جای خالی قرآن در کارنامه نشر/ کاهش فاحش شمارگان در دهه اخیر
گروه ادب ــ سالن کارنامه نشر با آخرین و تازهترین آثار در بخشهای مختلف، جایی را برای قرآن ندارد.
به گزارش خبرنگار ایکنا، نمایشگاه کتاب تهران فروشگاه بزرگی است که ناشران سراسر کشور با ارائه آخرین آثار خود در آن حضور مییابند. چند سالی است که مسئولان نمایشگاه کتاب تهران دریافتهاند که باید بعد نمایشگاهی آن که ربع قرن سابقه برگزاری دارد، باید برجستهتر باشد؛ از این رو سالن کارنامه نشر را به پا کردند تا واقعیت نشر کشور را انعکاس دهند.
البته سالن یاس از بیست و چهارمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در سال ۹۰ آغاز به کار کرد و مسئولیت آن را مجمع ناشران انقلاب اسلامی برعهده گرفت، اما در سالهای اخیر این عنوان جای خود را به کارنامه نشر داده و مؤسسه خانه کتاب عهدهدار آن شده است.
در این بخش که میتوان آن را محتواییترین بخش نمایشگاه کتاب تهران نامید، آخرین آثار برگزیده در جشنوارهها و جوایز ادبی و ... با تفکیک موضوعی قرار گرفتهاند و این عناوین میتواند راهنمای خوبی برای کتابخوانهای حرفهای باشد.
چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران بهانه خوبی است تا آمار و عملکرد کارنامه نشر ایران در چهل سال گذشته را مورد بررسی قرار دهیم. این آمار و نمودار تعداد عناوین کتابهای چهل سال پس از انقلاب اسلامی نشان میدهد که در سال 57 تعداد 294 عنوان کتاب چاپ شده و پس از آن بیشترین تعداد عناوین مربوط به سالهای 95 با 890 هزار عنوان و سال گذشته با 990 هزار عنوان بوده است.
تعداد عناوین کتابهای چهل سال پس از انقلاب اسلامی در بخش تألیف افزایش فاحشی را شاهد بودیم، اما این افزایش در ترجمه اندک بوده و نمودار آن تقریباً خطی است. البته در حوزه تألیف نیز طی سالهای 89 و 90 افزایش بالا بوده و پس از آن یک سال تعداد عناوین افت کرده است و نمودار پس از سال 91 نیز صعودی است.
درباره شمارگان کل کتابهای چهل سال پس از انقلاب اسلامی باید عنوان کرد که در سال 57 که 294 عنوان کتاب منتشر شده است، شامل 106 هزار و 600 نسخه بوده و این روند تقریباً تا سال 1385 با 229 میلیون نسخه روند صعودی داشته و پس از آن تاکنون با روند کاهشی مواجه بودیم و اکنون شمارگان کتاب به 144 هزار عنوان رسیده است.
تعداد عناوین کتابهای چهل سال پس از انقلاب اسلامی به تفکیک چاپ اول و مجدد نشان میدهد که این سالها نوسانات بسیاری وجود داشته و هر سال شاهد افزایش این تعداد بودهایم، اما طی سالهای 85 تا 87 در تعداد عناوین، چاپ اول با کاهش مواجه شد، اما چاپ مجدد همچنان افزایش داشته است.
بد نیست نگاهی به آمار عناوین کتاب در یک سال گذشته نیز داشته باشیم. آمارها و نمودارها نشان میدهد که بیشترین تعداد کتاب مربوط به کتابهای درسی و آموزشی است و پس از آن ادبیات، کودک و نوجوان و علوم اجتماعی به چاپ رسیدهاند و کمترین تعداد عناوین نیز مربوط به موضوع زبان است، در بخش دین نیز شاهد انتشار 8356 عنوان در یک سال گذشته بودیم. همچنین تعداد آثار تألیفی در گروههای مختلف بر ترجمه آثار پیشی گرفته است.
همچنین تعداد عناوین این کتابها به تفکیک چاپ اول و مجدد در سال گذشته بیشترین میزان مربوط به ادبیات و کمترین مربوط به کلیات است. در بخش دین نیز 6 هزار عنوان چاپ اول منتشر شده است.
قیمت کل کتابها در سال گذشته به تفکیک موضوع نیز نشان میدهد بیشترین ارزش ریالی مربوط به کتابهای کمک درسی و آموزشی بوده و پس از آن به ترتیب کودک و نوجوان، علوم عملی و ادبیات قرار دارند. کتاب دین نیز یک میلیارد و 535 میلیون ریال ارزش ریالی داشته است.
تعداد عناوین کتابها به تفکیک موضوع نشان میدهد که بخش کمک آموزشی با 19 هزار و 57 عنوان رتبه نخست را داشته و پس از آن کودک و نوجوان با 15876 عنوان منتشر شده است. کتابهای دین نیز شامل 9694 عنوان است.
یکی از اشکالاتی که در آمارهای بخش کتابهای دین وجود دارد، این است که تعداد قرآنهای چاپ شده در طول سال مشخص نیست و برای اطلاع از آن باید به سراغ دو سازمان و مرکز قرآنی که مرجع صدور مجوز چاپ قرآن هستند مراجعه کرد، اما آمار قرآنها هم میتوانست در میان این دادهها قرار گیرد، تا بر جامعیت این اطلاعات بیش از پیش افزوده شود.
نکته مهمتر از آن این است که با وجود اینکه قرآن به عنوان کتاب مقدس، میتواند جزء کارنامه نشر قرار گیرد؛ چرا آخرین و تازهترین خط و ترجمههای قرآن را در این سالن نمیبینیم، چرا نباید بخشی از این سالن به قرآن با چاپهای نفیس(البته از نظر کیفیت چاپ و ...) اختصاص یابد.
رابطه با سالن کارنامه نشر، موقعیت مکانی خوبی دارد، اما اطلاعرسانی ضعیف سبب شده این مکان در دسترس، دور از دید مخاطبان باشد و شاید کمتر مخاطبی گذرش به این سالن بیفتد.
انتهای پیام
