جداول ما، برنامه‌ها و بودجه‌هایی است که از استان تأمین می‌شود.

مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان ادامه داد: بنابراین برای اینکه یک کار قابل ارزیابی و بازخوردگیری داشته باشیم ابتدای هر سال ما، طی جداول برنامه‌ای، برنامه هر شهرستانی را به تفکیک تعیین می‌کنیم که شامل عنوان فعالیت قرآنی، حجم کار و بودجه‌ای است که باید از ما دریافت کند.

وی توضیح داد: ما زمانی به دنبال مراسمات و برنامه‌ها و جزئیات بودیم، اما الان شاخصه‌ها را به شهرستان‌ها اعلام می‌کنیم که شما در بُعد قرآنی باید این قدر تربیت مربی داشته باشید، یا مؤسسه ایجاد کنید یا محفل برگزار کنید و شهرستان را هر دو سه ماه یک بار رصد می‌کنیم.

بلک درباره اعتبارات این برنامه‌ها نیز گفت: اعتبارات ما در سال گذشته در اسفندماه در اختیار دستگاه قرار گرفت؛ این خیلی شکننده است. مهم‌ترین عنصر برای ما زمان است؛ اگر ما از ماه رمضان رد شدیم دیگر بودجه به درد نمی‌خورد. ما در سال‌های اخیر تدابیری را دیدیم که از ابتدای سال که هنوز دستگاهی بودجه‌ای دریافت نمی‌کند و بودحه‌ای قابل دریافت نیست؛ به همه شهرستان‌ها شاخص‌ها را ابلاغ می‌کنیم و اعتبار شش‌ ماهه‌شان را یک جا تأمین می‌کنیم تا برنامه‌های شهرستان به دلیل نبود بودجه تعطیل نشود.

مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان با بیان اینکه این ابتکار عمل تنها در خوزستان و به لحاظ اهمیت زمان انجام شده است، اظهار کرد: این کار از سال گذشته انجام شده است. امسال نیز از اردیبهشت‌ماه واگذاری اعتبارات و اعلام برنامه‌ها انجام شد و از ماه گذشته شهرستان‌ها در حال دریافت شش‌ماهه دوم هستند؛ از این رو، بخش دوم جدول برنامه‌ای ما در آستانه اجرا و انجام است.

ساخت مراکز دارالقرآن در سه جهت اهواز

وی با اشاره به راه‌اندازی مراکز دارالقرآن در مناطق حاشیه شهر اهواز اظهار کرد: به لحاظ ضرورت‌هایی که در استان داریم، به نظر رسید بهترین خیمه‌گاه فعالیت‌های فرهنگی می‌تواند چتر قرآنی باشد. خصوصاً در مناطقی که ما مورد هجمه هستیم؛ کلمه مبارک قرآن همه جا این طراوت و جذابیت را دارد. به فکر افتادیم به صورت زنجیره‌وار در مناطقی که نمی‌توانیم اداره تأسیس یا مرکز رسمی دایر کنیم، بیاییم یک سری مجموعه‌های مردمی قرآمی را سرمایه‌گذاری کنیم و از استعداد خود مردم استفاده کنیم و منتظر اعتبارات و چارت سازمانی و ... نباشیم. البته مشکلات زیادی در زمینه اعتبارات و بودجه داشت، در عین حال این کار را در دستور کار قرار دادیم.

بلک با بیان اینکه یکی از این مراکز در شیبان راه‌اندازی شد، گفت: این مرکز در متن مردم قرار دارد. برای راه‌اندازی آن یک خانه خریداری شد که مأمنی برای کودکان و بانوان شده است تا آموزش‌های قرآنی ببینند. بهر حال شیبان یک نقطه پراستحقاق از نظر اجتماعی و فرهنگی و پراستعداد است.

مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان افزود: همچنین یک مرکز در منطقه عین‌دو پیگیری می‌کردیم، بیش از دو سه سال آنجا خریداری شد؛ اما در محدودیت‌های مالی که داشتیم نمی‌توانستیم آنجا را راه‌اندازی کنیم؛ اما بحمدالله این مرکز با حداقل‌ها راه‌اندازی شده است. البته در برنامه ما هست که این مرکز را تجهیز کنیم. 

