مریم جهانگشته، نویسنده مشهدی، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با اشاره به نقش زنان در ادبیات داستانی دفاع مقدس، عنوان کرد: ادبیات دوره جنگ گرچه بیشتر مردانه و در میدان جنگ است، اما زنان نیز در آن نقش انکارناپذیری دارند، زنان همانگونه که نیمی از مسئولیتهای اجتماعی را در داخل و خارج خانه به عهده گرفته بودند، همواره در تمام امور نیز مشارکت داشتهاند.
وی ادامه داد: در داستانهایی که طی سالهای جنگ و پس از آن نوشته شده است، شاهد نقشآفرینی زنان و مردان در کنار هم هستیم، نقش زنانی که همسران و مادران شهدا، جانبازان، اسرا و زنانی که در پشت جبهه رزمندگان را یاری میدادند.
زن در داستانهای دفاع مقدس، مجسمه فداكاری و ايثار است
این نویسنده مشهدی افزود: زن در داستانهای دفاع مقدس، نماد فداكاری و ايثار است، کسی که شرایط زندگی مطلوب با یک سالم را کنار گذاشته، در مقابل مخالفت پدر و مادر خود ايستادگی كرده و خواهان ازدواج با جانبازی است كه در برخی از كارهای روزمره نيز نيازمند كمك ديگری است.
این نویسنده تصریح کرد: نسل اول انقلاب، هنوز فراموش نكردهاند كه چه در قيام خونين پانزده خرداد 1342 و چه مبارزات زيرزمينی يا علنی پس از آن، زنان متعهد و مذهبی ما، حضوری قابل توجه داشتهاند و در جريانِ خيزشِ همگانی مردم در سالهای 1356 ـ 1357 به رهبری امام خمينی(ره)، اين حضور، بسيار فراگيرتر و جدیتر شد.
وی افزود: در اين دوران، زنان متدين و انقلابی ما، با حفظ شئون اسلامی وارد مبارزه عليه رژيمِ دست نشانده پهلوی شدند و دوش به دوش مردان، حتی در صفوف اول تظاهراتها و ساير فعاليتهای انقلابی، شركت كردند، به گونهای كه بنيانگذار انقلاب، درباره آنان گفتند: «بانوان اين نهضت را پيش بردند».
جهانگشته، با اشاره به اینکه در برخی ادبیات داستانی ما نقش زن تا حدودی از تحریف درآمده است، عنوان کرد: نقش زنان در ادبیات جنگ آن چنان که باید مورد توجه قرار نگرفته است، آنچه بیشتر نقل شده کلیت ایثار آنان است، نه جزئیاتی که این قشر از جامعه با آن درگیر بودند.
بیتوجهی به برخی مشکلات زنان در ادبیات دفاع مقدس
وی ادامه داد: گرچه برای نشان دادن شخصیت والای همسران جانبازان و شهدا در داستانهای دفاع مقدس تلاش شده اما اغلب به مشکلاتی که در سایه این فداکاری برای آنان به وجود آمده، اشاره نشده است، مشکلاتی از قبیل مسائل مالی، چگونگی اداره امور منزل، نگهداری از فرزندان و تقویت روحیه آنها، مسائل روحی خود زنان در مواجهه با این مشکلات، انتظار طولانی برای بازگشت اسرا و بسیاری موارد دیگر نادیده گذاشته شده است؛ حتی در آثار زنان نویسنده هم به چنین مواردی کمتر پرداخته شده است، بنابراین بسیاری از این نوع داستانها نمیتواند مشخصه خوبی برای نمایش نقش زنان در دوره جنگ و پس از آن باشد.
وی در ادامه گفتههای خود با بیان اینکه بانوان اهل قلم در خراسان رضوی جايگاه قابل قبولی در بين ناشران ندارند، افزود: بانوان نويسنده حوزه دفاع مقدس حتما نبايد در خط مقدم حضور پيدا میكردند تا بتوانند اتفاقات و رويدادهای آن دوران را بنويسند، بانوان نويسنده بهترين گزينه برای نگارش خاطرات مادران و همسران شهدا و بانوانی كه در پشتيبانی دفاع مقدس فعاليت داشتهاند، هستند.
همکاری نکردن ناشران با نویسندگان حوزه دفاع مقدس
این نویسنده با اشاره به اینکه نويسندگان حوزه دفاع مقدس در خراسان رضوی با مشكلات بسياری رو به رو هستند، افزود: از مهمترين آنها میتوان به همكاری نكردن ناشران فعال در این حوزه با نويسندگان اشاره كرد، به همين دليل نويسندگان برای انتشار آثار خود با ناشران استانی قرارداد نمیبندند و اثر خود را به ناشران تهرانی میسپارند.