مسئولان خاطی استعفا دهند/ شایعه در فضای پنهان‌کاری رشد می‌کند

احمد بخشایش اردستانی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، در گفت‌و‌گو با ایکنا از اصفهان، با اشاره به بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح در خصوص سقوط هواپیمای اوکراینی بر اثر خطای انسانی، اظهار کرد: کاش مسئولان زودتر این موضوع را اعلام می‌کردند و آنچه را امروز به عنوان خطای انسانی پذیرفتند در همان روز حادثه اعلام می‌کردند، چون صداقت باعث می‌شد تا اعتمادی که در پی تشییع پیکر سردار سلیمانی به وجود آمده بود بیشتر استمرار داشته باشد، اما اعلام علت حادثه بعد از سه روز و به دنبال فشارهای بین‌المللی و شبکه‌های اجتماعی، حاکی از دیر هنگام بودن این کار است و وقتی به صحبت‌های فرمانده هوا فضای سپاه دقت می‌کنیم، می‌بینیم که مسئولان مربوطه می‌دانستند هواپیمای اوکراینی در اثر اصابت موشک ساقط شده است.

وی افزود: تأخیر در اعلام علت حادثه باعث می‌شود که مردم مسئولان را دروغ‌گو و پنهان‌کار بدانند. در پنهان‌کاری، انواع شایعات رشد می‌کند، مثل اینکه اگر موشک به هواپیمای خطوط داخلی اصابت کرده بود، آیا علت اصلی حادثه اعلام می‌شد یا نه. ای کاش این کار زودتر انجام می‌گرفت تا صداقت مسئولان برای مردم ثابت می‌شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی بیان کرد: به لحاظ حقوق بین‌الملل، چون بیشتر سرنشینان هواپیما ایرانی بودند و ایران هم معمولاً دو تابعیتی را نمی‌پذیرد و پاسپورت ایرانی آنها را قبول دارد، مشکلات عمیقی به وجود نمی‌آید، فقط بخشی که به اوکراین و سوئد مربوط می‌شود، بحث دیگری است و باید غرامت پرداخت شود.

بخشایش اردستانی اضافه کرد: نمی‌توان گفت با مشخص شدن علت حادثه، حیثیت بین‌المللی کشور زیر سؤال رفته است. حیثیت ایران برای مردم خودش خیلی اهمیت دارد. برای مردم سؤال به وجود آمده است که چرا بعد از سه روز علت اصلی حادثه را اعلام کرده و در این مدت پنهان‌کاری می‌کنند، یا چرا جان مردم برای مسئولان اهمیت ندارد. در نظام بین‌الملل، این اتفاقات زیاد رخ می‌دهد. اگر یادتان باشد زمانی که هواپیمای مالزیایی به روسیه می‌رفت و میان روسیه و اوکراین تنش وجود داشت، روسیه این هواپیما را هدف قرار داد، 290 نفر جان باختند و مسئولیت آن را هم قبول نمی‌کرد. یا در سال 1367 که ناو آمریکایی هواپیمای مسافربری ایران را هدف قرار داد، ابتدا مسئولیت آن را قبول نمی‌کردند.

وی ادامه داد: اشتباه در تشخیص هواپیمای مسافربری و موشک کروز با وجود پیشرفت‌های نظامی جالب نیست. قابل قبول نیست اپراتوری که هواپیما را مورد هدف قرار داده است، این تفاوت را متوجه نشود. البته کشورهای غربی رابطه خوبی با ما ندارند و تلاش می‌کنند شیرینی ضربه ایران به آمریکا در عین‌الاسد را به کام ما تلخ کنند و فشار رسانه‌ای را افزایش دهند، اما خودمان هم با پنهان‌کاری به آنها در این زمینه کمک کردیم، ای کاش این پنهان‌کاری صورت نمی‌گرفت.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی اظهار کرد: معمولاً کسانی که عزیزی را از دست می‌دهند داغدارند، وقتی مقامات تسلیت می‌گویند و مسئولیت کار را می‌پذیرند، چون کسی از روی عمد نمی‌خواسته این کار را انجام دهد، فضا را تا اندازه‌ای آرام می‌کند. مرحله بعدی، پرداخت غرامت و مسئولیت بین‌المللی است که احتمالاً شرکت بوئینگ و اوکراین از ایران طلب غرامت می‌کنند و همین‌طور خانواده‌های سرنشینان هواپیما که غرامت حق طبیعی آنهاست. البته اگر علت سقوط هواپیما نقص فنی بود، آنها راحت‌تر با این قضیه کنار می‌آمدند. مرگ طبیعی حق است، ولی وقتی موشک به هواپیما اصابت می‌کند، پذیرش آن سنگین است. نه اینکه عمدی در کار بوده مسلماً کسی که اپراتور بوده و شلیک کرده است، نمی‌خواسته کسی را هدف قرار دهد، چون فضا متشنج بوده تصور کرده است آمریکایی‌ها به تلافی حمله موشکی اقدامی انجام می‌دهند و آن شخص هم قصد دفاع داشته است. به طور مسلم مقامات ایرانی باید عذرخواهی کنند. معمولاً در دنیا مسئولانی که این اشتباهات را انجام می‌دهند کنار گذاشته می‌شوند، امیدواریم در کشور ما نیز این کار باب شود.