وی ادامه داد: مرکز بعدی در کوت‌عبدالله بود. شهرستان کارون جمعیت بالا و نیروهای بسیار خوب قرآنی دارد. الحمدالله کار شروع شده است. این پروژه رسانه‌ای نشده است، کلنگی هم برای آن زده نشد و سختی‌های آن را تحمل کردیم که این کار پیش برود. ولی متأسفانه مشکلات این کارها خیلی زیاد است و امیدوارم رفع شود.

پیش‌بینی می‌کنیم تا سال آینده پروژه ساخت مرکز آموزش دارالقرآن کوت‌عبدالله به پایان برسد. این پروژه ساختمان دوطبقه‌ای است که فضای آموزشی و اداری در آن جای دارد.

مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان همچنین درباره ایجاد مرکزی در ملاشیه با بیان اینکه در حال حاضر هم انگیزه این کار را داریم، گفت: مشکل ما در این مناطق، پیدا کردن زمین موردنیاز است؛ چون نوعاً زمین‌ها دچار معارض است. سال‌هایی دنبال این بودیم که محلی را خریداری کنیم ولی فضای موردنیاز ما تأمین نمی‌شد. الان هم اگر خیرینی یا دستگاه‌هایی این همکاری را با ما داشته باشند مطمئناً امسال آمادگی شروع این کار را داریم. با اینکه این کار فاقد بودجه هست اما انگیزه ما این است که آنجا خدمت قرآنی داشته باشیم؛ چراکه در این منطقه استعدادهای خوبی وجود دارد.

ساخت دارالقرآن اهواز به پایان رسیده است

نگاه ما در ساخت دارالقرآن اهواز این بوده است که این امکان در اختیار بخش‌های تخصصی و آموزشی استان قرار گیرد

مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان ادامه داد: طی مکاتبه‌ای با استاندار آمادگی خود را برای افتتاح این مرکز در 17 ربیع‌الأول اعلام کردیم. اگر هم این برنامه به صورت رسمی محقق نشود، با برنامه‌های خوبی که پیش‌بینی کردیم این مرکز را با برنامه‌های مناسبی به بهره‌برداری برسانیم. این مرکز هنوز نیازهای تجهیزاتی دارد چون پیش‌بینی کرده‌ایم کلاس‌های هوشمند قرآنی در این مرکز ایجاد شود. اجمالاً نگاه ما این بوده است که این امکان را در اختیار بخش‌ها به ویژه تخصصی و آموزشی استان قرار دهیم، آن را اداری نکنیم و بتوانیم در زمینه‌های صوت و لحن، ترتیل و معارف و تفسیر کار را دنبال کنیم. از استاندار هم تقاضا کردیم برای فعالیت‌های این مرکز کمک کنند و بودجه‌ای پیش‌بینی کنند.

بلک همچنین در بخشی از سخنان خود با اشاره به برگزاری مراسم تقدیر از برگزیدگان مسابقات قرآنی اوقاف گفت: در این برنامه از بانوان برگزیده تقدیر نشد. در مراسم متوجه این غفلت شدیم. متأسفانه آمار دقیقی نداشتیم. چون احساس کردیم به این افراد کم‌مهری شده است، وظیفه خود دیدیم که مراسمی برگزار کنیم. از خواهران گرامی که حائز مقام شدند اما در آن مراسم تقدیر نشدند، عذرخواهی می‌کنم و قول می‌دهیم در اسرع وقت در یک برنامه‌ای از این بانوان تقدیر شود. دلیل این غفلت صرفاً بی‌اطلاعی ما بود.

برگزاری جلسات تفسیر در خوزستان یک ممارست و مداومتی می‌خواهد تا جایگاه خود را پیدا کند

وی درباره طرح جامع تفسیر که از سوی این اداره کل در استان آغاز شد، گفت: ما سعی کردیم نقطه شروعی در این مسأله تعریف کنیم، چون ما از جمعیت خوبی از استادان، ائمه جماعات و روحانیون در استان برخوردار هستیم. هر مدت یک بار هم جلساتی با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی در استان برگزار شد که طی آن ایشان روحانیون را به برگزاری جلسات تفسیر تشویق کردند. این کار به نظر من یک ممارست و مداومتی می‌خواهد تا جایگاه خود را پیدا کند.

مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان با بیان اینکه ما سعی کردیم، تفسیر قرآن را در برنامه‌های ماه مبارک رمضان و در مقاطع تبلیغی به عنوان یک سرفصل در برنامه‌های خود قرار دهیم، اظهار کرد: مثلاً در ماه مبارک رمضان گذشته در کار مشترکی که با صداوسیما انجام دادیم یک بخش تفسیر گنجانده شد که یک فرهنگ‌سازی انجام شود. امسال هم کارگاه تفسیر برای ائمه جماعات با حضور اساتیدی از قم در شهرها برگزار کردیم. امسال تلاش کردیم به صورت وضوعی به تفسیر وارد شوی و محوریت آیات ولایت را انتخاب کردیم. چند سالی است بر این موضوع متمرکز هستیم که بحث تفسیری و کلامی است و با توجه به شبهه‌افکنی‌هایی که نیاز به تعمق قرآنی دارد سعی کردیم این موضوع را به صورت منجسم کار کنیم.

تشکیل جلسات تفسیر قرآن یکی از دستورات کار خوبی است که شورای قرآن استان می‌تواند دنبال کند

بلک با تأکید بر اینکه انتظار است حوزه‌های علمیه و ائمه جماعات ما مباحث تفسیری را بیان کنند، افزود: فکر می‌کنم آموزش روخوانی و روانخوانی در نهایت یک امر مستحب یا مستحب مؤکد است و در قرآن آیات معدودی داشته باشیم که ما را به تلاوت قرآن تشویق کند؛ ولی تدبر و تعمق در معارف قرآن، امور واجبی هستند. این انتظار را داریم و کار را دنبال ‌کنیم؛ اما این کار همت بخش‌های دیگر را هم می‌طلبد؛ خصوصاً برای شورای توسعه فرهنگ قرآن استان، این موضوع یکی از دستورات کار خوبی است که می‌تواند دنبال کند.

برگزاری 1000 جلسه تقسیر قرآن با توجه به تعداد مبلغان و مساجد استان قابل دسترس است

وی ادامه داد: ما سعی کنیم مناسبتی این کار را بر میز برنامه‌های فرهنگی خود نگه داریم. از چند سال پیش دوره‌‌ای در قم شروع شده و اساتیدی از بین روحانیونی که انگیزه خوبی برای این کار در استان داشتند انتخاب شدند و در چند نوبت کارگاه‌هایی برگزار شد. ولی هدف ما برگزاری حداقل 1000 جلسه تفسیر قرآن در استان است. با توجه به تعداد مبلغان و مساجد استان، هزار جلسه قابل دسترس است. الان این جلسات کمابیش در استان هست؛ اما شاید با توجه به جمعیت و پراکندگی که در استان داریم راضی‌کننده نباشد.

 مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان در پاسخ به سؤالی درباره جلسات قرآن خانگی و نگاه سازمان به آنها گفت: در خصوص فعالیت‌های قرآنی مردمی، تعداد نسبتاً خوبی مراکز و مؤسسات قرآنی در استان راه‌اندازی شده است که مرحله بعد سطح‌بندی و تقویت اینها است. چون بنیه برخی از آنها کافی نبوده و انگیزه‌هاشان گاهی بیشتر از استعدادها بوده است. الان رشد خوبی از نظر کیفی در این مراکز و مؤسسات ایجاد شده است. پیشنهاد من این است که این مراکز و مؤسسات در رسانه قرآنی معرفی شوند. انصافاً هر یک از آنها به اندازه یک نهاد کار می‌کنند.

بلک افزود: بخش دیگری که در این زمینه دیده شده خانه‌های قرآنی روستایی است که در خوزستان بالغ بر 300 مرکز با امکانات خود مردم در استان تأسیس شده و فعالیت می‌کنند.

شناسایی 1000 جلسه خانگی قرآن در استان

وی درباره جلسات خانگی قرآن نیز گفت: از چند سال پیش در زمان دولت نهم کاری برای ساماندهی جلسات خانگی قرآن در کشور شروع شد که هدف آن نظارت و ارتقای سطح آموزش بود. در آن زمان یک‌هزار جلسه خانگی قرآن در استان احصا شد. البته تعداد بیش از اینها است ولی این هزار جلسه، جلساتی بودند که می‌توانستیم برای آنها اعزام استاد داشته باشیم یا پرونده‌ها و شناسنامه‌هایی برای آنها تشکیل دهیم.

