
حجتالاسلام علیرضا ناجی، استاد حوزه علمیه در گفتوگو با ایکنا با اشاره به آیه «لَا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ» در سوره مبارکه قصص، اظهار کرد: طبق ادبیات قرآنی، مبحثی تحت عنوان شادی و نشاط کاذب وجود دارد که از آن به سرخوشی تعبیر شده است، در این آیه منظور از فرح، شادیهایی هستند که در آن آخرتی نیست و آمیخته با شهوترانی میباشند و باعث سلب شادی و نشاط درونی از خود فرد و همچنین از دیگر اقشار جامعه میشود. لذا طبق آیات و روایات اسلامی، داشتن شادی و نشاط طبقهای ضعیف از جامعه به قیمت سلب نشاط و شادی از دیگر افراد جامعه یا به قیمت از دست دادن نشاط درونی خود این افراد، مردود شناخته شده است.
وی با بیان اینکه نقطه مقابل نشاط، حزن است، افزود: بنا به احادیث روایی در دین اسلام، پیامبر اکرم(ص) در مورد حزن و اندوه میفرمایند: حزنها و اندوهها باعث امراض روحی خواهد شد، لذا شادی و نشاط باید هم دنیوی باشد هم اخروی. روح و جسم هر دو گرفتار بیماریهایی میشوند که در اینجا توصیه به نشاط میکنند به این مفهوم که اگر حزنهای مختلف در بدن ریشه دوانید نتیجه آن افسردگی، سستی،گوشهگیری و رخوت خواهد شد.
این محقق و پژوهشگر دینی با اشاره به این سخن امام صادق(ع) که فرمودند: «حب الدنیا راس کل خطیئه، عشق به دنیا ریشه هر گناه است»، بیان کرد: علقه شدید به دنیا حزن انسان را بیشتر میکند، لذا هرچه ارتباط و گره خوردن انسان به مسائل دنیوی کمتر شود، نشاط فرد نیز بیشتر میشود.
ناجی ادامه داد: در آیات و روایات اسلامی گفته شده معصیت و اشتباه، مقدمه حزن است و متقابلا سرفصلهایی وجود دارد که از حزن جلوگیری میکند و باعث به وجود آمدن شادی و نشاط اجتماعی میشود، لذا علاقه شدید به دنیا خود به خود حزنآور است و هرچه از دنیا ببریم شادی و نشاط درونی ما افزایش مییابد.
وی افزود: طبق روایات دین اسلام برخلاف باور عموم یاد مرگ، زیارت اهل قبور، مشخص کردن محل دفن، تهیه کفن، وصیتنامه نوشتن و... عمر را طولانی میکند، چرا که یاد مرگ باعث میشود، تعلقات و حرص انسان کمتر و نشاط او بیشتر شود، در واقع گاهی فرد در ارتباط شدید با دنیا، نشاط خود را از دست میدهد.
این محقق و پژوهشگر حوزه علمیه بیان کرد: طبق روایات اسلامی شهوترانی و دنیاطلبی حزن را افزون میکند، این مولفهها در لایههای فردی و اجتماعی قابل بررسی است، وقتی دغدغه یک جامعه تجملات و فانتزی زندگی کردن و یا وقتی ملاک پوششها جنسیت و نروماده شد، آرام آرام استرسها در جامعه حاکم میشود و نشاط اجتماعی از بین میرود، لذا مولفههای شادی و نشاط اجتماعی باید حامل شادی باطنی و درونی افراد باشد.
وی افزود: معیار شادی و نشاط اجتماعی بر طبق مولفههای جامعهشناختی با ادبیات دینی اسلام از جهاتی متفاوت است، در ادبیات دین اسلام صلهارحام، طبیعتگردی، سفر اعم از سیاحتی و زیارتی( قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ )، بهرهمندی از عالم طبیعت و... به دور از معصیت، باعث ایجاد شادی درونی و باطنی میشود.
ناجی با اشاره به این آیه فَرِحينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِن فَضلِهِ وَيَستَبشِرونَ بِالَّذينَ لَم يَلحَقوا بِهِم مِن خَلفِهِم أَلّا خَوفٌ عَلَيهِم وَلا هُم يَحزَنونَ»، بیان کرد: این آیه در مورد شهداست و فضل و نعمت الهی پس از مرگ که باعث نشاط باطنی و روحانی افراد میشود، همچنین در همین دنیا اگر کسی در مسیر بندگی قرار گیرد آن شخص با نشاط باطنی عجین خواهد شد، نشانه آن عمر طولانی درسیره علماء است، به طوری که زندگی درگیرمادیات، از دست دادن عزیزان و داراییها و مشکلات سیاسی و اقتصادی آنها را ملامت نمیدهد.
این کارشناس مسائل دینی گفت : طبق آیات و روایات اسلامی و همچنین به لحاظ مبنایی؛ شادی و نشاط فردی و اجتماعی با هم همپوشانی دارند، عرصه اجتماعی به معنای ارتباط فرد با جامعه است، لذا نشاط فردی تاثیرات اجتماعی به دنبال دارد، در واقع انسان چه با خودش چه با خلق خدا خوبی کند، شادی برای او به ارمغان میآورد.
ناجی بیان کرد: درباره مرگ و دنیای پس از آن باید عالمانه فکر کرد و از ادبیات خرافی فاصله گرفت، انسان افسرده که دائم دم از مرگ میزند، با انسانی که کاملا از دنیا رها و راحت است و به مرگ منطقی و عالمانه فکر میکند متفاوت میباشد، افکار عالمانه به مرگ باعث نشاط درونی و معنوی خواهد بود.
انتهای پیام