حکمت اول روزه‌؛ تمرین کسب تقوا

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مقدس، استاد حوزه و دانشگاه در گفت‌و‌گو با ایکنا از اصفهان، در رابطه با فلسفه اجتماعی روزه با اشاره به آیه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»، اظهار کرد: حکمت اولیه روزه در لعلکم تتقون است. یعنی با روزه گرفتن، حالت تقوا در انسان ایجاد می‌شود و انسان سعی می‌کند زبانش، شکمش، شهوتش را کنترل کند و بر نفسش مسلط شود، زیرا همه گناهان انسان ناشی از زبان، شکم و شهوت است.
وی ادامه داد: تقوا به معنی حفظ و نگهداری نفس از گناهان است. وقتی تقوا در انسان ایجاد شد، بهترین دستاورد آن اثر روحی است که به انسان می‌رسد. خداوند روزه را واجب کرد تا اغنیا طعم گرسنگی و سختی را بچشند، زیرا افرادی که در رفاه هستند، فقیر را درک نمی‌کنند.
مقدس بیان کرد: آثار درمانی و پزشکی روزه، پیشگیری از بسیاری بیماری‌ها و امراض است. در روایات آمده «صوموا تسموا؛ روزه بگیرید تا سالم بمانید».
این استاد حوزه تصریح کرد: اثرات معنوی، روزه دوری از آتش جهنم است. در روایات، ثواب‌های بسیاری برای افطاری دادن و حتی افطاری خوردن نقل شده است. پیامبر اکرم(ص) در خطبه شعبانیه می‌فرمایند: « ایُّهَا النّاسُ، مَن فَطَّرَ مِنکُم صائِما مُؤمِنا فی هذَا الشَّهرِ کانَ لَهُ بِذلِکَ عِندَ اللّه ِ عِتقُ نَسَمَةٍ ومَغفِرَةٌ لِما مَضى مِن ذُنوبِهِ؛ کسی که مومن را در ماه رمضان افطاری بدهد، ثواب یک بنده آزاد کردن و همچنین گناهان او آمرزیده می‌شود». نکته فرمایش پیامبر(ص) همدردی و ارتباط بین مسلمانان می‌باشد. در درجه اول پدر و مادر، درجه دوم خویشاوندان و در درجه سوم به مومنین افطاری دادن است که ثواب دارد.
وی افزود: افطاری خوردن و اجابت دعوت از سوی مهمان ثواب زیادی دارد و با آمدن مهمان رحمت الهی نازل می‌شود و با رفتنش بلاها را از خانه میزبان خارج می‌کند. در ماه مبارک رمضان برکات و آثار اخلاقی، معنوی و اجتماعی روزه نمایان می‌شود و زمینه و بستر ثواب را برای افراد و مسلمانان روزه‌دار فراهم می‌کند.
استاد حوزه و دانشگاه در رابطه با روزه‌خواران اظهار کرد: روزه یکی از واجبات است. اما روزه برای افراد مریض و مسافر واجب نیست. اگر کسی در انزار و عموم چیزی بخورد، هنجار شکنی و دهن‌کجی در برابر روزه‌داران کرده و به دلیل دلیل هنجارشکنی، اسلام روزه‌خواری در ملأ عام را را نهی کرده است.
مقدس افزود: اگر کسی به دلیل فراموشی روزه خود را باز کرد، گناهی مرتکب نشده و روزه‌اش باطل نیست. همچنین اگر کسی به عمد روزه‌خواری کرد و معتقد به روزه نبود، بار اول تا سوم به او تذکر باید داد، اما برخی علما گفته‌اند این فرد برای بار چهارم حتی مستحق اعدام هم می‌تواند شود، زیرا در برابر اسلام و مسلمانان دهن‌کجی، هنجار شکنی و لجبازی می‌کند. تذکر دادن شرایط و احکام خاص خود را دارد و کسی که امر به معروف و نهی از منکر می‌کند باید به احکام و شرایط آن مسلط و مطلع باشد و بداند که آیا تذکرش موثر است یا خیر، اگر بی‌فایده بود باید دست از تذکر دادن بکشد.
وی خاطرنشان کرد: با زبان خوش باید به روزه خواران تذکر داد و نباید با آن‌ها درگیری فیزیکی پیدا کرد. دادگاه اسلامی باید برای فرد روزه‌خوار تصمیم‌گیری کند. خداوند به حضرت موسی و برادرش هارون می‌فرماید: اذْهَبَا إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَى؛ فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَى؛ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺑﻪ ﺳﻮﻯ ﻓﺮﻋﻮﻥ ﺑﺮﻭﻳﺪ؛ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻭ [ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺧﺪﺍ] ﺳﺮﻛﺸﻰﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.ﭘﺲ ﺑﺎ ﮔﻔﺘﺎﺭﻯ ﻧﺮم ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﮕﻮﻳﻴﺪ، ﺍﻣﻴﺪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻮﺷﻴﺎﺭ ﺷﻮﺩ ﻭ [ﺁﻳﻴﻦ ﺣﻖ ﺭﺍ ﺑﭙﺬﻳﺮﺩ] ﻳﺎ ﺑﺘﺮﺳﺪ [ﻭ ﺍﺯ ﺳﺮﻛﺸﻰ ﺑﺎﺯ ﺍﻳﺴﺘﺪ].
انتهای پیام