بلک ادامه داد: در این زمینه پیشنهاداتی داشتیم؛ ای کاش می‌توانستیم با نهادهای خدمات شهری این کارها را جلو ببریم. الان ما خانه‌های آپارتمانی زیادی داریم که هر کدام جمعیت زیادی داردند؛ یک بار این کار را(برگزاری جلسات خانگی قرآن) شروع کردیم، تعدادی متقاضی شدند؛ مثلاً در یک بلوک ساختمانی بتوانیم یک جلسه قرآنی توسط ساکنان بدون دخالت ما برگزار کنند. انتظار ما این بود که مجموعه‌هایی مثل شهرداری‌ها یا شورای شهر به این موضوع کمک کنند. اما این کار ادامه پیدا نکرد.

مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان با بیان اینکه خیلی از امکانات برای این کارها تعریف شده است، تأکید کرد: ما می‌توانیم فرهنگی را مطرح و یک مقدار دنبال کنیم، نهادها و سازمان‌های دیگر باید کمک کنند؛ مثلاً‌ ما به یک مجتمع 20 قرآن بدهیم، یک دستورالعمل و اعلام آمادگی که اگر استاد خواستید برای شما بفرستیم و خود مردم به صورت چرخشی این جلسات را برگزار کنند. اسم این طرح نورالانوار بود که قابل توسعه است.

وی با اشاره به تربیت دوهزار نیروی تربیت مربی قرآن در استان گفت: هدف از برگزاری این دوره‌ها این بود که این جلسات خانگی قرآن را به دستگاه‌های دولتی وصل نکنیم، نیروهایی از بین مردم را آموزش دهیم و در اختیار خودشان قرار دهیم. اما ما باید حلقه واسطه شویم اینها را معرفی و گاه حمایت کنیم؛ اما این زمانی میسر است که از دستگاه‌های دیگر بتوانیم کمک بگیریم؛ مثلاً شورای قرآنی استان، شهرداری‌های مناطق و ... اینها امکاناتی دارند، اطلاعات خوبی دارند که مثلا الان تراکم جمعیت کجا است یا دستگاه‌هایی که ناظر به برخی آسیب‌ها هستند. ما بایستی با همکاری هم این کارها را انجام دهیم.

بلک خاطرنشان کرد: هنوز این انگیزه و ضرورت را در برگزاری جلسات خانگی قرآن احساس می‌کنیم. مثلاً اگر یکی از مناطق شهرداری پیشنهاد کنند و اعلام آمادگی کنند، آمادگی داریم طی یک تفاهمی این کار را مشترکاً انجام دهیم.

پیشنهاد برگزاری آزمون حفاظ قرآن ویژه زندانیان

بلک بر داشتن یک طرح برای فعالیت‌های قرآنی در استان تأکید کرد و گفت: در جلسات مکرر شورای قرآن استان، سال‌های سال است که گفتم ما نیاز به طرح جامع قرآنی داریم. بچه‌های ما از یک دامنه تا قله برسند چه‌طور این کار را بکنند؟ پیشنهاد را اخیراً به شورای قرآن استان ارائه کردیم و با دستور آیت‌الله موسوی جزایری رئیس شورا، به مرکز منعکس شده است. امیدواریم کمک کنند. ممکن است این طرح کامل نباشد، مهم این است که یک مبنایی برای بحث و تبادل نظر باشد.

کار ما فقط آموزش نیست؛ پژوهش نیاز است

وی ادامه داد: کنار این، پیشنهاد ما پرداختن به پژوهش‌های قرآنی است. در خوزستان این نیاز و استعداد وجود دارد. مباحث زیادی در فضای مجازی، کوچه و بازار و ... مطرح است. ما چگونه باید به اینها پاسخ دهیم؟ کار ما فقط آموزش نیست؛ پژوهش نیاز است. برخی پژوهش‌ها انجام شده که باید مورد حمایت قرار گیرند.

وی ادامه داد: اما در مناطق محروم مثل ملاشیه، عین‌دو و شیبان شخصیت‌هایی را موظف کردیم که جلسات قرآن را تشکیل دهند. الان بهترین‌های قرآنی ما در استان بهترین جلسات را در اهواز مدیریت کنند. الان بحمدالله هر روز هفته جلسه قرآن داریم. منتها یک هماهنگی و همسویی بین استادان جلسات در ارائه آموزه‌ها باید رعایت شود که رویه خاص و هدف تعیین شده‌ای را داشته باشد.

به گفته مقدمی در جلسات قرآنی ما شاهد یک جهش خوبی در اهواز هستیم.

به گزارش ایکنا؛ در این نشست صحبت‌های مقدماتی برای برگزاری دوره‌های قرآنی با مشارکت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی و اداره کل تبلیغات اسلامی خوزستان انجام شد.