
فریدون الهیاری، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان در گفتوگو با ایکنا از اصفهان با بیان اینکه امیرکبیر شخصیتی ممتاز در تاریخ معاصر ایران محسوب میشود، اظهار کرد: بعد از جنگهای ایران و روسیه در دوره قاجار و زمانی که ایرانیان به ضعف نظامهای سنتی در برابر مدرنیته غربی پی بردند، جریانهای مختلفی به منظور مقابله و واکنش به اندیشههای نو در ایران شکل گرفت که رویکردهای متفاوتی از یکدیگر داشتند.
وی ادامه داد: جریان اول معتقد بود که اگر میخواهیم به پیشرفتهای دنیای غرب دست یافته و مطابق با شرایط زمان حرکت کنیم، باید از فرهنگ و سنتهای ملی و دینی خود دست برداشته و سبک زندگی غربی را در پیش بگیریم. جریان دوم نیز با هر تفکر و اندیشه جدیدی مخالفت میورزید، ولی گروهی از روشنفکران وجود داشتند که ضمن پایبندی به ارزشهای ملی و اسلامی، معتقد بودند باید دستاوردهای دنیای غرب را شناخته و خودمان را به اندیشهها و ابزارهای نوین تجهیز کنیم. این گروه که جریان میانه و اصلاحی نامیده میشوند، در دوره قاجار و قرن نوزدهم نقش مهمی در تحولات ایران ایفا کردند و شخصیتهای مختلفی نظیر میرزا تقی خان امیرکبیر و قبل از او عباس میرزا نایب السلطنه و قائم مقام فراهانی این جریان را نمایندگی میکردند.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان بیان کرد: در شرایطی که رجال سیاسی ایران در برابر قدرتهای غربی خودباخته بوده، توان ایستادگی در مقابل نفوذ آنها را نداشتند و به نوعی جیرهخوار این قدرتها شده بودند، امیرکبیر شخصیتی بود که هم در برابر استعمار خارجی و هم در برابر استبداد داخلی مقاومت کرد و دنبال این بود که ایران را به شأن و منزلت خود در عرصه بینالمللی برساند، ولی با توجه به همدستی استعمار خارجی و استبداد داخلی و رجال وابسته به قدرتهای بیرونی از صحنه کنار زده شد و به شهادت رسید.
پایبندی به ارزشها و درک مقتضیات زمان؛ درس امیرکبیر به سیاستمداران امروز
الهیاری در پاسخ به این سوال که چه وجوهی از اندیشه و شخصیت امیرکبیر میتواند برای سیاستمداران الگو باشد، گفت: سلامت شخصیت، پایبندی به ارزشهای ملی و اسلامی و نواندیشی و درک مقضیات زمانه، مهمترین ویژگیهایی بود که در شخصیت امیرکبیر وجود داشت و اگر از این ویژگیها به خصوص پایبندی به ارزشهای ملی و اسلامی و نیز خدمتگزاری به کشور و مردم الگوبرداری شود، در توسعه و پیشرفت کشور بسیار مؤثر خواهد بود. در شرایطی که نظام سیاسی ایران توان مقابله نظامی و فکری با نفوذ دنیای غرب را نداشت و در دوره ضعف و انحطاط به سر میبرد، امیرکبیر اقدامات مهمی را به منظور تأمین منافع ملی و تقویت جایگاه کشور در عرصه بینالمللی انجام داد که میتواند سرمشقی برای همه کسانی باشد که دغدغه توسعه و پیشرفت کشور را دارند.
وی تصریح کرد: اگرچه اقدامات مهم امیرکبیر در مسیر توسعه کشور با مرگ وی ناکام ماند، ولی اگر تأثیرات آن را در بلندمدت در نظر بگیریم، به این نتیجه میرسیم که هیچگاه نمیتوان امیرکبیر را از حافظه تاریخی ایران زدود و او را نادیده گرفت. شخصیتهایی مثل امیرکبیر جریانی را شکل دادند که در تاریخ ایران استمرار پیدا کرد. بحث توسعه و نوسازی با حفظ ارزشهای ملی و اسلامی همواره به عنوان یک دغدغه در کشور ما مطرح بوده است که در این زمینه نمیتوان امیرکبیر را از یاد برد، علیرغم اینکه اقدامات و اصلاحات وی در دوره کوتاهی از تاریخ ایران اتفاق افتاد و بنیادهایی که به وجود آورد، بعد از مرگ وی پایدار نماند، ولی تفکر و جایگاه امیرکبیر در تاریخ ایران تثبیت شده است و همین که امروز نام پر آوازهای دارد و کسانی که دغدغه پیشرفت و آبادانی کشور را دارند، تلاشها و اقدامات امیرکبیر را مطالعه میکنند، نشان میدهد که تفکر امیرکبیر همچنان پایدار و با دوام است.
وی با اشاره به اینکه توسعه، نوسازی و اصلاحات امروز نیز به عنوان دغدغهای جدی در کشور ما مطرح است، گفت: مهمترین رویکردی که میتواند در پیشرفت و اعتلای کشور مطرح باشد، این است که توسعه، نوسازی و اصلاحات باید با حفظ مبانی ملی و اسلامی انجام شود که تفکر امیرکبیر میتواند در این زمینه راهگشا باشد.
انتهای پیام